├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ Son B├╝lten

15 Mart'tan herkese merhaba! Bug├╝n sizinle Daily Press'in son b├╝ltenini payla┼č─▒yoruz. Yeni yap─▒m─▒zla g├╝├žlenerek geri d├Ânece─čiz, t├╝m okurlar─▒m─▒za te┼čekk├╝r ederiz!

­čŚ×´ŞĆ Kavala A├ž─▒klamas─▒ & K─▒sa G├╝ndem

14 Nisan'dan herkese merhaba! Daily Press'te bug├╝n Avrupa Konseyi ─░nsan Haklar─▒ Temsilcisi Dunja Mijatovic'in Osman Kavala a├ž─▒klamas─▒ ve k─▒sa g├╝ndem maddeleri var.┬á Keyifli okumalar! ┬á T├ťRK─░YE'DEN GEL─░┼×MELER Avrupa...

­čŚ×´ŞĆ K─▒sa K─▒sa: Rusya-Ukrayna

12 Nisan'dan herkese merhaba! Ukrayna Ba┼čsavc─▒s─▒ ─░rina Venediktova, Ukrayna'da i┼členen alt─▒ bin sava┼č su├žunu ara┼čt─▒rd─▒klar─▒n─▒ bildirdi. ┬á RUSYA-UKRAYNA GEL─░┼×MELER─░ Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir Putin, "├╝lkesinin g├╝venli─čini sa─člamak...

­čŚ×´ŞĆ Veriler, Yava┼č’─▒n A├ž─▒klamas─▒, Sava┼č G├╝ndemi

Pakistan parlamentosunda yap─▒lan oylama sonras─▒, g├Ârevden al─▒nan ─░mran Han'─▒n yerine rakibi ┼×ahbaz ┼×erif ├╝lkenin yeni ba┼čbakan─▒ se├žildi. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ G├╝ven Oylamas─▒, Aday A├ž─▒klamas─▒, Sava┼č G├╝ndemi

Daily Press'te bug├╝n; Pakistan'daki g├╝ven oylamas─▒, ├ťmit ├ľzda─č'─▒n aday a├ž─▒klamas─▒ ve Rusya-Ukrayna geli┼čmelerine yer verdik. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Borodyanka, Alrosa & United Shipbuilding Corp

Birle┼čmi┼č Milletler G─▒da ve Tar─▒m ├ľrg├╝t├╝ (FAO), UkraynaÔÇÖdaki sava┼č─▒n tah─▒l ve sebze ya─č─▒ piyasalar─▒n─▒ alt ├╝st etti─čini, bu y├╝zden de mart ay─▒nda k├╝resel g─▒da fiyatlar─▒n─▒n rekor k─▒rd─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒.

­čŚ×´ŞĆ K─▒sa K─▒sa: Rusya-Ukrayna

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ├╝ye ├╝lkelerin Rusya i┼čgaline kar┼č─▒ m├╝cadele eden Ukrayna'ya daha fazla silah yard─▒m─▒ yapmas─▒ i├žin ├ža─čr─▒da bulundu.

Avrupa’da ─░ki Se├žim ve Musk’─▒n Twitter Hamlesi

Bu hafta Macaristan ve S─▒rbistan se├žimlerinin yan─▒ s─▒ra Musk'─▒n Twitter hamlesini ele al─▒yoruz.

­čŚ×´ŞĆ Bu├ža

6 Mart'tan herkese merhaba! Fransa merkezli l├╝ks t├╝ketim devi Chanel, Rusya d─▒┼č─▒ndaki ma─čazalar─▒nda ÔÇť├╝r├╝nlerini RusyaÔÇÖda kullanma niyeti olan ki┼čilereÔÇŁ sat─▒┼člar─▒ yasaklad─▒.

­čŚ×´ŞĆ Sava┼č Su├žlar─▒, Rusyal─▒ Diplomatlar, Mariupol

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Rusya'n─▒n Ukrayna'n─▒n i┼čgalinden vazge├žmedi─čini ancak ├Ân├╝m├╝zdeki haftalarda Ukrayna'n─▒n do─čusundaki Donbas b├Âlgesini tamamen ele ge├žirmeye odaklanaca─č─▒n─▒ s├Âyledi.

­čöą Biyok├Âm├╝r, Amazon, ├ç─▒lg─▒n Planlar

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba! Bug├╝n 20 Temmuz Sal─▒, saat 10:00. ─░klim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele edenler i├žin k├Âm├╝r, bir numaral─▒ d├╝┼čmand─▒r. Peki ya ├ž├Âz├╝m yine k├Âm├╝rdeyse? Ama farkl─▒ bir ├že┼čit k├Âm├╝rÔÇŽ Yakmay─▒p da tarlan─▒za ataca─č─▒n─▒z t├╝rden bir k├Âm├╝rÔÇŽ┬á

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čöą Biyok├Âm├╝r

­čî▓­čî┤ Amazon

­čÖÇ ├ç─▒lg─▒n planlar

─░yi okumalar,

Y├Âr├╝kcan

GEL─░┼×MELER

Plastikler: T├╝rkiye’nin 18 May─▒s’ta yasaklad─▒─č─▒ polietilen plastik at─▒k ithalat─▒na tekrar izin verilecek. Sekt├Âr temsilcileri ve 3 bakanl─▒─č─▒n yetkilileri ile yap─▒lan isti┼čareler sonucu ├že┼čitli ├Ânlemlerin al─▒nmas─▒ durumunda plastik ithalat─▒na tekrar izin verilece─či a├ž─▒kland─▒. Art─▒k geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketleri at─▒─č─▒n tonu ba┼č─▒na 100 TL teminat mektubu g├Âstermek zorunda olacak ve at─▒klar─▒n yolculu─ču limandan itibaren ├žipli sistemle takip edilecek. 1350 geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketinin lisanslar─▒ g├Âzden ge├žirilecek ve belirli ekipmanlar─▒ bulundurmalar─▒ zorunlu tutulacak. Bu ├Ânlemler sayesinde merdiven alt─▒ i┼čletmelerin engellenmesi planlan─▒yor.┬á


Nesli t├╝kenen canl─▒lar: Birle┼čmi┼č Milletler Biyolojik ├çe┼čitlilik Kurulu 2020 sonras─▒ i├žin biyo├že┼čitlili─či koruma ├žer├ževe program─▒n─▒n ilk tasla─č─▒n─▒ haz─▒rlad─▒. Tasla─č─▒n hedefleri aras─▒nda plastik at─▒klar─▒ sonland─▒rmak, b├Âcek ilac─▒ kullan─▒m─▒n─▒ 2/3 oran─▒nda azaltmak, do─čaya istilac─▒ t├╝r sal─▒n─▒m─▒n─▒ yar─▒ya indirmek ve k├╝resel ├žapta ├ževreye zarar vermeyi te┼čvik eden 500 milyon dolarl─▒k maddi destek paketlerini bitirmek var. Olduk├ža iddial─▒ olan bu taslak metni baz─▒ kesimler taraf─▒ndan ┼č├╝pheyle kar┼č─▒land─▒. 2022ÔÇÖnin ilk yar─▒s─▒na kadar metnin BM ├╝yesi ├╝lkelerce g├Âr├╝┼č├╝lmesi ve bir mutabakata var─▒lmas─▒ bekleniyor.┬á


Amazon: Tarihinde ilk kez Amazon ormanlar─▒n─▒n emdi─činden daha ├žok karbondioksit sald─▒─č─▒ a├ž─▒kland─▒. Nature dergisinde yay─▒nlanan en son ara┼čt─▒rmaya g├Âre Amazon senede bir milyar ton CO2 salmaya ba┼člad─▒. Bunun ba┼čl─▒ca sebepleri orman yang─▒nlar─▒ ve hayvanc─▒l─▒k veya soya ├╝retimi i├žin ormanlar─▒ temizleyerek yeni alan a├ž─▒lmas─▒. 1960ÔÇÖdan beri a─ča├žlar t├╝m fosil yak─▒tlardan kaynaklanan CO2ÔÇÖnin ├žeyre─čini emmi┼člerdi, fakat bu durum de─či┼čmeye ba┼člad─▒. ─░┼čin k├Ât├╝s├╝, a─ča├žlar azald─▒k├ža kurakl─▒k riskinin daha artmas─▒ ve yeni yang─▒nlarla daha fazla a─čac─▒n yok olmas─▒.


Avrupa: AB, 2030ÔÇÖa kadar karbon sal─▒n─▒m─▒n─▒ %55 azaltma hedefine ula┼čabilmek i├žin yapmay─▒ teklif etti─či eylemleri kapsaml─▒ bir paket olarak a├ž─▒klad─▒. Bu pakette mevcut karbon sal─▒n─▒m haklar─▒n─▒n ciddi oranda d├╝┼č├╝r├╝lmesi, gemicilik, yol ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve binalarda ─▒s─▒nma sekt├Ârlerinin de karbon vergisine tabi olmas─▒ ├Âneriliyor. Dikkat ├žeken di─čer tasar─▒lar aras─▒nda ABÔÇÖnin ithal etti─či ├╝r├╝nlerden karbon vergisi al─▒nmas─▒, yeni tar─▒m ve ormanc─▒l─▒k d├╝zenlemeleriyle karbon emiliminin artmas─▒, enerji verimlili─či ve enerjide yenilenebilirin pay─▒n─▒n art─▒r─▒lmas─▒ ve karbon vergilerinden kazan─▒lan paralar─▒n tamam─▒n─▒n iklim projelerine aktar─▒lmas─▒ yer al─▒yor.


├çin: ABÔÇÖnin yeni eylem plan─▒n─▒ a├ž─▒klamas─▒ndan sadece 2 g├╝n sonra ├çin uzun s├╝reden beri beklenen karbon ticaret sistemini ba┼člatt─▒. Bu sistem, d├╝nyan─▒n en fazla karbon salan ├╝lkesi olan ├çinÔÇÖin elektrik ├╝reten 2.225 ┼čirketi vergilendirmesini sa─člayacak. Bu, ├╝lkenin tarihi i├žin b├╝y├╝k bir ad─▒m olsa da yeteri kadar h─▒rsl─▒ olmamakla ele┼čtiriliyor. K├╝resel pandemiden sonra ├çin enerji t├╝keten sanayilerini geli┼čtirmeye odakland─▒ ve vergiden muaf tuttu. ├ľte yandan karbon kredileri ton ba┼č─▒na sadece 8 dolardan piyasaya a├ž─▒ld─▒. ABÔÇÖde ise karbon vergisi 50 dolar─▒ bulmu┼č durumda.┬á

B─░YOENERJ─░

─░yi k├Âm├╝r, k├Ât├╝ k├Âm├╝r, biyok├Âm├╝r
Y├Âr├╝kcan Erbay

Kaynak: Unsplash - Saikiran Kesari
Kaynak: Unsplash – Saikiran Kesari

Biyok├Âm├╝r (ingilizce biochar), ormansal at─▒klar da dahil olmak ├╝zere biyok├╝tlenin piroliz denilen bir kimyasal i┼člemden ge├žirildi─činde d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝, odun k├Âm├╝r├╝ne benzeyen, kat─▒ bir maddedir. Piroliz de biyok├╝tlenin oksijeni d├╝┼č├╝k ortamda ─▒s─▒t─▒larak termal bozu┼čumaya u─čramas─▒d─▒r. Piroliz s─▒ras─▒nda biyok├╝tle tam olarak yanmaz, enerjisinin ├Ânemli bir k─▒sm─▒n─▒ sentez gaz─▒na ├ževirir ve k├Âm├╝rle┼čir. ─░├žinde hidrojen, metan, karbonmonoksit ve karbondioksit bulunan bu sentez gaz─▒ da yenilenebilir enerji ├╝retmek i├žin kullan─▒l─▒r.┬á

  • Peki biyok├Âm├╝r├╝n ├Ânemi ne? Belki de tahmininizin aksine, piroliz s─▒ras─▒nda ├╝retilen yenilenebilir enerji sadece bir yan etkidir. Biyok├Âm├╝r├╝n esas ├Ânemi, onun atmosferden karbon ay─▒klama ├Âzelli─činde. Biyok├Âm├╝r asl─▒nda bir ├že┼čit negatif emisyon teknolojisidir (NET). Bitkiler, b├╝y├╝rken fotosentez sayesinde havadaki karbonu yakalay─▒p organik maddeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Daha sonra yendiklerinde, ├ž├╝r├╝d├╝klerinde veya yak─▒ld─▒klar─▒nda bitkilerin i├žindeki karbon tekrar havaya sal─▒n─▒r. Fakat, bunu engelleyip karbonu sonsuza kadar bir yerde hapsedebilirsek, havadan net olarak karbon eksiltmi┼č oluruz. Biyok├Âm├╝r, do─čada uzun s├╝re ├ž├Âz├╝nmeden depoland─▒─č─▒ i├žin enerji ├╝retmesinin yan─▒ s─▒ra iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadelede de ├žok etkili olabilir.┬á
  • Kullan─▒m: G├╝n├╝m├╝zde biyok├Âm├╝r ├žok k─▒s─▒tl─▒ miktarda toprak verimlili─čini art─▒rmak i├žin bah├žecilikte kullan─▒lmakta. Olduk├ža g├Âzenekli bir madde olan biyok├Âm├╝r, i├žerisinde su, vitamin ve mineral depolayabildi─či i├žin tar─▒msal alanlara serpildi─činde tarlalar─▒n ├╝retkenli─čini art─▒rabilir. ├ľte yandan aktif karbon ├Âzelli─či de g├Âsterdi─či i├žin havan─▒n ve suyun filtrelenerek temizlenmesinde de kullan─▒l─▒r. Tarlalarda maruz kald─▒─č─▒ ya─čmur, s─▒cakl─▒k ve mekanik darbelere ra─čmen y├╝zlerce y─▒l sa─člam kalabildi─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.┬á
  • Yeni bir olas─▒l─▒k: S├╝rd├╝r├╝lebilir biyok├╝tle d├╝nyada ├žok s─▒n─▒rl─▒ bir kaynakt─▒r. Pirolizle biyok├Âm├╝r ├╝retmenin d─▒┼č─▒nda biyok├╝tle; biyoyak─▒tlar, biyo-elektrik santrali veya gazla┼čt─▒rma ile biyometan ├╝retimi dahil bir├žok teknolojide kullan─▒labilir. Bu y├╝zden baz─▒ yenilik├ži ┼čirketler biyok├╝tle yerine evsel at─▒klara piroliz uygulamaya ba┼čl─▒yor. Bu sayede ├ž├Âplerimizden hem enerji ├╝retebiliriz hem de olu┼čan fosil/biyo k─▒rmas─▒ k├Âm├╝r├╝ (├ž├╝nk├╝ ├ž├Âp├╝m├╝z├╝n yar─▒s─▒ biyolojik kaynakl─▒ yar─▒s─▒ da fosil kaynakl─▒d─▒r) tarlalara g├Âmerek havadan karbon eksiltebiliriz.┬á
  • Sonraki ad─▒mlar: Piroliz ve biyok├Âm├╝r ne kadar ilgin├ž teknolojiler olsalar da yayg─▒nla┼čmalar─▒ i├žin daha ├žok ad─▒m at─▒lmas─▒ gerekiyor. Biyok├Âm├╝r├╝n toprak verimlili─či ├╝zerine etkileri hala gizemini koruyor. ├çift├žilerin kendi kendine onu sat─▒n al─▒p tarlaya uygulamas─▒n─▒ bekleyemeyiz. Devletlerin bunu te┼čvik edecek politikalar geli┼čtirmeleri veya a─ča├žland─▒rmada oldu─ču gibi karbon kredisi piyasalar─▒ olu┼čturmalar─▒ laz─▒m. Bunun i├žin de biyok├Âm├╝r karbon hesaplar─▒n─▒n nas─▒l yap─▒laca─č─▒ ├╝zerine mutabakata var─▒lmal─▒. Avrupa Birli─či, son yay─▒nlad─▒─č─▒ iklim eylem plan─▒nda ormanc─▒l─▒k ve tar─▒mda negatif emisyonlar─▒ b├╝t├╝nle┼čik olarak de─čerlendirece─čini ve ├╝lkelere net hedefler vereceklerini a├ž─▒klad─▒. Ayr─▒ca AB, 2023ÔÇÖe kadar da negatif emisyon hesaplama standartlar─▒ geli┼čtirecek. Bunlar olumlu bir ba┼člang─▒├ž ama biyok├Âm├╝r bir├žok a├ž─▒dan yolun daha ba┼č─▒nda.
HAFTANIN ┼×─░RKET─░

Finlandiya merkezli start-up Puro Earth, d├╝nyan─▒n ilk negatif emisyon kredisi pazar─▒n─▒ kurdu. ┼×irket, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndan, Microsoft da dahil olmak ├╝zere, g├Ân├╝ll├╝ olarak havadan karbon yakalamak isteyen ┼čirketlere a├ž─▒k art─▒rma y├Ântemiyle tescilli kredi sat─▒yor. Puro Earth, ┼ču anda sadece biyok├Âm├╝r, tahtadan yap─▒ malzemesi ve karbonatl─▒ yap─▒ malzemelerinden elde edilen kredileri satmakta ve projeye g├Âre en az 50 y─▒l boyunca karbonun havadan ├žekilece─čini garanti ediyor. Biyok├Âm├╝r kredileri fiyatlar─▒ (ton ba┼č─▒na 88-150 avro) ise AB karbon vergisinin 2 ile 3 kat─▒ ├╝zerinde seyrediyor. Puro Earth gibi ┼čirketler, bilim insanlar─▒n─▒n y─▒llard─▒r tart─▒┼čt─▒klar─▒ biyok├Âm├╝r gibi teknolojileri pazara getirebilmek ve olgunla┼čt─▒rmak i├žin ├žok de─čerli. Bundan sonra ┼čirketlerin buradan karbon alarak destek vermeleri ve devletlerin de bu pazarlar─▒ prototip olarak kullan─▒p geli┼čtirmeleri gerekiyor.┬á