├ľneriler

­čô░Dokunulmazl─▒k, Amazon, Apple otomobil

­čĆź Bug├╝n g├╝ndemde TBMM'deki dokunulmazl─▒k tart─▒┼čmalar─▒ var. D├╝nyada ise salg─▒nla alakal─▒ geli┼čmeler ├╝st ├╝ste geliyor. ─░yi okumalar!

­čĹęÔÇŹÔÜľ´ŞĆ­čĹĘÔÇŹÔÜľ´ŞĆ ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒, Navalni

­čô░ Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan, ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒'n─▒ a├ž─▒klad─▒. D├╝nyada ise g├╝ndem Ermenistan. ─░yi okumalar!

­čÜÇ Uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik

­čĹż ┼×u s─▒ralar T├╝rkiye'nin ve d├╝nyan─▒n g├╝ndemi uzay. Novus Ye┼čil'de bu hafta uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik konular─▒n─▒ i┼čliyoruz. ─░yi okumalar!

­čśĚ Kontroll├╝ normalle┼čme, y├╝z y├╝ze e─čitim, Sarkozy

­čô░ 1 Mart itibar─▒yla salg─▒nda yeni bir d├Âneme girdik. Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan "kontroll├╝ normalle┼čme" ad─▒mlar─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. ─░yi okumalar!

­čÄÖ´ŞĆ Spotify, sipari┼č uygulamalar─▒, GameStop

­čĽ┤´ŞĆÔÇŹÔÖé´ŞĆ ─░┼č D├╝nyas─▒'nda bu hafta iki y├╝kseli┼č hikayesi i┼čliyoruz. Spotify'─▒n podcast ba┼čar─▒s─▒ndan hemen sonra sipari┼č uygulamalar─▒na g├Âz at─▒yoruz.

ÔÜŻ´ŞĆ beIN Sports-Fenerbah├že, yapay zeka, Nijerya

­čô░ Haftan─▒n son Daily Press'inde farkl─▒ konu ba┼čl─▒klar─▒ndan en ├Ânemli g├╝ndem maddeleriyle sizlerleyiz. ─░yi okumalar!

­čĺé Ermenistan, Kanal ─░stanbul, iklim krizi

­čô░ Bug├╝n├╝n ├Ânemli geli┼čmeleri ile kar┼č─▒n─▒zday─▒z. Ermenistan'daki kriz s├╝r├╝yor, T├╝rkiye'de ise Kanal ─░stanbul tart─▒┼čmas─▒ devam ediyor. ─░yi okumalar!

­čžĹÔÇŹ­čÄô Galatasaray ├ťniversitesi, halk ekmek, Tiger Woods

­čô░ Herkese merhaba! 24 ┼×ubat'ta g├╝ndemimizi Galatasaray ├ťniversitesi akademisyenlerinin itiraz─▒ ve halk ekmek polemi─či olu┼čturuyor. ─░yi okumalar!

­čô│Avustralya-Facebook krizi, Firefox, Samsung

Novus Teknoloji'de bu hafta t├╝m d├╝nyan─▒n yak─▒ndan takip etti─či Avustralya-Facebook krizinin detaylar─▒na bak─▒yoruz. ─░yi okumalar!

­čĄŁ Soyer-Erdo─čan g├Âr├╝┼čmesi, Katar, G├╝rcistan

­čĄŁ Bug├╝n T├╝rkiye g├╝ndeminde ─░zmir Belediye Ba┼čkan─▒ Tun├ž Soyer ile Cumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan aras─▒ndaki g├Âr├╝┼čme vard─▒. ─░yi okumalar!

­čöő M1, viski uygulamas─▒, dijital proteinler

Date

Novus Teknoloji b├╝lteninden herkese merhaba! Pek inand─▒r─▒c─▒ gelmese de takvimler 2 Aral─▒k 2020ÔÇÖyi, saatlerimiz ise 10.00ÔÇÖu g├Âsteriyor. G├╝ncel teknolojik ke┼čif ve inovasyonlar─▒n aras─▒ndan zaman─▒n ruhuna y├Ân veren geli┼čmeleri aktar─▒yoruz.

Haftan─▒n ba┼čl─▒klar─▒:

­čĺ╗ M1 ├žipler hakk─▒nda temel bilgiler

­čžá DeepMindÔÇÖ─▒n ├ž├Âzd├╝─č├╝ 50 y─▒ll─▒k sorun

­čô▓ MacÔÇÖlerde ├žal─▒┼čan iPhone ve iPad uygulamalar─▒

Keyifli okumalar!


BIG TECH

M1 ├žipler hakk─▒nda temel bilgiler
Ata Ayd─▒n Uslu

┼×irketin tan─▒t─▒mlar─▒nda Apple Silicon ismiyle an─▒lan AppleÔÇÖ─▒n yeni ├žipi M1, yeni MacBook modelleri i├žinde g├Âr├╝c├╝ye ├ž─▒kt─▒. AppleÔÇÖ─▒n MacBook modelleri, yakla┼č─▒k 15 y─▒ll─▒k Intel ├žip maceras─▒n─▒n ard─▒ndan t─▒pk─▒ ┼čirketin di─čer ├╝r├╝nleri iPhone, iPad, Watch ve AirPods gibi yuvada, yani Apple taraf─▒ndan tasarlanm─▒┼č SoCÔÇÖler ile tan─▒┼čt─▒lar.

Nedir?
Bildi─čimiz merkezi i┼člem birimlerinden (CPU) farkl─▒ olarak SoCÔÇÖler (System on -a- Chip), bir├žok ├žip ve gerekli donan─▒m─▒n (merkezi i┼člemci, bellek, grafik i┼člemcisi vb.) tek bir entegre devre sistemi h├óline getirilmesiyle ├╝retilen ├žipler. ├ľrne─čin iPhone 12 ProÔÇÖlara g├╝├ž veren A14 Bionic, i├žinde bir i┼člemci, bir grafik i┼člemci ve Neural Engine isimli makine ├Â─črenimi i┼člemleriyle ilgilenen bir birim gibi ├žok├ža par├ža i├žeriyor.

M1 Çip, Kaynak: Apple
M1 Çip, Kaynak: Apple

┼×irketin di─čer ├╝r├╝nleri (iPad, Watch, AirPods vs.) h├ólihaz─▒rda Apple ├╝retimi SoCÔÇÖlere sahipler. ├ťr├╝nlerinin hem yaz─▒l─▒m─▒n─▒ hem de donan─▒mlar─▒n─▒ kendisinin tasarlamas─▒, AppleÔÇÖ─▒n rekabet etti─či ├╝r├╝n pazarlar─▒ndaki en b├╝y├╝k avantajlar─▒ndan biri olarak g├Âr├╝l├╝yor. ┼×irket bu avantaj─▒n─▒ art─▒k MacBookÔÇÖlar─▒na da ta┼č─▒m─▒┼č durumda

M1; i├žerisinde 8 ├žekirdekli bir CPU, yine 8 ├žekirdekli bir grafik i┼člem birimi (GPU), bunlar─▒n ayn─▒ anda eri┼čebildi─či, b├Âylece inan─▒lmaz h─▒zlarda g├Âr├╝nt├╝ i┼čleyebildikleri bir ortak bellek, Secure Enclave isimli bir ┼čifreleme birimi, makine ├Â─črenimi i┼člemlerini y├Âneten Neural Engine ve dijital sinyal i┼člemeden m├╝zik dosyalar─▒n─▒ s─▒k─▒┼čt─▒rmaya kadar daha bir├žok ba┼čka i┼čleme adanm─▒┼č ├žok├ža par├ža i├žeriyor. 8 adet CPU ├žekirde─činden Firestorm isimli d├Ârd├╝ y├╝ksek performans ve enerji gerektiren i┼člemlere ayr─▒l─▒rken, Icestorm isimli di─čer d├Ârd├╝ ise ├žok az enerji t├╝keten g├╝nl├╝k i┼člemleri y├╝r├╝t├╝yor. B├Âylece bilgisayar─▒yla y├╝ksek performans gerektiren i┼čler yapan kullan─▒c─▒lar da cihaz─▒n─▒ yaln─▒zca g├╝nl├╝k rutin ve basit i┼člemler i├žin kullananlar da kendilerine gereken performansa uzun batarya ├Âm├╝rleriyle sahip olabiliyor.

Enerji t├╝ketimi bak─▒m─▒ndan rakiplerine g├Âre ├žok daha verimli olan M1ÔÇÖleri kullanan MacBook Pro 13ÔÇŁ modeli tek ┼čarjla 17 ila 20 saat aras─▒nda de─či┼čen bir batarya ├Âmr├╝ne sahip. K─▒yaslamak gerekirse, Intel ├žiplerle ├žal─▒┼čan MacBook Pro modellerinin ortalama batarya ├Âmr├╝ yaln─▒zca 10 saat.

Son olarak, M1 ile ├žal─▒┼čan MacBook AirÔÇÖ─▒n ba┼člang─▒├ž modelinin T├╝rkiye fiyat─▒n─▒n 10.999 Lira, MacBook ProÔÇÖnun ba┼člang─▒├ž modelinin ise 14.299 Lira oldu─čunu belirtelim.

#TB

D├╝nyan─▒n en ├žok kullan─▒lan viski uygulamas─▒:┬á

Kevin Systrom 27 ya┼č─▒na girdi─činde┬áarkas─▒nda Stanford ├ťniversitesi e─čitimi, GoogleÔÇÖda ortalama bir ├Âzge├žmi┼č┬áve sonras─▒nda TwitterÔÇÖa d├Ân├╝┼čecek olan Odeo giri┼čiminde bir staj b─▒rakm─▒┼čt─▒. Seyahat ├Âneri giri┼čimi NextstopÔÇÖta ├žal─▒┼čmakta olan Kevin, bilgisayar m├╝hendisi olmamas─▒na ra─čmen klasik bir startup gelene─či ihtiya├ž kaynakl─▒ kodlama ├Â─črenmi┼čti. Yeni kazand─▒─č─▒ yetene─čini hobileriyle birle┼čtirmek isterken Burbn adl─▒ viski tad─▒m ve payla┼č─▒m uygulamas─▒n─▒ hayata ge├žirdi. Bu uygulaman─▒n kritik ve d├╝nyaya y├Ân verecek bir ├Âzelli─či bulunuyordu;┬ákullan─▒c─▒lar─▒n viski foto─čraflar─▒n─▒ payla┼čabilmesi…

Her ne kadar Facebook be┼č┬áya┼č─▒na girmi┼č ve kullan─▒c─▒lar rahatl─▒kla foto─čraf payla┼č─▒r olsa da Burbn uygulamas─▒ndaki sade foto─čraf payla┼č─▒m ├Âzelli─či ilgiyi ├╝zerine ├žekmi┼čti. Bu olumlu geri d├Ân├╝┼č├╝ kendisiyle beraber Silikon VadisiÔÇÖnde kat─▒ld─▒─č─▒ bir partiye ta┼č─▒yan Systrom, burada tan─▒┼čt─▒─č─▒ iki yat─▒r─▒mc─▒ya uygulamas─▒n─▒ g├Âsterdikten sonra ├žekirdek yat─▒r─▒m i├žin bir g├Âr├╝┼čme ┼čans─▒ elde etti. Burbn i├žin ald─▒─č─▒ yat─▒r─▒m sonras─▒ ├╝r├╝n├╝ g├Âzden ge├žiren ekip; tek bir ┼čeye odaklanmaya karar verdi.┬áBuna g├Âre yaln─▒zca┬átelefonla ├žekilen foto─čraflar payla┼č─▒lacakt─▒.

Ne oldu?┬áUygulama, 6 Ekim 2010 tarihinde Instagram ismiyle┬áuygulama marketlerindeki yerini ald─▒…

PLATO

2014’de┬áGoogle b├╝nyesine giren, ard─▒ndan ad─▒n─▒ ├Âzellikle insanlardan daha iyi oynamaya ba┼člad─▒─č─▒ oyunlarla s─▒k├ža duymaya ba┼člad─▒─č─▒m─▒z yapay zek├ó ve makine ├Â─črenimi ┼čirketi DeepMind, 50 y─▒la yak─▒n s├╝redir ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒lan protein ┼čekillenmesi probleminin ├ž├Âz├╝m├╝ne umut verici b├╝y├╝k bir katk─▒ sunuyor.

  • Protein ┼čekillenmesi┬áveya katlanmas─▒, proteinlerin hangi i┼člevi g├Ârece─čini belirleyen bir fakt├Âr. Ayn─▒ yap─▒ ta┼člar─▒ndan olu┼čsa dahi farkl─▒ ┼čekillere sahip iki protein, farkl─▒ g├Ârevlere sahip olabiliyor. Normalde bir proteinin ┼čeklini modellemek yahut tahmin etmek, y─▒llar s├╝rebiliyor.
  • DeepMindÔÇÖ─▒n geli┼čtirdi─či AlphaFold yaz─▒l─▒m─▒, kulland─▒─č─▒ modelin 170 bin┬áprotein dizilimi ve bunlar─▒n ┼čekilleriyle┬áe─čitilmesinin ard─▒ndan proteinlerin 3 boyutlu ┼čekillerinin nas─▒l olaca─č─▒n─▒ %90 oran─▒nda do─čru┬átahmin edebiliyor. Modelin e─čitilmesi ise GoogleÔÇÖ─▒n sahip oldu─ču y├╝ksek i┼člemci g├╝c├╝ne ra─čmen haftalar s├╝rm├╝┼č.
  • Bu geli┼čmenin ├Ânemi ise protein ┼čekillerinin proteinlerin yerine getirebilece─či g├Ârevlere olan etkisi. Protein ┼čekillerine dair ara┼čt─▒rmalar, ins├╝linin kandaki ┼čekeri d├╝zenlemesinden ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemimizin koronavir├╝s ile nas─▒l sava┼čt─▒─č─▒na, tar─▒msal ├╝retim ve besin de─čerlerinin art─▒r─▒lmas─▒ndan plastik kirlili─čine ├ž├Âz├╝m olabilecek ÔÇťye┼čil enzimlereÔÇŁ kadar bir├žok alanda kullan─▒m alan─▒na sahipler. DeepMindÔÇÖ─▒n AlphaFoldÔÇÖunun yayg─▒n kullan─▒m─▒, biyolojiden ekolojiye ├žok farkl─▒ alanlarda k─▒saltt─▒─č─▒ ara┼čt─▒rma s├╝releri ve tutarl─▒ ┼čekil tahminleri ile inan─▒lmaz geli┼čmelere tan─▒k olmam─▒z─▒ sa─člayabilir.

├ľNER─░LER

E─čer M1 ├žip kullanan bir Apple MacBookÔÇÖa ┼čimdiden sahipseniz, iPhone ve iPadÔÇÖlerinizde sevdi─činiz uygulamalar─▒ art─▒k bilgisayar─▒n─▒zda da kullanabilmeniz m├╝mk├╝n. Bunun i├žin yapman─▒z gereken tek ┼čey, Mac App Store uygulamas─▒nda oturumunuz kapal─▒ysa oturum a├žmak ve ard─▒ndan sol altta yer alan kullan─▒c─▒ profilinize t─▒klamak. A├ž─▒lan sayfada sat─▒n ald─▒─č─▒n─▒z uygulamalar─▒ g├Ârecek, ve ├ž─▒kan sonu├žlara iPhone & iPad filtresi uygulayarak daha evvel sat─▒n ald─▒─č─▒n─▒z mobil uygulamalar─▒ bilgisayar─▒n─▒za indirebileceksiniz.

  • Uyar─▒! Bu y├Ântemin yaln─▒zca M1 i┼člemciyle┬á├žal─▒┼čan yeni MacBookÔÇÖlar i├žin ge├žerli oldu─čunu ve baz─▒ uygulamalar─▒n (├Âr. Netflix) geli┼čtiricileri taraf─▒ndan bu ┼čekilde indirilmeye kapat─▒ld─▒─č─▒n─▒ da hat─▒rlatal─▒m. Bu ┼čekilde engellenmi┼č uygulamalar─▒ indirmek i├žin yard─▒mc─▒ programlar ve Terminal komutlar─▒ ├že┼čitli internet kaynaklar─▒nda mevcut olsa da┬ábu teknikleri kullanmay─▒ s─▒radan kullan─▒c─▒lar i├žin ├Ânermiyoruz.

├ľNCEK─░ ─░├çER─░K­čĺë Pfizer’in Avrupa ba┼čvurusu
SONRAK─░ ─░├çER─░K­čŚ×´ŞĆ Ankara-Va┼čington gerilimi