├ľneriler

­čśĚ Normalle┼čme, Papa, Torpedo Moskova

­čÜü T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde kontroll├╝ normalle┼čme ile birlikte Bitlis'teki helikopter kazas─▒ var. D├╝nyada ise Papa'n─▒n Irak'a ziyareti konu┼čuluyor.

Novo // Mart

Haftan─▒n Geli┼čmeleri ///////// *Takashi Murakami, Grand Hyatt Tokyo'yu renkli bir harikalar d├╝nyas─▒na d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝. *Grand Hyatt Tokyo Hotel, o╠łzel suit odalar─▒ndan birini sanat odakl─▒ bir ┼čekilde yeniden...

­čÜü Helikopter kazas─▒, ├ťmit ├ľzda─č, Sarkozy

­čŚ×´ŞĆ Bitlis'te helikopter d├╝┼čt├╝, biri korgeneral 10 asker hayat─▒n─▒ kaybetti. Bug├╝nk├╝ yaz─▒m─▒z ise hapis cezas─▒ alan Sarkozy ile ilgili. ─░yi okumalar!

­čô░Dokunulmazl─▒k, Amazon, Apple otomobil

­čĆź Bug├╝n g├╝ndemde TBMM'deki dokunulmazl─▒k tart─▒┼čmalar─▒ var. D├╝nyada ise salg─▒nla alakal─▒ geli┼čmeler ├╝st ├╝ste geliyor. ─░yi okumalar!

­čĹęÔÇŹÔÜľ´ŞĆ­čĹĘÔÇŹÔÜľ´ŞĆ ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒, Navalni

­čô░ Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan, ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒'n─▒ a├ž─▒klad─▒. D├╝nyada ise g├╝ndem Ermenistan. ─░yi okumalar!

­čÜÇ Uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik

­čĹż ┼×u s─▒ralar T├╝rkiye'nin ve d├╝nyan─▒n g├╝ndemi uzay. Novus Ye┼čil'de bu hafta uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik konular─▒n─▒ i┼čliyoruz. ─░yi okumalar!

­čśĚ Kontroll├╝ normalle┼čme, y├╝z y├╝ze e─čitim, Sarkozy

­čô░ 1 Mart itibar─▒yla salg─▒nda yeni bir d├Âneme girdik. Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan "kontroll├╝ normalle┼čme" ad─▒mlar─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. ─░yi okumalar!

­čÄÖ´ŞĆ Spotify, sipari┼č uygulamalar─▒, GameStop

­čĽ┤´ŞĆÔÇŹÔÖé´ŞĆ ─░┼č D├╝nyas─▒'nda bu hafta iki y├╝kseli┼č hikayesi i┼čliyoruz. Spotify'─▒n podcast ba┼čar─▒s─▒ndan hemen sonra sipari┼č uygulamalar─▒na g├Âz at─▒yoruz.

ÔÜŻ´ŞĆ beIN Sports-Fenerbah├že, yapay zeka, Nijerya

­čô░ Haftan─▒n son Daily Press'inde farkl─▒ konu ba┼čl─▒klar─▒ndan en ├Ânemli g├╝ndem maddeleriyle sizlerleyiz. ─░yi okumalar!

­čĺé Ermenistan, Kanal ─░stanbul, iklim krizi

­čô░ Bug├╝n├╝n ├Ânemli geli┼čmeleri ile kar┼č─▒n─▒zday─▒z. Ermenistan'daki kriz s├╝r├╝yor, T├╝rkiye'de ise Kanal ─░stanbul tart─▒┼čmas─▒ devam ediyor. ─░yi okumalar!

­čŤŹ´ŞĆBiden zaferi, H&M, Tesla

Date

Novus ─░┼č D├╝nyas─▒ b├╝lteninin ├Ârnek say─▒s─▒na ho┼č geldiniz! Her pazartesi 10.00ÔÇÖda; i┼č d├╝nyas─▒na ili┼čkin analizleri, i├žg├Âr├╝leri, yerel ve uluslararas─▒ geli┼čmeleri lokomotif sekt├Ârlerin penceresinden aktar─▒yoruz.

Haftan─▒n ba┼čl─▒klar─▒:

­čî│┬áBiden zaferi: ─░klim ve piyasalar
­čôŽ┬áSahibinden.com ve a┼č─▒r─▒ fiyatlama iddialar─▒
­čŤŹ´ŞĆ H&M: F─▒rt─▒nan─▒n ard─▒ndan
­čÜś Tesla’n─▒n Almanya cephesi

Keyifli okumalar!

 
TAKV─░M

Kaynak: Moneymaker – Reuters

Pazartesi:┬áABD Senatosu, Amy Coney Barrett’in Y├╝ksek Mahkeme adayl─▒─č─▒n─▒ onaylayacak.

Sal─▒:┬áFosil yak─▒tlar ┼čirketi BP, Seattle merkezli Microsoft ve Novartis; finansal raporlar─▒n─▒ a├ž─▒klayacak.

├çar┼čamba:┬áJaponya merkezli Sony, e-ticaret platformu eBay, Etsy ve g├Ârsel arama platformu Pinterest; finansal raporlar─▒n─▒ a├ž─▒klayacak.

Per┼čembe:┬áRoyal Dutch Shell, ila├ž ┼čirketleri Sanofi ve Moderna; finansal raporlar─▒n─▒ a├ž─▒klayacak.

Cuma:┬áTotal, ExxonMobil, Londra merkezli NatWest bankas─▒; finansal raporlar─▒n─▒ a├ž─▒klayacak.

PERAKENDE & T├ťKET─░C─░

F─▒rt─▒nan─▒n ard─▒ndan
─░rem ├ľzbay

D├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k ikinci moda perakendecisi H&M, d├╝nya genelinde y├╝zlerce ma─čazas─▒n─▒ kapataca─č─▒n─▒ ve salg─▒nla birlikte ivmesini iyice art─▒ran e-ticarete a─č─▒rl─▒k verece─čini duyurdu.

Haruki Murakami, ├žok sevdi─čim bir s├Âz├╝nde ÔÇťF─▒rt─▒nadan ├ž─▒kt─▒─č─▒nda f─▒rt─▒naya giren ki┼či olmayacaks─▒n art─▒k. ─░┼čte f─▒rt─▒nan─▒n esprisi tam olarak budurÔÇŁ der. Covid-19 salg─▒n─▒ sonras─▒ da bu s├Âz├╝ i┼č d├╝nyas─▒n─▒n b├╝t├╝n sekt├Ârleri i├žin s├Âylemek m├╝mk├╝n olacak. Salg─▒n─▒n ba┼č─▒nda f├╝t├╝ristlerin ├Âng├Ârd├╝─č├╝ neredeyse her ┼čey ger├žekle┼čti ve d├╝nya eski bildi─čimiz d├╝nya olmaktan ├ž─▒kt─▒. En ├Ânemli ├Âng├Âr├╝lerden biri ise dijital d├Ân├╝┼č├╝m├╝n kazanaca─č─▒ ivmeydi. Bu d├Ân├╝┼č├╝mden en ├žok etkilenen sekt├Ârlerden biri de moda perakendesi oldu. S├╝rd├╝r├╝lebilir Giyim KoalisyonuÔÇÖnun son raporuna g├Âre; salg─▒n boyunca perakendedeki yaya trafi─či ABDÔÇÖde %44 ve d├╝nyan─▒n bir├žok ├╝lkesinde %50ÔÇÖden fazla azald─▒. Turizmden sonra salg─▒ndan en ├žok etkilenen, gelirinin %80ÔÇÖinden fazlas─▒n─▒ fiziksel ma─čazalar─▒ndan sa─člayan perakende sekt├Âr├╝ i├žin de─či┼čim ├žoktan┬ába┼člad─▒ÔÇŽ┬áUzun zamand─▒r sekt├Âr├╝n g├╝ndeminde olan dijitalle┼čme, salg─▒n d├Âneminde ├Âncelikli g├╝ndem maddesi h├óline geldi. Perakendeciler aras─▒nda mevcut ma─čazalar─▒n─▒n bir b├Âl├╝m├╝n├╝ kapatmak isteyenler ├žo─čunlu─ču olu┼čturuyor ve pandemiden do─čan zarar─▒ telafi etmek i├žin ├žok say─▒da senaryoya haz─▒rlan─▒yorlar. Fakat b├╝t├╝n senaryolarda tek bir ├ž─▒k─▒┼č yolu g├Âr├╝n├╝yor: ├ževrimi├ži kanallar─▒ b├╝y├╝tmek.

H&MÔÇÖin d├Ân├╝┼č├╝m├╝:┬á

S├╝rd├╝r├╝lebilirlik ba┼čta olmak ├╝zere bir├žok konuda sekt├Âr ├Ânc├╝s├╝ olan ─░sve├ž merkezli H&M, g├Âr├╝nen o ki dijitalle┼čmede de bayrak ta┼č─▒y─▒c─▒ g├Ârevini ├╝stlenecek. Salg─▒na ra─čmen ┼čirket, eyl├╝l ay─▒nda sat─▒┼člar─▒n ge├žen y─▒l─▒n ayn─▒ d├Ânemine oranla sadece %5 azald─▒─č─▒n─▒, bunun da ├ževrim i├ži sat─▒┼člar sayesinde oldu─čunu a├ž─▒klad─▒. ┼×irket ├Ân├╝m├╝zdeki d├Ânemde d├╝nya genelinde yakla┼č─▒k 250 ma─čazas─▒n─▒ kapataca─č─▒n─▒ duyururken, salg─▒n d├Âneminde artan ├ževrim i├ži taleple ba┼ča ├ž─▒kmak i├žin dijital yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ art─▒rma planlar─▒n─▒ h─▒zland─▒raca─č─▒n─▒┬áa├ž─▒klad─▒. Ma─čaza kapan─▒┼člar─▒n─▒n ├Âncelikle ABD ve Avrupa’da ger├žekle┼čece─či a├ž─▒klan─▒rken, dev perakende firmas─▒n─▒n T├╝rkiyeÔÇÖde ka├ž ma─čazas─▒n─▒ kapataca─č─▒ hen├╝z bilinmiyor. Dijital d├Ân├╝┼č├╝m hamlelerini art─▒ran ┼čirket, rotas─▒n─▒ ilk ├Ânce fiziksel ma─čazalar─▒n─▒n bulundu─ču ancak ├ževrim i├ži al─▒┼čveri┼č opsiyonunu hen├╝z sunmad─▒─č─▒ ├╝lkelere ├ževirdi. ├ľrne─čin AvustralyaÔÇÖda e-ticaret sitesini ekim ay─▒ ortas─▒ itibar─▒yla aktif h├óle getirdi. ├ľte yandan ┼čirket, ├ževrim i├ži al─▒┼čveri┼č se├žene─či sundu─ču ├╝lkelerde ise m├╝┼čteri deneyimini en iyi h├óle getirmek i├žin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor. Mesela, ekim ay─▒ itibar─▒yla KanadaÔÇÖda ta┼č─▒mac─▒l─▒k orta─č─▒yla anla┼čarak, ayn─▒ g├╝n teslimat se├žene─čini devreye soktu.┬á Dijital d├Ân├╝┼č├╝m├╝n├╝ tamamlamak i├žin kollar─▒ s─▒vayan H&MÔÇÖden bu tarz yenilikleri ├Ân├╝m├╝zdeki d├Ânemde daha da s─▒k duyaca─č─▒z gibi g├Âr├╝n├╝yor.

OTOMOTİV 

TeslaÔÇÖn─▒n Almanya cephesi: ├çevre ve ki┼čisel veriler┬á
Kaan Can Y─▒ld─▒r─▒m

ABD d─▒┼č─▒nda ikinci ve AvrupaÔÇÖda ise ilk ÔÇťgigafactoryÔÇŁsini┬á Berlin yak─▒nlar─▒nda in┼čaa eden Tesla, ki┼čisel verilere ili┼čkin politikas─▒ sebebiyle AlmanyaÔÇÖda tepki topluyor.

ABD merkezli elektrikli ara├ž ├╝reticisi Tesla, Berlin fabrikas─▒n─▒n in┼čaat─▒na bu y─▒l─▒n ilk aylar─▒nda ba┼člad─▒. ─░lk ara├žlar─▒n ├╝retiminin ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒l─▒n ortalar─▒na do─čru tamamlanmas─▒ bekleniyor. Fabrika tam verimle ├žal─▒┼čabilir h├óle geldi─činde ise y─▒ll─▒k yakla┼č─▒k 500 bin elektrikli arac─▒n ├╝retilece─či tahmin┬áediliyor.┬áTabii hem bu devasa in┼čaat hem de ┼čirketin elektrikli ve otonom ara├žlar─▒n─▒n artan pop├╝lerli─či; ┼čirkete ve ├╝r├╝nlerine artan ilgi ve ele┼čtirileri de beraberinde getiriyor. ┼×irketin son olarak ele┼čtirildi─či nokta ise ki┼čisel verilere yakla┼č─▒m─▒. K─▒saca g├Âz atal─▒m.

Nedir?
Ge├žti─čimiz g├╝nlerde ki┼čisel verilere ili┼čkin ├žal─▒┼čmalar─▒yla bilinen Netzwerk Datenschutzexpertise isimli Almanya merkezli kurulu┼č taraf─▒ndan yay─▒mlanan 37 sayfal─▒k┬áraporda, Tesla 3 modeline ili┼čkin de─čerlendirmeler sonucunda arac─▒n ki┼čisel verileri toplama ve i┼čleme y├Ântemlerinin Avrupa Birli─či Genel Veri Koruma Y├Ânetmeli─či (GDPR) madde 5 h├╝km├╝ ba┼čta olmak ├╝zere hukuki d├╝zenlemelere ayk─▒r─▒ oldu─ču y├Ân├╝nde g├Âr├╝┼č bildirildi. S├Âz konusu h├╝k├╝m ki┼čisel verilerin hangi durumlarda hangi ko┼čullara uygun olarak i┼členebilece─čini belirleyen k─▒staslar i├žeriyor. Tesla 3 modelinde veri i┼čleme olarak de─čerlendirilen teknolojilerin ba┼č─▒nda arac─▒n d─▒┼č─▒nda bulunan sekiz ve i├žeride dikiz aynas─▒ ├╝zerinde yer alan bir kamerayla elde edilen g├Âr├╝nt├╝ kay─▒tlar─▒ geliyor. Raporda ┼čirketin Tesla 3 modelinde kabul edilen veri politikas─▒n─▒n neden hukuka ayk─▒r─▒ oldu─ču ise ┼ču gerek├želerle a├ž─▒klan─▒yor:

  • ┬á┼×irketin veri toplayabilmek i├žin gerekli olan hukuki dayanak, me┼čru ama├ž, veri sahiplerinin kapsaml─▒ ┼čekilde bilgilendirilmesi k─▒staslar─▒n─▒ yerine getirmemesi

  • ┬áHem hareket ederken hem de park halinde arac─▒n etraf─▒n─▒n kapsaml─▒ ┼čekilde g├Âr├╝nt├╝lenmesi ve bu g├Âr├╝nt├╝lerin i┼členmesi

  • Toplanan verilerin Genel Veri Koruma Y├Ânetmeli─činin ilgili h├╝k├╝mlerine ayk─▒r─▒ ┼čekilde ABDÔÇÖye g├Ânderilmesi

Ne Olmu┼čtu?
Tesla marka ara├žlar─▒n ki┼čisel verilere yakla┼č─▒m─▒n─▒n ARD1 kanal─▒ taraf─▒ndan┬áele┼čtirilmesinin┬áard─▒ndan ki┼čisel veriler ├╝zerinden ├Âzel hayat─▒ ihlal eden ki┼či ve kurulu┼člara verilen ÔÇťBigBrotherAwardÔÇŁ ├Âd├╝l├╝ ula┼č─▒m kategorisinde Tesla ┼čirketine verilmi┼čti. ├ľd├╝l├╝n duyuruldu─ču┬ábas─▒n a├ž─▒klamas─▒nda┬áÔÇť250 metreye kadar 360 derece izleme imk├ón─▒ sa─člayan 8 kameraÔÇŁ ve ÔÇťVerilerinizin i┼členmesine onay vermemeniz halinde arac─▒n─▒z ciddi fonksiyon kay─▒plar─▒ ve hasarlara u─črayabilir.ÔÇŁ ifadelerine vurgu ile ├Âd├╝l├╝n neden verildi─či a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒.

┼×irket taraf─▒ndan g├Ânderilen bir e-postada ise ┼čirketin ki┼čisel verilere ili┼čkin d├╝zenlemelere uygun davrand─▒─č─▒ ve ki┼čisel verilerin yaln─▒zca g├╝venlik a├ž─▒s─▒ndan gerekli olduklar─▒ ├Âl├ž├╝de ve anonim ┼čekilde i┼člendi─či ifade edildi. Ayr─▒ca Tesla bu g├╝nlerde in┼čaat alan─▒n─▒n koruma alan─▒ niteli─čindeki bir do─čal alan─▒n ve i├žme suyu kaynaklar─▒n─▒n yak─▒n─▒nda bulunmas─▒, in┼čaat i├žin yakla┼č─▒m 90 hektar geni┼čli─činde ormanl─▒k alan─▒n yok edilmesi, fabrikan─▒n y─▒ll─▒k 1,4 milyon m3 hacminde su t├╝ketecek olmas─▒ gibi ├ževreye zararl─▒ etkileri sebebiyle de┬áele┼čtiriliyor. B├╝t├╝n bu tart─▒┼čma ve ele┼čtirilere ra─čmen Tesla marka ara├žlar─▒n AvrupaÔÇÖdaki pop├╝laritesinin artmaya devam edip etmeyece─či ise merak konusu.

TEKNOLOJ─░ & TELEKOM

Sahibinden┬áve a┼č─▒r─▒ fiyatlama iddialar─▒
Sinan Lahur

Rekabet Kurumu, Sahibinden’in┬áara├ž ve emlak alanlar─▒nda sundu─ču ├ževrim i├ži platform hizmetlerine ili┼čkin soru┼čturmas─▒n─▒n kapsam─▒n─▒ geni┼čletti─čini duyurdu─čunda takvimler 6 Kas─▒mÔÇÖ─▒ g├Âsteriyordu. Sat─▒c─▒ ve al─▒c─▒lar─▒ bulu┼čturan ├ževrim i├ži platform┬áh├ólihaz─▒rda a┼č─▒r─▒ fiyatlama soru┼čturmas─▒yla da m├╝cadele ediyordu…

Ne olmu┼čtu?
Kurum taraf─▒ndan Sahibinden’e┬áy├Ânelik ilk soru┼čturma 2017’de┬áemlak├ž─▒ ve oto galericilerin ┼čikayetiyle ba┼člam─▒┼čt─▒. Soru┼čturmada Sahibinden’in;

  • ├çevrimi├ži emlak ve vas─▒ta piyasas─▒nda hakim durumda oldu─ču,

  • Fiyatlar─▒n─▒ %300ÔÇÖe yak─▒n art─▒rd─▒─č─▒n─▒

  • ─░lgili piyasalara giri┼člerde b├╝y├╝k engeller oldu─čunu

Bu nedenle de Rekabet KanunuÔÇÖnun 6.┬ámaddesini a┼č─▒r─▒ fiyatlama uygulamalar─▒yla ihlal etti─či iddialar─▒ incelendi. ─░nceleme neticesinde Sahibinden’in┬á├ževrim i├ži emlak ve vas─▒ta piyasalar─▒nda yapm─▒┼č oldu─ču fiyatlama davran─▒┼č─▒ Rekabet KanunuÔÇÖna ayk─▒r─▒ bulundu ve ┼čirkete 10,6 milyon lira idari para cezas─▒ uyguland─▒. Fakat hik├óye burada sonlanm─▒yor. Sahibinden,┬áKurumÔÇÖun karar─▒n─▒ yarg─▒ya ta┼č─▒d─▒. Davay─▒ inceleyen mahkeme,┬áKurumÔÇÖun a┼č─▒r─▒ fiyatlamaya y├Ânelik de─čerlendirmelerinin teredd├╝te mahal vermeyecek kadar a├ž─▒k ve net olmad─▒─č─▒na h├╝kmederek cezay─▒ iptal etti.

A┼č─▒r─▒ fiyatlama nedir?┬á
Rekabet hukuku uygulamas─▒nda a┼č─▒r─▒ fiyatlama sonu olmayan bir deryad─▒r. Bir pazarda y├╝ksek fiyatlar─▒n yat─▒r─▒m ve yenilik gibi piyasa mekanizmalar─▒yla ├ž├Âz├╝lmesi beklenir. Ayr─▒ca teoride devlet m├╝dahalesi piyasaya giri┼čleri olumsuz etkileyecektir. Ancak,┬ágiri┼č engellerinin oldu─ču bir pazarda yer yer m├╝dahale gerekebilir. Malum soru ise fiyatlar─▒n kime ve neye g├Âre a┼č─▒r─▒ oldu─čudur. Fiyat─▒n a┼č─▒r─▒l─▒─č─▒n─▒n saptanmas─▒ i├žin teknik ve sofistike ekonomik analizler yap─▒lsa da serbest piyasada fiyatlara rekabet hukuku m├╝dahalesi h├ól├ó tart─▒┼čmal─▒ bir olgu. Bu temel sorulara yan─▒tlar dahi AB ve ABD uygulamas─▒nda olduk├ža farkl─▒la┼č─▒yor.

Nedir?
Tart─▒┼čmalar ├ževrim i├ži platformlar─▒n a┼č─▒r─▒ fiyatla kesi┼čti─či noktalarda b├╝y├╝yor. Zira bu┬áplatformlar─▒n i┼č modellerinin sonucu olarak maliyet, fiyatlama ve muhasebe yap─▒lar─▒ end├╝striyel bir i┼čletmeye g├Âre olduk├ža farkl─▒la┼č─▒yor. Yap─▒lan analizler giderek karma┼č─▒kla┼č─▒yor. ├çevrim i├ži platformlar tekelle┼čmeye yatk─▒n g├Âz├╝k├╝yor. Madalyonun ├Âteki y├╝z├╝┬áise teknoloji-yo─čun piyasalara yap─▒lacak devlet m├╝dahalesinin yenli─či olumsuz etkilemesi olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor.

Sonu├ž:
Kurum taraf─▒ndan mahkeme karar─▒n─▒n yerine getirilmesini teminen ┼×ubat ay─▒nda Sahibinden’e yeniden soru┼čturma a├ž─▒ld─▒. Rekabet Kurumu 2017’deki┬áiddialar─▒ ve devam─▒ndaki┬ád├Ânemdeki uygulamalar─▒ bir b├╝t├╝n olarak inceleyecek. KurumÔÇÖun ula┼čaca─č─▒ sonucun yenilik ve rekabet hukuku ba─člam─▒nda neler getirece─čini hep beraber g├Ârece─čiz…


F─░NANS

Biden zaferi: ─░klim ve piyasalar
Melissa Nil ├ľzkarakaya

3 Kas─▒m 2020 ABD Ba┼čkanl─▒k Se├žimlerinin ard─▒ndan Joe Biden, ├╝lkenin yeni ba┼čkan─▒ oldu. Se├žim kampanyas─▒ s├╝resince iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele alan─▒nda ├Ânemli ad─▒mlar ataca─č─▒n─▒ vaat eden BidenÔÇÖ─▒n olas─▒ Cumhuriyet├ži ├žo─čunluklu bir Senatoyla ne derece uyumlu ├žal─▒┼čaca─č─▒ ise merak konusu.

Neler vaat etmi┼čti?
Joe Biden, iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele i├žin 2 trilyon dolarl─▒k h─▒zland─▒r─▒lm─▒┼č bir kalk─▒nd─▒rma yat─▒r─▒m─▒ s├Âz├╝ vermi┼čti. Bu yat─▒r─▒mla modern ve s├╝rd├╝r├╝lebilir bir altyap─▒ in┼ča etmek isteyen se├žilmi┼č ba┼čkan, ABDÔÇÖye temiz bir enerji gelece─či sunarak yeni meslek gruplar─▒ yaratmay─▒┬áhedefliyor. Altyap─▒, otomotiv, ula┼č─▒m, enerji, konut, inovasyon, ├ževresel adalet, tar─▒m ve koruma sekt├Ârlerine yap─▒lacak olan yat─▒r─▒mlar─▒n orta s─▒n─▒f─▒n mevcut durumunu iyile┼čtiren sendikal i┼čler yaratmas─▒n─▒ sa─člayaca─č─▒n─▒ da ileri s├╝rm├╝┼čt├╝. ├ťlke genelinde yap─▒lacak olan yat─▒r─▒mlar─▒n yan─▒ s─▒ra; Paris ─░klim Anla┼čmas─▒ ve ─░ran N├╝kleer Anla┼čmas─▒’na yeniden kat─▒lma, 2050ÔÇÖye kadar ABDÔÇÖnin sera gaz─▒ sal─▒n─▒m─▒n─▒ s─▒f─▒rlama, 2035ÔÇÖe kadar da elektrik ├╝retiminin karbondan ar─▒nd─▒r─▒l─▒p temiz enerjiye ge├žilmesine ve ├╝lkenin transit a─č─▒n─▒n b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ elektriklendirmesine y├Ânelik vaatlerde bulunulmu┼čtu.┬áKampanyas─▒ yap─▒lan politikalar─▒n uygulanmas─▒ durumunda, ABDÔÇÖnin iklim de─či┼čikli─či ve temiz enerji kullan─▒m─▒ konusunda b├╝y├╝k bir ad─▒m ataca─č─▒ a┼čikar. California ├ťniversitesi BerkeleyÔÇÖde yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmaya g├Âre 2035ÔÇÖe kadar ABDÔÇÖde elektrik t├╝ketiminin %90 oran─▒nda karbonsuz hale gelebilmesi i├žin 1,7 trilyon dolar yat─▒r─▒m gerekiyor. Fakat ara┼čt─▒rma 2050ÔÇÖye kadar ├ževre ve sa─čl─▒k maliyetlerinde 1,2 trilyon dolar tasarrufla bu harcaman─▒n telafi edilebilece─čini┬á├Âng├Âr├╝yor.

Dikkat ├žeken unsur:
Se├žilmi┼č ba┼čkan, ABDÔÇÖnin petrol ve gaz ├╝retiminde tarihi art─▒┼č ya┼čad─▒─č─▒ Obama y├Ânetiminde ba┼čkan yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ yapm─▒┼čt─▒. Obama d├Âneminde petrol ihracat─▒na dair uygulanan politikalar, kendi ba┼čkanl─▒k d├Âneminde ileri s├╝rd├╝─č├╝ politikalar─▒n inan─▒rl─▒─č─▒ hakk─▒nda ├želi┼čki do─čuruyor.

├ľte yandan:
Yeni muhalefet Cumhuriyet├žilere g├Âre, ye┼čil enerjiye 2 trilyon dolarl─▒k yat─▒r─▒m vaadi petrol ve do─čalgaz sekt├Âr├╝ndeki on binlerce i┼či tehdit ediyor. Ekonominin b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de petrol ve do─čalgaz sekt├Âr├╝ne dayand─▒─č─▒ Pensilvanya’n─▒n Cumhuriyet├ži kongre ├╝yesi olan Mike Kelly, Biden’─▒ eyalette ├žatlatmayla desteklenen 600 binden fazla i┼čin yok edilmesiyle┬ásu├žlad─▒.

Piyasalar nas─▒l etkilendi?
Joe BidenÔÇÖ─▒n Beyaz SarayÔÇÖa geli┼či her ne kadar ├ževre i├žin ├╝mitli g├Âz├╝kse de SenatoÔÇÖda Demokratlar─▒n hen├╝z ├žo─čunluk sa─člayamamas─▒ piyasalar─▒ ┼čiddetli etkiledi. ├ľne s├╝r├╝len politikalar─▒n y├╝r├╝rl├╝─če konulmas─▒n─▒n ├Âng├Âr├╝lmemesi ├╝zerine ABD petrol ve do─čalgaz hisseleri┬á y├╝kselirken, yenilenebilir enerji hisselerinde ge├žti─čimiz ├çar┼čamba d├╝┼č├╝┼č ya┼čand─▒. Demokratlar─▒n ÔÇťmavi dalgaÔÇŁ ak─▒m─▒ Cumhuriyet├žilerden petrol ve do─čalgaz sekt├Ârlerinde ya┼čanacak i┼č kay─▒plar─▒ gerek├žesiyle muhalefet buluyor. Ancak piyasalar bu vizyonun ba┼čar─▒l─▒ olaca─č─▒na pek de inanm─▒┼č de─čil. Zira fiyatlar ┼čimdilik ye┼čil gruplardan ziyade fosil yak─▒t sekt├Âr├╝n├╝n lehine.

┼×imdi ne olacak?
Ge├žti─čimiz ├žar┼čamba S&P 500 Enerji EndeksiÔÇÖnin y├╝kselmesiyle ├╝├ž├╝nc├╝ ├žeyrekte zarar a├ž─▒klayan ExxonMobilÔÇÖin hisseleri de┬áy├╝kseldi. Buna kar┼č─▒n yak─▒n zamanda piyasa de─čeri ExxonÔÇÖu geride b─▒rakan ve temiz enerji portf├Ây├╝yle ├Âne ├ž─▒kan NextEra’n─▒n hisseleri, di─čer temiz enerji ├╝reticileri gib d├╝┼č├╝┼č ya┼čad─▒. BidenÔÇÖ─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒yla uluslararas─▒ iklim anla┼čmalar─▒ ortakl─▒klar─▒na dair ABDÔÇÖden geri d├Ân├╝┼čler al─▒naca─č─▒ kesin. Ancak gaz ve petrol piyasalar─▒ndaki bu de─či┼čimler uluslararas─▒ anla┼čmalar─▒n uygulanabilirli─čini sorgulat─▒yor.

GEL─░┼×MELER

Akdeniz ─░hracat├ž─▒ Birlikleri’nin verilerine g├Âre ge├žti─čimiz y─▒l─▒n ilk ├╝├ž ├žeyre─činde T├╝rkiye’den ihra├ž edilen yakla┼č─▒k 643 bin ton narenciyeden 277 milyon dolar gelir elde┬áedildi.

­čŹŐ: T├╝rkiye’den ├ž─▒kan narenciyenin miktara g├Âre %28’i, de─čere g├Âre %33’├╝ Rusya’ya gitti. Toplamda 207 bin ton.

ABD merkezli ├ževrim i├ži ├Âdeme sistemi PayPal, kripto parayla al─▒┼čveri┼č i├žin New York Mali Hizmetler Departman─▒ÔÇÖndan┬áizni kapt─▒.

  • Bu sat─▒rlar─▒ New York veya Bay AreaÔÇÖdan okuyorsan─▒z PayPal arac─▒l─▒─č─▒yla 26 milyon i┼čletmede kripto parayla al─▒┼čveri┼č yapabilirsiniz. Bitcoin, Ethereum, Bitcoin Cash ve Litecoin gibi pop├╝ler kripto paralar─▒n─▒n destekleyece─čini belirtmek isteriz.

ABD merkezli yat─▒r─▒m bankas─▒ Goldman Sachs, MalezyaÔÇÖn─▒n varl─▒k fonu 1MDBÔÇÖnin de dahil oldu─ču yolsuzluk ve r├╝┼čvet soru┼čturmas─▒n─▒ ├ž├Âz├╝mlemek ad─▒na Adalet Bakanl─▒─č─▒ ve finansal kurumlara 2,9 milyar dolar civar─▒nda ├Âdeme┬áyapacak.

  • Geriden: Banka, Malezya soru┼čturmalar─▒n─▒ kapamak i├žin ge├žti─čimiz temmuzda 2,5 milyar dolar ├Âdemi┼čti. Ayr─▒ca 350 milyon dolarl─▒k bir ├Âdeme de Hong Kong otoritelerine yap─▒lm─▒┼čt─▒.

├çin merkezli telekom devi Huawei’nin h─▒zl─▒ y├╝kseli┼či Va┼čington yapt─▒r─▒mlar─▒ ve salg─▒n ekonomisi ┼čartlar─▒ sebebiyle biraz olsun┬áyava┼člad─▒.

  • Rakamlar: Bu y─▒l─▒n ilk dokuz ay─▒nda 100,5 milyar dolar gelir elde eden ┼čirket, ├╝├ž├╝nc├╝ ├žeyrekte bir ├Ânceki y─▒la oranla %3,7’l├╝k bir gelir art─▒┼č─▒ g├Âzlemledi. Shenzhen merkezli telekom devinin son be┼č y─▒l i├žin y─▒ll─▒k bile┼čik b├╝y├╝me oran─▒ ise %21 oldu.

Facebook da bulut oyun sekt├Âr├╝ne giri┼č yap─▒yor. Google’─▒n Stadia’s─▒ ve Microsoft xCloud’dan farkl─▒ olarak ZuckerbergÔÇÖ├╝n┬áoyun plan─▒nda┬á┼čimdilik mobil oyunlar var.

├çevrim i├ži ├Âdeme platformu AlipayÔÇÖi b├╝nyesinde bulunduran Ant Group, 34,5 milyar dolarla d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k┬áhalka arz─▒n─▒┬áger├žekle┼čtirdi.

  • Halka arz: Bu mebla─č─▒ 310 milyar dolar─▒ a┼čk─▒n de─čeriyle toplayan ┼čirket, Aramco’nun 29,4 milyar dolarl─▒k IPO rekorunu da tarihin tozlu sayfalar─▒na yollad─▒.