├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ YHT Davas─▒, Duma Se├žim Sonu├žlar─▒, Genel G├Âr├╝┼čme Talebi

Y├╝ksek H─▒zl─▒ Tren kazas─▒ davas─▒nda ─░smail ├ça─člar, tan─▒k olarak dinlendi. RusyaÔÇÖda parlamentonun alt kanad─▒ Duma i├žin yap─▒lan se├žimlerde oylar─▒n %99ÔÇÖu say─▒l─▒rken, Fransa Savunma Bakan─▒ Florence Parly, Londral─▒ mevkida┼č─▒ Ben Wallace ile g├Âr├╝┼čmeleri iptal etti.┬á

Apple / Epic Games ­čŹÄ

Bu haftan─▒n ─░┼č D├╝nyas─▒ g├╝ndeminde Apple / Epic Games davas─▒, Philip Morris'in ila├ž sekt├Âr├╝ndeki yeni yat─▒r─▒mlar─▒ ve TikTok'a y├Ânelik soru┼čturmalar var. ─░yi okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Bakanlar Komitesi Karar─▒, Kristalina Georgieva, L├╝bnan

Bug├╝n d├╝nya g├╝ndeminde IMF Ba┼čkan─▒ Kristalina Georgieva hakk─▒nda haz─▒rlanan inceleme raporu ve L├╝bnan'da benzin fiyatlar─▒na gelen zam yer ald─▒.

­čŚ×´ŞĆ Liz Truss, Savunma Anla┼čmas─▒ Tart─▒┼čmalar─▒, Devlet Dumas─▒

Bug├╝n d├╝nya g├╝ndeminde ABD, Birle┼čik Krall─▒k ve Avustralya aras─▒nda imzalanan savunma anla┼čmas─▒na gelen tepkiler, Rusya'da yar─▒n ba┼člayacak oy verme i┼člemi ve Liz Truss yer ald─▒.

Almanya Se├žimlerine Do─čru

Merhaba! Bundan sonra her per┼čembe g├╝n├╝ uluslararas─▒ politika g├╝ndemiyle sizlerle olaca─č─▒z. D├╝nyadan ├Ânemli geli┼čmelerin takip edilece─či Politika B├╝lteninde ilk hafta i┼čledi─čimiz konu, 26 Eyl├╝l 2021'de ger├žekle┼čmesi planlanan Almanya genel se├žimleri.

­čŚ×´ŞĆ Yurt Sorunu, Esad & Putin, Kore

Bug├╝n ─░stanbul Ko├ž ├ťniversitesi, burslu ve burssuz bir├žok ├Â─črencinin yurda yerle┼čtirilmemesi nedeniyle g├╝ndemdeydi. Keyifli okumalar!

Apple’─▒n yeni oyuncaklar─▒

Apple'─▒n yeni oyuncaklar─▒, Pegasus casus yaz─▒l─▒m─▒na ├Âzel gelen ├Ânemli g├╝ncelleme, Ray-Ban Stories ve Twitter ile WhatsApp'taki yeni ├Âzellikler bu b├╝ltende!

­čŚ×´ŞĆ G├╝ncelleme Uyar─▒s─▒, Atik’in ─░stifas─▒, Kredi M├╝┼čterileri

TCDD Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ g├Ârevinden istifa eden Murat Atik konuyla ilgili sorulara yan─▒t vermezken, Sezgin Tanr─▒kulu'nun verdi─či soru ├Ânergesi Hazine ve Maliye Bakan─▒ L├╝tfi Elvan taraf─▒ndan yan─▒tland─▒. Apple ise ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n bir g├╝venlik a├ž─▒─č─▒n─▒ tespit etmesinin ard─▒ndan acil g├╝ncelleme uyar─▒s─▒ a├ž─▒klad─▒.

­čľą´ŞĆ Bitcoin, Belediyeler, Kur┼čunlu Petrol

Novus Ye┼čil'de bu haftan─▒n konular─▒; BitcoinÔÇÖin zararlar─▒, ├ž├Âpte ├╝├ž├╝nc├╝ perde, s─▒n─▒fta kalan belediyeler, araba kar┼č─▒t─▒ Paris ve bir devrin sonu... Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Yard─▒m Konferans─▒, Madam Marta Koyu, Antony Blinken

Daily Press'te bugün; BM'nin yardım konferansı, Madam Marta Koyu, Sabri Çelebi, Antony Blinken ve daha fazlası... Keyifli okumalar!

­čľą´ŞĆ Bitcoin, Belediyeler, Kur┼čunlu Petrol

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba! Bug├╝n 14 Eyl├╝l Sal─▒, saat 10:00. BitcoinÔÇÖle ilgili son geli┼čmelerle kar┼č─▒n─▒zday─▒z! 

Merak etmeyin, yanl─▒┼č okumad─▒n─▒z. Bu, hala Novus Ye┼čil b├╝lteni ama madem NovusÔÇÖun di─čer b├╝ltenleri kripto paralarla bu kadar ilgileniyor, bizim ne eksik yan─▒m─▒z olabilir ki? 

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čľą´ŞĆ BitcoinÔÇÖin zararlar─▒

ÔÖ╗´ŞĆ ├ç├Âpte ├╝├ž├╝nc├╝ perde

­čśĘ S─▒n─▒fta kalan belediyeler

­čÜŚ Araba kar┼č─▒t─▒ Paris

ÔŤŻ Bir devrin sonu

─░yi okumalar,

Y├Âr├╝kcan

GEL─░┼×MELER

Plastikte i┼č├ži k─▒y─▒m─▒: T├╝rkiye genelinde plastik at─▒k geri d├Ân├╝┼č├╝m├╝ yapan 1345 lisansl─▒ firman─▒n %40ÔÇÖ─▒ ├╝retimi durdurdu ve bu y├╝zden ilk etapta 100 bin ki┼činin i┼čine son verilece─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor. Di─čer firmalar─▒n da yak─▒nda ham maddeleri bitece─či i├žin bir aya kadar ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ durdurmalar─▒ bekleniyor. Ge├žen sene GreenpeaceÔÇÖin haz─▒rlad─▒─č─▒ bir rapor, T├╝rkiyeÔÇÖnin ├žok miktarda plastik at─▒k ithal etti─čini ve bunlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒n geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmeden ├ževreye b─▒rak─▒ld─▒─č─▒n─▒ tespit etmi┼čti. Bunun ├╝zerine Ticaret Bakanl─▒─č─▒, ilk ├Ânce etilen polimerinin ithalat─▒n─▒ yasaklam─▒┼č, temmuz ay─▒nda ise mevzuat─▒ de─či┼čtirerek %1ÔÇÖden fazla yasakl─▒ madde i├žermemesi durumunda ithalata izin vermi┼čti. K├╝resel piyasalarda bu safl─▒kta plastik at─▒k bulunamad─▒─č─▒ i├žin T├╝rkiyeÔÇÖdeki geri d├Ân├╝┼č├╝m firmalar─▒ art─▒k kontak kapatma noktas─▒na geldi. ├çok tart─▒┼čmal─▒ plastik at─▒k ithalat─▒n─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ perdesini olu┼čturan bu geli┼čmenin ├Ân├╝m├╝zdeki g├╝nlerde nas─▒l ┼čekillenece─čini merakla bekliyor olaca─č─▒z.


Paris: Hava kirlili─čini ve trafi─či azaltmak i├žin ParisÔÇÖte h─▒z s─▒n─▒r─▒ 30 kilometreye indiriliyor. Bir ankete g├Âre Parislilerin %59ÔÇÖunun destekledi─či bu hamleyle ┼čehir, 2024 Olimpiyat Oyunlar─▒’na kadar daha ye┼čil olmay─▒ hedefliyor. Belediye, vatanda┼člar─▒ arabalar yerine toplu ta┼č─▒maya ve aktif ta┼č─▒maya y├Ânlendirmek i├žin otoparklar─▒ da yar─▒ya indirecek ve yeni bisiklet yollar─▒ olu┼čturacak. Buna kar┼č─▒l─▒k ┼č├╝pheci bir kesim, h─▒z s─▒n─▒r─▒ uygulamas─▒n─▒n ara├žlar─▒n trafikte ge├žirece─či s├╝reyi art─▒rd─▒─č─▒ i├žin hava ve iklime yararl─▒ olmayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor.


Kur┼čun: CezayirÔÇÖin kur┼čunlu petrol├╝ yasaklamas─▒yla beraber kur┼čunlu petrol devri t├╝m d├╝nyada bitmi┼č oldu. ─░lk defa 1922ÔÇÖde kur┼čun, benzinin oktav─▒n─▒ art─▒rmak ve i├žten yanmal─▒ motorlarda vuruntuyu azaltmak i├žin kullan─▒lmaya ba┼čland─▒. Kur┼čuna herhangi bir dozda maruz kalman─▒n ├žocuk geli┼čimini k├Ât├╝ etkiledi─či ve milyonlarca erken ├Âl├╝me sebep oldu─ču tespit edildi─činde varl─▒kl─▒ ├╝lkeler 1980ÔÇÖlerde bu maddeyi yasaklamaya ba┼člad─▒. Geli┼čmekte olan ├╝lkeler ise uzun s├╝re boyunca kur┼čun kullanmaya devam etti. Birle┼čmi┼č Milletler yetkililerine g├Âre kur┼čunlu benzinin tamamen yasaklanmas─▒ y─▒ll─▒k 1,2 milyon erken ├Âl├╝m├╝ engelleyecek. Kur┼čuna kar┼č─▒ sava┼č─▒ sonunda kazanan BM, bir sonraki hedefin petroll├╝ arabalar─▒n sonlanmas─▒ oldu─čunu a├ž─▒klad─▒.


Belediyeler: 350.org taraf─▒ndan yay─▒mlanan son raporda Aral─▒k 2019ÔÇÖda ÔÇť─░klim ─░├žin Biz Var─▒zÔÇŁ deklarasyonuna imza atan 10 il ve 14 il├že belediyesinin son 1,5 y─▒lda iklim alan─▒nda att─▒klar─▒ ad─▒mlar incelendi. Ara┼čt─▒rmaya g├Âre 24 belediyenin icraatlar─▒ krizin ├Ânemine k─▒yasla ├žok yetersiz kalmakta. Yerel y├Ânetimlerin en b├╝y├╝k sorunlar─▒n─▒n ba┼č─▒nda; Covid-19 pandemisi, dikey b├╝rokratik idari yap─▒, kapasite yetersizli─či, birimler aras─▒ koordinasyonsuzluk ve kat─▒l─▒mc─▒l─▒k mekanizmalar─▒nda yetersizlikler geliyor. Bu belediyelerden sadece Bornova, Bursa, ─░zmir, Kad─▒k├Ây, Kar┼č─▒yaka ve Tepeba┼č─▒ belediyelerinin iklim eylem planlar─▒ mevcut. Son zamanlarda ├ževreci ad─▒mlar─▒yla ├Ân plana ├ž─▒kan ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi ise deklarasyona imza atmam─▒┼č.

ENERJ─░

Kazand─▒─č─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken kaybediyor olabilir miyiz? 
Haydar Kepek├ži

Kaynak: Unsplash - Dmitry Demidko
Kaynak: Unsplash – Dmitry Demidko

Bitcoin, 2020ÔÇÖde en y├╝ksek piyasa de─čeri olan 63 bin dolara ula┼čarak t├╝m d├╝nyada ilgiyi ├╝zerine ├žekti. Bunun sonucunda da kripto paralar hayat─▒m─▒z─▒n her alan─▒na dahil oldu. Elon Musk taraf─▒ndan kripto paralarla ilgili at─▒lan bir tweet‘le bile hem ├╝lkemizde hem d├╝nya genelinde g├╝ndem bir anda de─či┼čebiliyor. Ge├žti─čimiz g├╝nlerde Latin Amerika ├╝lkelerinden El Salvador’un kripto paralar─▒ resmi para birimi olarak kabul eden ilk ├╝lke olmas─▒yla bu ilginin artarak b├╝y├╝yece─čini g├Ârm├╝┼č olduk. Rusya ve Amerika’da yak─▒n zamanda ger├žekle┼čtirilen hacker sald─▒r─▒lar─▒nda korsanlar taraf─▒ndan fidye istenirken kripto paran─▒n tercih edilmesi, sanal paralar─▒n kullan─▒m alanlar─▒n─▒n sorgulanmas─▒na yol a├žt─▒. K─▒sacas─▒ kripto paralar─▒n finansal sekt├Ârde b├╝y├╝k bir devrim yaratt─▒─č─▒ s├Âylenebilir.

Peki nedir bu kripto paralar? Kriptoloji, ┼čifreleme bilimidir. Verilerin belirli bir sisteme g├Âre ┼čifrelenmesi, al─▒c─▒ya g├Ânderilmesi ve bu ┼čifrelemenin ├ž├Âz├╝lmesi ile verilerin tekrar ortaya ├ž─▒kma s├╝reci kriptolojinin konusudur. Kripto para, kriptoloji kullanan sanal bir para birimidir. Matematik temelli ┼čifreler kullan─▒larak bilgisayarlar taraf─▒ndan ├╝retilir. Herhangi bir h├╝k├╝metin y├Ânetiminde olmad─▒─č─▒ i├žin kolayca takip edilemez ve bilinen para birimlerine g├Âre daha g├╝venli olabilir. Kripto paralar─▒n ├╝retimi de bir ├že┼čit madencilik gerektirir: bilgisayarlar─▒n uzun s├╝re matematiksel problemler ├ž├Âzmesini gerektiren bir madencilik. Dolay─▒s─▒yla kripto para ├╝retmek i├žin gerekli olan ├╝├ž ┼čey g├╝├žl├╝ donan─▒ma sahip bilgisayarlar, internet ve elektriktir. Bunlara sahip olan herkes ├╝retici olabilir.

Kripto paralar─▒ ├╝retmek bu kadar kolayken yayg─▒nla┼čmas─▒ da gayet do─čal bir durum. Tam da bu noktada ak─▒llara gelen soru bu sistemlerin ├žal─▒┼č─▒rken ne kadar enerji kulland─▒─č─▒. Kripto paralara olan ilginin artmas─▒yla beraber, ┼čah─▒slar─▒n yan─▒ s─▒ra b├╝y├╝k ┼čirketler de piyasaya girdi. Sonu├ž olarak madencilik s─▒radan bilgisayarlar kullan─▒larak de─čil, b├╝y├╝k ├žapl─▒ i┼č istasyonlar─▒ kullan─▒larak yap─▒lmaya ba┼čland─▒. Bu durum da kullan─▒lan enerji miktar─▒n─▒n devasa d├╝zeylere ├ž─▒kmas─▒na sebebiyet verdi. 

─░ngiltere’de Cambridge ├ťniversitesi Alternatif Finans Merkezi (CCAF) taraf─▒ndan haz─▒rlanan bir rapora g├Âre, Bitcoin ├╝reticileri bir ├╝lke olsayd─▒, d├╝nyan─▒n en fazla elektrik t├╝keten 30’uncu ├╝lkesi olacakt─▒. Bu ├žal─▒┼čmada kripto para birimlerinin enerji t├╝ketimleri de ara┼čt─▒r─▒lm─▒┼č ve Bitcoin’in toplam enerji t├╝ketiminin, saatte ortalama 130 terawatt oldu─ču hesaplanm─▒┼čt─▒r. Elektrik t├╝ketiminin saat ba┼č─▒na 121 terawatt oldu─ču Arjantin ve 108.8 terawatt oldu─ču Hollanda’n─▒n, Bitcoin madencili─činden daha az enerji harcad─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Ayn─▒ raporda Bitcoin madencili─činin enerji kullan─▒m kaynaklar─▒ da ara┼čt─▒r─▒ld─▒ ve bunun yakla┼č─▒k ├╝├žte ikisinin fosil yak─▒tlardan elde edildi─či tespit edildi. Yani finansal bir devrim olarak tan─▒mlanan kripto paralar, ilgin├ž bir ┼čekilde iklimimize zarar veriyordu. 

Peki bu durumun ├ž├Âz├╝m├╝ ne olabilir? Kripto para madencili─čini hayat─▒n ola─čan ak─▒┼č─▒nda bir ger├žeklik olarak kabul edip bir tak─▒m ├Ânlemler almak gerekiyor. ─░lk se├ženek, madencilik i├žin kullan─▒lacak enerjiyi azaltan daha verimli bilgisayar sistemlerinin tasarlanmas─▒. Di─čer bir se├ženek ise madencilik faaliyetlerinde kullan─▒lacak enerjinin yenilenebilir enerji kaynaklar─▒ kullan─▒larak elde edilmesidir.