├ľneriler

­čŚ│´ŞĆ Erken se├žim ├ža─čr─▒s─▒, Filistin-─░srail, turizm tan─▒t─▒m videosu

T├╝rkiye'de bug├╝n bir├žok ├Ânemli g├╝ndem vard─▒. Muhalefet, erken se├žim ├ža─čr─▒s─▒ yapt─▒. Turizm Bakanl─▒─č─▒'n─▒n tan─▒t─▒m videosu ise g├╝ndemi de─či┼čtirdi.

ÔÜŻ´ŞĆ ┼×ampiyonlar Ligi finali, Sedat Peker, Filistin-─░srail

Bug├╝n ┼×ampiyonlar Ligi T├╝rkiye'den al─▒nd─▒ ve Portekiz'e verildi. Sedat Peker ise yeni bir video payla┼čt─▒. ─░yi okumalar!

­čĺë Sinovac izni, ─░srail protestolar─▒, Amazon

T├╝rkiye'de a┼č─▒ tedariki ile ilgili geli┼čmeler devam ederken, t├╝m d├╝nyan─▒n g├╝ndemi Filistin-─░srail aras─▒nda ya┼čananlar. ─░yi okumalar!

­čĺé Gazze, ─░kizdere, ┼×ampiyonlar Ligi finali

─░srail'in Gazze ┼čeridine sald─▒r─▒lar─▒ devam ediyor. T├╝rkiye GP iptal edildi, ┼×ampiyonlar Ligi finali de yeniden T├╝rkiye'den al─▒nabilir. ─░yi okumalar!

­čŹľ Beslenme ├Âzel

Novus Ye┼čil'de bu haftan─▒n g├╝ndemi beslenme. B├Âcek diyetleri ve et t├╝ketimini "Ye┼čil" a├ž─▒s─▒ndan inceliyoruz. ─░yi okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Mescid-i Aksa, Sedat Peker, Kolombiya’da neler oluyor?

T├╝rkiye'de ve d├╝nyada g├╝ndem yo─čun. Kud├╝s Mescid-i Aksa ├ževresindeki ├žat─▒┼čmalar s├╝r├╝yor, Kolombiya'daki eylemler ise hen├╝z sonlanmad─▒. ─░yi okumalar!

­čĺŹ B├╝y├╝k Gates bo┼čanmas─▒, ┼čirketlerin evlilikleri, Reebok

Novus ─░┼č D├╝nyas─▒'nda bu hafta evlilik ve bo┼čanma konular─▒n─▒ i┼č d├╝nyas─▒ ├žer├ževesinden i┼čliyoruz. Bill-Melinda Gates ayr─▒l─▒─č─▒n─▒n detaylar─▒ belli oluyor.

­čô░ Soylu-─░mamo─člu, a┼č─▒lar─▒n m├╝lkiyeti, ramazan ay─▒nda trafik kazalar─▒

T├╝rkiye'de ─░├ži┼čleri Bakan─▒ S├╝leyman Soylu ile ─░BB Ba┼čkan─▒ Ekrem ─░mamo─člu aras─▒ndaki tart─▒┼čma g├╝n├╝n konusu oldu. ─░yi okumalar!

­čĺë A┼č─▒lamada son durum, Faruk Fatih ├ľzer, Kolombiya

Sa─čl─▒k Bakan─▒ Fahrettin Koca, a┼č─▒lamadaki son durumu payla┼čt─▒: T├╝rkiyeÔÇÖde ikinci doz a┼č─▒s─▒n─▒ olan ki┼či say─▒s─▒ 10 milyonu ge├žti. ─░yi okumalar!

­čÜÇ Aykut Erdo─čdu, ├╝zerimize roket d├╝┼čebilir, Hindistan

Bug├╝n T├╝rkiyeÔÇÖnin g├╝ndeminde Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čanÔÇÖ─▒n Aykut Erdo─čduÔÇÖya a├žt─▒─č─▒ tazminat davas─▒ vard─▒. D├╝nyada ise g├╝ndem Hindistan. ─░yi okumalar!

­čŚ╗ Biden ve iklim zirvesi, D├╝nya G├╝n├╝, ├çin

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba!

Bug├╝n 27 Nisan Sal─▒.

B├╝y├╝klerimiz demi┼č ki; ÔÇťBir elin nesi var, 196 elin sesi var!ÔÇŁ ─░┼čte bu s├Âz, be┼č y─▒l ├Ânce imzalanan o ├╝nl├╝ Paris ─░klim Anla┼čmas─▒’n─▒n slogan─▒ oldu desek de bize inanmazs─▒n─▒z herhalde. Hakl─▒s─▒n─▒z, bu ├žok k├Ât├╝ bir ┼čaka olurdu. Ama k├╝resel iklim krizini ├ž├Âzmek i├žin ger├žekten de 196 ├╝lkenin tamam─▒n─▒n i┼čbirli─čine ihtiyac─▒m─▒z var. Bu hafta temam─▒z Joe BidenÔÇÖin g├Âlgesinde iklim diplomasisi ve biraz tarih.

B├╝ltenin konular─▒;

­čĆö´ŞĆ BidenÔÇÖ─▒n iklim zirvesi

­čśí K─▒zg─▒n ├çin

­ččôć D├╝nya G├╝n├╝

­čĆć Ve ┼čampiyon…

─░yi okumalar,
Y├Âr├╝kcan


GEL─░┼×MELER

┼×ampiyon:┬áBir ├Ânceki┬áb├╝ltenimizde┬ásizlere havadan veya fabrikalardan yakalanan karbondioksidi yarat─▒c─▒ ├╝r├╝nlere ├ževiren giri┼čimler i├žin a├ž─▒lm─▒┼č, 20 milyon dolarl─▒k┬áXPrize┬áyar─▒┼čmas─▒ndan bahsetmi┼čtik. Biz kazananlar─▒n yaz─▒n a├ž─▒klanmas─▒n─▒ beklerken ge├žen hafta yar─▒┼čma┬ásonu├žland─▒. B├╝y├╝k ├Âd├╝l Canada merkezli┬áCarbonCure┬áTechnologies ve ABD merkezli┬áUCLA CarbonBuilt┬á┼čirketlerine gitti. Her iki ┼čirket de karbonu ├žimento i├žerisine hapsederek betonun karbon ayak izini d├╝┼č├╝r├╝yor. 2020ÔÇÖde ├žimento ├╝retimi k├╝resel karbon sal─▒n─▒m─▒n─▒n %4ÔÇÖ├╝ olu┼čturmu┼čtu. Peki sizce ├Âd├╝l do─čru yar─▒┼čmac─▒lara m─▒ gitti? ┼×ampiyonlar─▒ tahmin edebildiniz mi? Cevaplar─▒n─▒z─▒ sosyal medya payla┼č─▒mlar─▒m─▒za cevap olarak yazabilirsiniz.


├çinÔÇÖin tepkisi:┬á├çin devlet ba┼čkan─▒ Xi Jinping, Fransa Cumhurba┼čkan─▒ Emmanuel Macron ve Almanya ┼×ans├Âlyesi Angela MerkelÔÇÖle yapt─▒─č─▒ online bir zirvede ABÔÇÖnin bu yaz tan─▒tmay─▒ planlad─▒─č─▒ karbon g├╝mr├╝k vergisini┬áele┼čtirdi. Avrupa ├╝lkeleri sanayilerini karbonsuzla┼čt─▒r─▒rken ucuza ├╝retim yapan ve ├ževre kayg─▒s─▒ g├╝tmeyen di─čer ├╝lkelerle rekabet etmekte zorlanabilir. Bu sebeple AB, karbon ayak izi y├╝ksek olan ├╝r├╝nlerin ithalat─▒na ek bir vergi getirmeyi planl─▒yor. Durumdan memnuniyetsiz olan ├çin ise geli┼čmi┼č ├╝lkelerin kendilerine odaklanmas─▒ ve geli┼čmekte olan ├╝lkelere finansal yard─▒m yapmalar─▒ gerekti─čini savunuyor.


Havac─▒l─▒k:┬áFransa Parlamentosu, ├╝lke i├žinde trenle do─črudan 2,5 saatten k─▒sa s├╝rede gidilebilecek g├╝zergahlarda u├žu┼člar─▒┬áyasaklad─▒. Cumhurba┼čkan─▒ MacronÔÇÖun olu┼čturdu─ču iklim komitesinin orijinal olarak 4 saatten k─▒sa yolculuklar─▒ yasaklama talebini yumu┼čatan meclis 2,5 saatte karar k─▒ld─▒. Bu de─či┼čiklikte Air France-KLM havayolunun itirazlar─▒ b├╝y├╝k rol oynad─▒. ┼×irket, y─▒l sonuna kadar FransaÔÇÖda i├ž hat u├žu┼člar─▒n─▒ %40 azaltaca─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒.


E─čitim:┬áD├╝nya ├╝niversitelerini s─▒ralayan en ├╝nl├╝ kurulu┼člardan Times Higher Education, kurumlar─▒ Birle┼čmi┼č Milletler’in “S├╝rd├╝r├╝lebilir kalk─▒nma” hedeflerine g├Âre s─▒ralad─▒─č─▒ listesini┬áyay─▒mlad─▒. Belki de beklenenin aksine, birinci s─▒ra Manchester ├ťniversitesi’ne giderken ilk 10ÔÇÖa AvustralyaÔÇÖdan d├Ârt okul girdi. T├╝rkiyeÔÇÖde ise s─▒ras─▒yla ilk be┼č: Abdullah G├╝l, ─░stanbul Teknik, ─░stanbul Geli┼čim, Orta Do─ču Teknik ve ├ľzye─čin ├ťniversiteleri oldu. Ayr─▒ca ─░T├ť, ÔÇťSanayi, Yenilik├žilik ve Altyap─▒ÔÇŁ kategorisinde 24. s─▒rada yer alarak T├╝rkiyeÔÇÖnin herhangi bir kategorideki en y├╝ksek s─▒ralamas─▒n─▒ elde etti.


Robert Kolej: D├╝nyan─▒n en elit liselerinden olu┼čan G-30 birli─činin bir ├╝yesi olan Robert Kolej, D├╝nya G├╝n├╝ vesilesiyle ÔÇťSinekku┼ču ProjesiÔÇŁ ad─▒n─▒ verdikleri uzun vadeli bir s├╝rd├╝r├╝lebilirlik plan─▒ geli┼čtirdiklerini a├ž─▒klad─▒. Okul ayn─▒ zamanda T├╝rkiyeÔÇÖde bir ilk olarak bir “├çevre E─čitiminden Sorumlu M├╝d├╝r Yard─▒mc─▒s─▒” atamakta oldu─čunu belirtiyor.


D─░PLOMAS─░

BidenÔÇÖ─▒n iklim zirvesi
Ebru Bozkurt

Kaynak: Unsplash – Augusto Navarro

ABD Ba┼čkan─▒ Joe Biden, 22-23 NisanÔÇÖda kendi ev sahipli─činde d├╝zenlenen ve 40 ├╝lke liderinin kat─▒ld─▒─č─▒ sanal iklim zirvesinde devletlere beraber hareket etme ├ža─čr─▒s─▒ yapt─▒. Konu┼čmas─▒nda k├╝resel ─▒s─▒nmay─▒ s─▒n─▒rland─▒rabilmek i├žin en ├Ânemli on y─▒lda oldu─čumuzu hat─▒rlat─▒rken; hi├žbir ├╝lkenin plan─▒n─▒n tek ba┼č─▒na yeterli olmayaca─č─▒n─▒, t├╝m devletlerin ortak bir stratejiye ihtiya├ž duydu─čunu s├Âyledi.

Zirve, 1 Kas─▒m’da ─░sko├žyaÔÇÖda yap─▒lacak Birle┼čmi┼č Milletler ─░klim De─či┼čikli─či Konferans─▒ÔÇÖn─▒n (COP) ├Ân haz─▒rl─▒─č─▒ niteli─činde. Bu y─▒l 26.’s─▒ d├╝zenlenecek olan COP, 2015ÔÇÖte imzalanan Paris Antla┼čmas─▒’n─▒n ├Ânemli ├Âl├ž├╝de g├╝ncellenmesini sa─člayacak. ABDÔÇÖnin ev sahipli─čini yapt─▒─č─▒ zirve ise COP 26 ├Âncesi ├╝lkelerin iklim krizi ile m├╝cadele stratejilerini belirlemede ├Ânemli bir ad─▒m.

Ba┼čkanl─▒─ča adayl─▒k s├╝recinde iklim krizini s─▒k s─▒k vurgulayan Biden, ge├žti─čimiz aral─▒kta k├╝resel ─▒s─▒nmayla m├╝cadelenin Covid-19ÔÇÖa kar┼č─▒ verilen m├╝cadele gibi uluslararas─▒ boyutta ve ciddiyette olmas─▒ gerekti─čini┬ábelirtmi┼čti. Bu y├Ândeki kararl─▒l─▒─č─▒n─▒ ise ofiste ge├žirdi─či ilk g├╝n, selefi TrumpÔÇÖ─▒n ayr─▒ld─▒─č─▒ Paris ─░klim Anla┼čmas─▒n─▒ tekrar imzalayarak g├Âsterdi.

  • ─░stihdam:┬áZirvedeki konu┼čmas─▒nda halk─▒na istihdam sa─člaman─▒n ├Âneminden bahseden Biden, geli┼čme potansiyeli b├╝y├╝k olan temiz enerji ve teknoloji sekt├Ârlerinde b├╝y├╝k altyap─▒ yat─▒r─▒mlar─▒ yaparak binlerce ki┼čiye i┼č yaratacaklar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝┬áverdi.┬áBu yat─▒r─▒m ve istihdam─▒n da ┼×ubat ay─▒nda Kanada Ba┼čbakan─▒ Justin Trudeau ile ortak a├ž─▒klad─▒─č─▒ 2050ÔÇÖde net s─▒f─▒r emisyon hedefine ula┼čmada yard─▒m edece─čini belirtti. ABD ve di─čer ├╝lkelerin s─▒f─▒r emisyon politikalar─▒ ile ilgili detayl─▒ bilgileri ge├žen ay yay─▒mlanan ÔÇťS─▒f─▒r EmisyonÔÇŁ┬áyaz─▒m─▒zda┬ábulabilirsiniz.
  • Finansman:┬áBiden zirvede ayr─▒ca ABDÔÇÖnin ilk uluslararas─▒ iklim finansman─▒ plan─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. Obama ve Trump y├Ânetimlerinde iklim de─či┼čikli─či i├žin yeterli kayna─č─▒n ayr─▒lmad─▒─č─▒n─▒ itiraf eden Biden, ObamaÔÇÖn─▒n ikinci d├Ânemindeki finansman─▒ ikiye katlayacaklar─▒n─▒ s├Âyledi. Kamunun yan─▒ s─▒ra ├Âzel sermayeyi de te┼čvik edeceklerini belirten Biden,┬á fosil yak─▒t projelerinin bundan sonra desteklenmeyece─čini duyurdu. Son olarak, ABD Hazine Bakanl─▒─č─▒n─▒n iklimle ilgili finansal stratejileri belirlemek i├žin yo─čun ├žaba harcayaca─č─▒n─▒ ve t├╝m s├╝recin ┼čeffaf y├╝r├╝t├╝lece─čini a├ž─▒klayan Biden, 2023ÔÇÖde plan─▒n etkinli─činin g├Âzden ge├žirilerek g├╝ncellenece─čini de┬ás├Âzlerine ekledi.
  • Avrupa Birli─či:┬á─░klim zirvesinden hemen ├Ânce yeni karbon hedeflerini belirleyen AB ├╝yesi ├╝lkeler ve Avrupa Parlamentosu, sera gaz─▒ emisyonlar─▒n─▒ 2050ÔÇÖye kadar s─▒f─▒rlama konusunda ge├žici bir anla┼čmaya vard─▒. Anla┼čma AB’nin sera gaz─▒ emisyonlar─▒n─▒n 1990ÔÇÖa k─▒yasla 2030ÔÇÖa kadar %55 azalt─▒lmas─▒n─▒ ├Âng├Âr├╝yor. Avrupa Parlamentosu ├╝yesi Peter Liese hedefleri destekleyerek “Anla┼čman─▒n zaman─▒ gelmi┼čti. Avrupa’n─▒n ABD ve ├çin’de meydana gelen pozitif geli┼čmeler kar┼č─▒s─▒nda nerede durdu─čunu g├Âstermesi gerekiyordu” ifadelerini kulland─▒. Avrupa Parlamentosu ve Almanya Ye┼čiller Partisi ├╝yesi Michael Bloss ise anla┼čmay─▒ Biden ile ayn─▒ foto─črafa girmek i├žin yap─▒lan bir ├žaba olarak de─čerlendirdi ve %60ÔÇÖ─▒n alt─▒nda olan her hedefin krize kar┼č─▒ yetersiz olaca─č─▒n─▒┬ásavundu.
  • Kar┼č─▒l─▒kl─▒ S├Âzler:┬á─░klim zirvesi d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki liderler taraf─▒ndan desteklendi. Almanya ┼×ans├Âlyesi Merkel, ABDÔÇÖnin tam da ihtiya├ž an─▒nda sa─člad─▒─č─▒ bu katk─▒n─▒n kritik bir ad─▒m oldu─čunu s├Âylerken Birle┼čik Krall─▒k Ba┼čbakan─▒ Boris Johnson da BidenÔÇÖ─▒n finans plan─▒n─▒ iklim de─či┼čikli─či ile m├╝cadelede bir d├Ân├╝m noktas─▒ olarak nitelendirdi. Japonya ve Kanada da zirvede yeni iklim hedeflerini duyurdu. Kanada Ba┼čbakan─▒ Justin Trudeau, ├╝lkesinin sera gaz─▒ sal─▒n─▒m─▒n─▒ 2030ÔÇÖa kadar %40-45 oran─▒nda azaltaca─č─▒n─▒, Japonya Ba┼čbakan─▒ Yoshihide Suga ise ├Ânceki hedeflerini ikiye katlayarak sal─▒n─▒mlar─▒ %46 azaltmay─▒ hedeflediklerini┬áduyurdu.
  • Rakipler:┬áD├╝nyan─▒n en y├╝ksek k├Âm├╝r kullan─▒c─▒s─▒ ├çin ise ├╝lkede k├Âm├╝re dayal─▒ enerji t├╝ketimini ancak ÔÇťa┼čamal─▒ olarak azaltabilece─činiÔÇŁ s├Âyledi. Ayn─▒ ┼čekilde Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir Putin de 2050ÔÇÖye kadar emisyonlar─▒ yaln─▒zca “├Ânemli ├Âl├ž├╝de” azaltma s├Âz├╝ verdi. ABD ile ili┼čkileri son aylarda ├žalkant─▒l─▒ olan Rusya ve ├çinÔÇÖin zirveye kat─▒lmas─▒ taraflar─▒n gelecek y─▒llarda ortak bir temelde anla┼čmaya varabileceklerinin sinyalini verdi.
  • Tepkiler:┬áABD Enerji ve Do─čal Kaynaklar Komitesi ├╝yesi Cumhuriyet├ži Senat├Âr John Barrasso, ─░klim Zirvesi’ni takiben yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada BidenÔÇÖ─▒ ├╝lkeyi tek tarafl─▒ olarak sert ve zararl─▒ bir emisyon taahh├╝d├╝ne ba─člamakla ele┼čtirdi. Ayr─▒ca iklim krizinde Rusya ve ├çin ├╝zerine d├╝┼čeni yapmazken bu y├╝k├╝ ABDÔÇÖnin omuzlad─▒─č─▒n─▒ ifade etti. Bat─▒ Virginia Ba┼čsavc─▒s─▒ Patrick Morrisey de BidenÔÇÖ─▒n kararlar─▒n─▒ ÔÇťanla┼č─▒lmaz boyutlarda bir i├ž ve d─▒┼č politika hatas─▒ÔÇŁ olarak┬áde─čerlendirdi.
  • T├╝rkiye:┬áCumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan da zirvede konu┼čma yapt─▒. Erdo─čan, iklim de─či┼čikli─činin etkilerini azaltmak i├žin “yo─čun ├žaba harcad─▒klar─▒n─▒” ve 2030ÔÇÖa kadar sera gaz─▒ sal─▒n─▒m─▒ndaki art─▒┼č─▒ %21 azalmay─▒ bekledikleri s├Âyledi. 197 ├╝lkenin imzalad─▒─č─▒ Paris Anla┼čmas─▒n─▒ hala onaylamayan 10 ├╝lkeden biri olan T├╝rkiye, ge├žti─čimiz y─▒llarda da iklim krizine y├Ânelik etkin bir plan y├╝r├╝tmedi─či i├žin ele┼čtirilmi┼čti. ├ťlkeleri geli┼čmi┼člik d├╝zeylerine g├Âre ay─▒ran anla┼čmay─▒ onaylamayan T├╝rkiye, geli┼čmi┼č ├╝lke olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒ld─▒─č─▒ i├žin┬á ekonomik yard─▒m alamamaktan ┼čikayet├ži. Ancak, ABÔÇÖye girme y├Ân├╝nde kararl─▒l─▒─č─▒n─▒ her f─▒rsatta tekrarlayan h├╝k├╝metin uyum s├╝reci kapsam─▒nda iklim krizi hedeflerini de son al─▒nan AB kararlar─▒na uydurmas─▒ gerekecek.
FOTO─×RAFLARLA TAR─░H

1969ÔÇÖda KaliforniyaÔÇÖn─▒n Santa Barbara ┼čehrinde meydana gelen b├╝y├╝k bir petrol s─▒z─▒nt─▒s─▒, Demokrat Wisconsin Senat├Âr├╝ Gaylord NelsonÔÇÖ─▒ olduk├ža k─▒zd─▒rm─▒┼čt─▒. Nelson bu felakete kar┼č─▒ ├ževre bilinci geli┼čtirmek i├žin ├╝lke ├žap─▒nda e─čitimler d├╝zenlemeyi ve gece-g├╝nd├╝z├╝n e┼čit oldu─ču 31 MartÔÇÖ─▒ D├╝nya G├╝n├╝ ilan etmeyi teklif etmi┼čti. Sonraki y─▒l KaliforniyaÔÇÖn─▒n Cumhuriyet├ži Senat├Âr├╝ Pete McCloskey ile ortakla┼čan Nelson, 22 Nisan 1970ÔÇÖde tam tam─▒na 20 milyon ABD vatanda┼č─▒n─▒n kat─▒l─▒m─▒yla ilk D├╝nya G├╝n├╝ÔÇÖn├╝ d├╝zenledi. Etkinlik bu pop├╝lerlik sayesinde toplumda geni┼č kabul g├Ârd├╝ ve sonunda uluslararas─▒ boyuta ula┼čt─▒.

Foto─čraf: 22 Nisan 1970ÔÇÖdeki ilk D├╝nya G├╝n├╝’nde San FranciscoÔÇÖdaki Union Square meydan─▒

Foto─čraf: ABD Ba┼čkan─▒ Richard Nixon ve First Lady Pat Nixon, 1970ÔÇÖde ilk D├╝nya G├╝n├╝nde Beyaz Saray’─▒n bah├žesine a─ča├ž dikerken.

├ľNCEK─░ ─░├çER─░KReklam, Bilin├žd─▒┼č─▒ ve ├ľyk├╝leme
SONRAK─░ ─░├çER─░KBidenÔÇÖ─▒n iklim zirvesi