├ľNER─░LER

­čöąT├╝rkiye’de Yang─▒nlar, Do─čal Afetler, Yanan Bal─▒klar, Kuruyan Hidroelektrik

Ye┼čil b├╝ltende bu haftan─▒n konular─▒; T├╝rkiye'deki yang─▒nlar, do─čal afetler, yanan bal─▒klar ve kuruyan hidroelektrik. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Azra G├╝lendam Haytao─člu, Yang─▒nlarla M├╝cadele, Olimpiyat Madalyalar─▒

Yang─▒nlar T├╝rkiye'de ulusal bir krize d├Ân├╝┼čt├╝, #HelpTurkey etiketiyle milyonlarca payla┼č─▒m yap─▒ld─▒.

Sigaran─▒n Gelece─či, Enflasyon, Olimpiyatlar

├ťlkenin her bir k├Â┼česinden gelen yang─▒n haberleri hepimizi ├žok ├╝z├╝yor. Bu d├Ânemde maddi ve manevi zarar g├Âren herkese ge├žmi┼č olsun dileklerimizi iletiyor, sizlerle daha g├╝zel g├╝nlerde bulu┼čmay─▒ umut ediyoruz.

­čŚ×´ŞĆ Devam Eden Yang─▒nlar, Olimpiyatlar & Mete Gazoz

1 A─čustos'tan herkese merhaba! Pazar Press b├╝lteniyle sizlerleyiz.┬á

­čŚ×´ŞĆ Yang─▒n A├ž─▒klamalar─▒, Enflasyon Raporu, A┼č─▒ Te┼čvi─či

T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde yang─▒nlar ve ilgili a├ž─▒klamalar yer almaya devam ediyor. Orman Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖn├╝n TwitterÔÇÖdan payla┼čt─▒─č─▒ bilgiye g├Âre, son ├╝├ž g├╝nde ├ž─▒kan 71 orman yang─▒n─▒ndan 57ÔÇÖsi kontrol alt─▒na al─▒nd─▒.┬á

­čŚ×´ŞĆ 17 ─░lde Orman Yang─▒nlar─▒

T├╝rkiye yan─▒yor! ├ťlkenin pek ├žok ┼čehrinde orman yang─▒nlar─▒ var. S├Ând├╝rme ├žal─▒┼čmalar─▒ devam ediyor. Geli┼čmelerle sizlerleyiz ve sizlerle olaca─č─▒z.

­čŚ×´ŞĆ Manavgat Orman Yang─▒nlar─▒

Bug├╝n T├╝rkiye'nin g├╝ndemi Manavgat'─▒n d├Ârt farkl─▒ noktas─▒nda ger├žekle┼čen orman yang─▒nlar─▒yd─▒. Yang─▒n nedeniyle baz─▒ yerle┼čim yerlerindeki evler bo┼čalt─▒ld─▒. Do─čan─▒n ve insanlar─▒n daha fazla zarar g├Ârmemesini umarak iyi haftalar diliyoruz!┬á

Bayraml─▒k yenilikler, g├╝venlik g├╝ncellemeleri

Ge├žti─čimiz b├╝ltende de─čindi─čimiz ├╝zere Temmuz ay─▒ heyecanland─▒ran yeni cihazlar bak─▒m─▒ndan pek hareketli ge├žmese de, her g├╝n kulland─▒─č─▒m─▒z cihazlar ve yaz─▒l─▒mlar ge├žti─čimiz hafta bir├žok yeni ├Âzelli─če kavu┼čtu.

­čŚ×´ŞĆ G├Â├žmen Tart─▒┼čmalar─▒

T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde uzun s├╝redir devam eden g├Â├žmen tart─▒┼čmalar─▒ vard─▒. K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒'n─▒n ─░stanbul tan─▒t─▒m videosu ise Twitter'da g├╝ndem oldu.┬á

­čŚ×´ŞĆ ─░ran Protestolar─▒ & Tunus Olaylar─▒

─░ran Huzistan'da su s─▒k─▒nt─▒s─▒ nedeniyle ba┼člayan protestolar yay─▒l─▒yor.

­čöą Biyok├Âm├╝r, Amazon, ├ç─▒lg─▒n Planlar

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba! Bug├╝n 20 Temmuz Sal─▒, saat 10:00. ─░klim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele edenler i├žin k├Âm├╝r, bir numaral─▒ d├╝┼čmand─▒r. Peki ya ├ž├Âz├╝m yine k├Âm├╝rdeyse? Ama farkl─▒ bir ├že┼čit k├Âm├╝rÔÇŽ Yakmay─▒p da tarlan─▒za ataca─č─▒n─▒z t├╝rden bir k├Âm├╝rÔÇŽ┬á

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čöą Biyok├Âm├╝r

­čî▓­čî┤ Amazon

­čÖÇ ├ç─▒lg─▒n planlar

─░yi okumalar,

Y├Âr├╝kcan

GEL─░┼×MELER

Plastikler: T├╝rkiye’nin 18 May─▒s’ta yasaklad─▒─č─▒ polietilen plastik at─▒k ithalat─▒na tekrar izin verilecek. Sekt├Âr temsilcileri ve 3 bakanl─▒─č─▒n yetkilileri ile yap─▒lan isti┼čareler sonucu ├že┼čitli ├Ânlemlerin al─▒nmas─▒ durumunda plastik ithalat─▒na tekrar izin verilece─či a├ž─▒kland─▒. Art─▒k geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketleri at─▒─č─▒n tonu ba┼č─▒na 100 TL teminat mektubu g├Âstermek zorunda olacak ve at─▒klar─▒n yolculu─ču limandan itibaren ├žipli sistemle takip edilecek. 1350 geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketinin lisanslar─▒ g├Âzden ge├žirilecek ve belirli ekipmanlar─▒ bulundurmalar─▒ zorunlu tutulacak. Bu ├Ânlemler sayesinde merdiven alt─▒ i┼čletmelerin engellenmesi planlan─▒yor.┬á


Nesli t├╝kenen canl─▒lar: Birle┼čmi┼č Milletler Biyolojik ├çe┼čitlilik Kurulu 2020 sonras─▒ i├žin biyo├že┼čitlili─či koruma ├žer├ževe program─▒n─▒n ilk tasla─č─▒n─▒ haz─▒rlad─▒. Tasla─č─▒n hedefleri aras─▒nda plastik at─▒klar─▒ sonland─▒rmak, b├Âcek ilac─▒ kullan─▒m─▒n─▒ 2/3 oran─▒nda azaltmak, do─čaya istilac─▒ t├╝r sal─▒n─▒m─▒n─▒ yar─▒ya indirmek ve k├╝resel ├žapta ├ževreye zarar vermeyi te┼čvik eden 500 milyon dolarl─▒k maddi destek paketlerini bitirmek var. Olduk├ža iddial─▒ olan bu taslak metni baz─▒ kesimler taraf─▒ndan ┼č├╝pheyle kar┼č─▒land─▒. 2022ÔÇÖnin ilk yar─▒s─▒na kadar metnin BM ├╝yesi ├╝lkelerce g├Âr├╝┼č├╝lmesi ve bir mutabakata var─▒lmas─▒ bekleniyor.┬á


Amazon: Tarihinde ilk kez Amazon ormanlar─▒n─▒n emdi─činden daha ├žok karbondioksit sald─▒─č─▒ a├ž─▒kland─▒. Nature dergisinde yay─▒nlanan en son ara┼čt─▒rmaya g├Âre Amazon senede bir milyar ton CO2 salmaya ba┼člad─▒. Bunun ba┼čl─▒ca sebepleri orman yang─▒nlar─▒ ve hayvanc─▒l─▒k veya soya ├╝retimi i├žin ormanlar─▒ temizleyerek yeni alan a├ž─▒lmas─▒. 1960ÔÇÖdan beri a─ča├žlar t├╝m fosil yak─▒tlardan kaynaklanan CO2ÔÇÖnin ├žeyre─čini emmi┼člerdi, fakat bu durum de─či┼čmeye ba┼člad─▒. ─░┼čin k├Ât├╝s├╝, a─ča├žlar azald─▒k├ža kurakl─▒k riskinin daha artmas─▒ ve yeni yang─▒nlarla daha fazla a─čac─▒n yok olmas─▒.


Avrupa: AB, 2030ÔÇÖa kadar karbon sal─▒n─▒m─▒n─▒ %55 azaltma hedefine ula┼čabilmek i├žin yapmay─▒ teklif etti─či eylemleri kapsaml─▒ bir paket olarak a├ž─▒klad─▒. Bu pakette mevcut karbon sal─▒n─▒m haklar─▒n─▒n ciddi oranda d├╝┼č├╝r├╝lmesi, gemicilik, yol ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve binalarda ─▒s─▒nma sekt├Ârlerinin de karbon vergisine tabi olmas─▒ ├Âneriliyor. Dikkat ├žeken di─čer tasar─▒lar aras─▒nda ABÔÇÖnin ithal etti─či ├╝r├╝nlerden karbon vergisi al─▒nmas─▒, yeni tar─▒m ve ormanc─▒l─▒k d├╝zenlemeleriyle karbon emiliminin artmas─▒, enerji verimlili─či ve enerjide yenilenebilirin pay─▒n─▒n art─▒r─▒lmas─▒ ve karbon vergilerinden kazan─▒lan paralar─▒n tamam─▒n─▒n iklim projelerine aktar─▒lmas─▒ yer al─▒yor.


├çin: ABÔÇÖnin yeni eylem plan─▒n─▒ a├ž─▒klamas─▒ndan sadece 2 g├╝n sonra ├çin uzun s├╝reden beri beklenen karbon ticaret sistemini ba┼člatt─▒. Bu sistem, d├╝nyan─▒n en fazla karbon salan ├╝lkesi olan ├çinÔÇÖin elektrik ├╝reten 2.225 ┼čirketi vergilendirmesini sa─člayacak. Bu, ├╝lkenin tarihi i├žin b├╝y├╝k bir ad─▒m olsa da yeteri kadar h─▒rsl─▒ olmamakla ele┼čtiriliyor. K├╝resel pandemiden sonra ├çin enerji t├╝keten sanayilerini geli┼čtirmeye odakland─▒ ve vergiden muaf tuttu. ├ľte yandan karbon kredileri ton ba┼č─▒na sadece 8 dolardan piyasaya a├ž─▒ld─▒. ABÔÇÖde ise karbon vergisi 50 dolar─▒ bulmu┼č durumda.┬á

B─░YOENERJ─░

─░yi k├Âm├╝r, k├Ât├╝ k├Âm├╝r, biyok├Âm├╝r
Y├Âr├╝kcan Erbay

Kaynak: Unsplash - Saikiran Kesari
Kaynak: Unsplash – Saikiran Kesari

Biyok├Âm├╝r (ingilizce biochar), ormansal at─▒klar da dahil olmak ├╝zere biyok├╝tlenin piroliz denilen bir kimyasal i┼člemden ge├žirildi─činde d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝, odun k├Âm├╝r├╝ne benzeyen, kat─▒ bir maddedir. Piroliz de biyok├╝tlenin oksijeni d├╝┼č├╝k ortamda ─▒s─▒t─▒larak termal bozu┼čumaya u─čramas─▒d─▒r. Piroliz s─▒ras─▒nda biyok├╝tle tam olarak yanmaz, enerjisinin ├Ânemli bir k─▒sm─▒n─▒ sentez gaz─▒na ├ževirir ve k├Âm├╝rle┼čir. ─░├žinde hidrojen, metan, karbonmonoksit ve karbondioksit bulunan bu sentez gaz─▒ da yenilenebilir enerji ├╝retmek i├žin kullan─▒l─▒r.┬á

  • Peki biyok├Âm├╝r├╝n ├Ânemi ne? Belki de tahmininizin aksine, piroliz s─▒ras─▒nda ├╝retilen yenilenebilir enerji sadece bir yan etkidir. Biyok├Âm├╝r├╝n esas ├Ânemi, onun atmosferden karbon ay─▒klama ├Âzelli─činde. Biyok├Âm├╝r asl─▒nda bir ├že┼čit negatif emisyon teknolojisidir (NET). Bitkiler, b├╝y├╝rken fotosentez sayesinde havadaki karbonu yakalay─▒p organik maddeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Daha sonra yendiklerinde, ├ž├╝r├╝d├╝klerinde veya yak─▒ld─▒klar─▒nda bitkilerin i├žindeki karbon tekrar havaya sal─▒n─▒r. Fakat, bunu engelleyip karbonu sonsuza kadar bir yerde hapsedebilirsek, havadan net olarak karbon eksiltmi┼č oluruz. Biyok├Âm├╝r, do─čada uzun s├╝re ├ž├Âz├╝nmeden depoland─▒─č─▒ i├žin enerji ├╝retmesinin yan─▒ s─▒ra iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadelede de ├žok etkili olabilir.┬á
  • Kullan─▒m: G├╝n├╝m├╝zde biyok├Âm├╝r ├žok k─▒s─▒tl─▒ miktarda toprak verimlili─čini art─▒rmak i├žin bah├žecilikte kullan─▒lmakta. Olduk├ža g├Âzenekli bir madde olan biyok├Âm├╝r, i├žerisinde su, vitamin ve mineral depolayabildi─či i├žin tar─▒msal alanlara serpildi─činde tarlalar─▒n ├╝retkenli─čini art─▒rabilir. ├ľte yandan aktif karbon ├Âzelli─či de g├Âsterdi─či i├žin havan─▒n ve suyun filtrelenerek temizlenmesinde de kullan─▒l─▒r. Tarlalarda maruz kald─▒─č─▒ ya─čmur, s─▒cakl─▒k ve mekanik darbelere ra─čmen y├╝zlerce y─▒l sa─člam kalabildi─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.┬á
  • Yeni bir olas─▒l─▒k: S├╝rd├╝r├╝lebilir biyok├╝tle d├╝nyada ├žok s─▒n─▒rl─▒ bir kaynakt─▒r. Pirolizle biyok├Âm├╝r ├╝retmenin d─▒┼č─▒nda biyok├╝tle; biyoyak─▒tlar, biyo-elektrik santrali veya gazla┼čt─▒rma ile biyometan ├╝retimi dahil bir├žok teknolojide kullan─▒labilir. Bu y├╝zden baz─▒ yenilik├ži ┼čirketler biyok├╝tle yerine evsel at─▒klara piroliz uygulamaya ba┼čl─▒yor. Bu sayede ├ž├Âplerimizden hem enerji ├╝retebiliriz hem de olu┼čan fosil/biyo k─▒rmas─▒ k├Âm├╝r├╝ (├ž├╝nk├╝ ├ž├Âp├╝m├╝z├╝n yar─▒s─▒ biyolojik kaynakl─▒ yar─▒s─▒ da fosil kaynakl─▒d─▒r) tarlalara g├Âmerek havadan karbon eksiltebiliriz.┬á
  • Sonraki ad─▒mlar: Piroliz ve biyok├Âm├╝r ne kadar ilgin├ž teknolojiler olsalar da yayg─▒nla┼čmalar─▒ i├žin daha ├žok ad─▒m at─▒lmas─▒ gerekiyor. Biyok├Âm├╝r├╝n toprak verimlili─či ├╝zerine etkileri hala gizemini koruyor. ├çift├žilerin kendi kendine onu sat─▒n al─▒p tarlaya uygulamas─▒n─▒ bekleyemeyiz. Devletlerin bunu te┼čvik edecek politikalar geli┼čtirmeleri veya a─ča├žland─▒rmada oldu─ču gibi karbon kredisi piyasalar─▒ olu┼čturmalar─▒ laz─▒m. Bunun i├žin de biyok├Âm├╝r karbon hesaplar─▒n─▒n nas─▒l yap─▒laca─č─▒ ├╝zerine mutabakata var─▒lmal─▒. Avrupa Birli─či, son yay─▒nlad─▒─č─▒ iklim eylem plan─▒nda ormanc─▒l─▒k ve tar─▒mda negatif emisyonlar─▒ b├╝t├╝nle┼čik olarak de─čerlendirece─čini ve ├╝lkelere net hedefler vereceklerini a├ž─▒klad─▒. Ayr─▒ca AB, 2023ÔÇÖe kadar da negatif emisyon hesaplama standartlar─▒ geli┼čtirecek. Bunlar olumlu bir ba┼člang─▒├ž ama biyok├Âm├╝r bir├žok a├ž─▒dan yolun daha ba┼č─▒nda.
HAFTANIN ┼×─░RKET─░

Finlandiya merkezli start-up Puro Earth, d├╝nyan─▒n ilk negatif emisyon kredisi pazar─▒n─▒ kurdu. ┼×irket, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndan, Microsoft da dahil olmak ├╝zere, g├Ân├╝ll├╝ olarak havadan karbon yakalamak isteyen ┼čirketlere a├ž─▒k art─▒rma y├Ântemiyle tescilli kredi sat─▒yor. Puro Earth, ┼ču anda sadece biyok├Âm├╝r, tahtadan yap─▒ malzemesi ve karbonatl─▒ yap─▒ malzemelerinden elde edilen kredileri satmakta ve projeye g├Âre en az 50 y─▒l boyunca karbonun havadan ├žekilece─čini garanti ediyor. Biyok├Âm├╝r kredileri fiyatlar─▒ (ton ba┼č─▒na 88-150 avro) ise AB karbon vergisinin 2 ile 3 kat─▒ ├╝zerinde seyrediyor. Puro Earth gibi ┼čirketler, bilim insanlar─▒n─▒n y─▒llard─▒r tart─▒┼čt─▒klar─▒ biyok├Âm├╝r gibi teknolojileri pazara getirebilmek ve olgunla┼čt─▒rmak i├žin ├žok de─čerli. Bundan sonra ┼čirketlerin buradan karbon alarak destek vermeleri ve devletlerin de bu pazarlar─▒ prototip olarak kullan─▒p geli┼čtirmeleri gerekiyor.┬á