ÖNERİLER

Oyun Sektöründe Global Yarış 

Geçtiğimiz hafta açıklanan dev satış, bir anda tüm dünyanın gündemine oturdu. Oyun sektörü ile doğrudan ilgilenmeyen insanların bile önemini fark ettiği bu satış, Call...

2022’de Takip Edilecek Seçimler

2022, çok sayıda önemli seçime ev sahipliği yapacak gibi duruyor. Biz de bu seçimlerin bazılarını detaylı bir şekilde inceleyip, olası sonuçları elden geçiriyoruz.

12 Ay 12 Olay

2021 yılının bitimi için artık saat saymaya başladık. Biz de Politika Bülteni olarak pek az kişinin keyif aldığı, bir değil de 10 yılmışçasına uzun süren bu ilginç yıla son bir kez dönüp bakmak istedik!

Çin Modeli Kısım 2: Çin’in Bıraktığı Model

Çin Modeli'ni incelediğimiz serinin ikinci ve son kısmında Çin'in neden bu modeli bıraktığını ve bu modeli bırakmak için neler yaptığını ele alacağız.

Çin Modeli Kısım 1: Türkiye’nin Fiziki Engelleri

Çin Modeli, son birkaç aydır Türkiye gündeminin merkezinde. Bu hafta Politika bülteninde Türkiye'nin bu modeli uygulamasının önündeki iki fiziki engeli ele aldık.

ABD 2022 Ara Seçimleri: Hispanik Seçmen

ABD'de tarihi 2022 ara seçimlerinin gerçekleşmesine artık bir yıldan daha az bir süre kaldı. Taraflar seçim hazırlıklarına devam ederken, araştırmalar ise konuya dair son gelişmeleri bizlere sunuyor.

Rusya ve Ukrayna Gerginliğini Anlamak

Rusya ve Ukrayna arasında esen soğuk rüzgârlar, geçtiğimiz hafta Rusya’nın Ukrayna sınırına yığınak yapmasıyla yeni bir boyuta taşındı.

Merkez Bankası ve Siyaset: “Faiz sebeptir”

Merkez Bankası'nın art arda aldığı faiz indirimi kararları sonrası Türkiye, tarihinin en büyük kur krizlerinden birini yaşıyor. Peki merkez bankaları, faiz indirimleri ve siyaset hangi bağlamda incelenebilir?

Rakamlarla Türkiye’nin Gençleri

İstanbul Ekonomi Araştırma tarafından Türkiye genelinde 18-30 yaş arası 3000 genç ile gerçekleştirilen araştırma çalışmasının raporu 12 Kasım 2021 tarihinde yayımlandı. Raporda Türkiye'nin gençlerine dair son derece ilgi çekici veriler bulunuyor.

2 Kasım 2021 ABD Seçimleri

ABD'nin sınırlı sayıda eyaleti 2 Kasım 2021 tarihinde valilik ve diğer bir takım koltuklar için sandığa gitti. Seçimin sonuçları 2022'de yaşanacak ara seçimlerin tonunu belirleyeceğe benziyor.

Çin’in Yaklaşan Enerji Krizi

Date

Çin, enerji üretimi ile ilgili sorunlar yaşıyor. Geçtiğimiz hafta ülkenin kuzeyinin dört bir yanında gerçekleşen ve hatrı sayılır bir süre devam eden elektrik kesintileri, ülkenin kışa girerken nasıl bir süreç yaşayacağına dair soruları da beraberinde getiriyor. Kışı sert yaşayan her ülkede olduğu gibi Çin’de de vatandaşların sert iklim şartları altında ısınma ve yakacak gereklilikleri ve bölgedeki fabrikaların, iş yerlerinin operasyonlarını devam ettirebilmesi için enerji kaynağı gerekli. Bu durum öyle bir noktaya vardı ki Goldman-Sachs gibi finans devleri Çin’in yıllık büyüme beklentilerini %0,5’e yakın oranda düşürdüler yani Çin’in enerji ihtiyacı son derece ciddi boyutlarda. Her ne kadar Çin yeşil ajandaya sadık kalacağını açıklasa da ülkenin bir geçiş döneminde olduğunu ve ana enerji kaynağının kömür olduğunu belirtmekte fayda var.

Fakat bir sorun var: Çin, kömür bulamıyor, dolayısıyla da santraller yeteri kadar elektrik üretemiyor. Peki Çin neden kömür ve dolayısıyla enerji tedarikinde sorun yaşıyor?

Mükemmel Fırtına
Salgın hastalık, iklim değişikliği, Avustralya krizi. Mükemmel fırtına (İngilizce: perfect storm) bu tip durumları tarif etmek için kullanılan bir terim: Birden fazla görünürde alakasız olay birleşip önemli bir olayın altyapısını oluşturuyor.

  • COVID-19 salgınının merkezi konumunda olan Çin, aynı zamanda sıkı kontrol ve tedbirlerle salgını en hızlı atlatan ülkelerden biri. Bu sebeple erken açılan Çin’de sosyal alanlar, okullar ve en önemlisi fabrikalar tüm dünyaya kıyasla daha erken tam kapasite çalışmaya başladı. Çin erken açıldığı için dünyanın çeşitli ülkelerinin üretim arzları da Çin’e kaymış oldu ve bu durum kömür fiyatlarına yansıdı.

Çin'in termik santrallerine giden kömürün fiyatı. Bloomberg, 2021.
Çin’in termik santrallerine giden kömürün fiyatı. Bloomberg, 2021.

  • Bu noktada ise dış ticaretten bahsetmek gerek. Kömür ithalinin Çin için giderek içinden çıkılmaz bir hal alması devreye giriyor. Zira 2019-2020 yıllarına kadar Çin’in kömür ihtiyacının ciddi bir kısmı dünyanın en büyük kömür üreticilerinden olan Avustralya tarafından karşılanıyordu. Tarafların önemli miktarda gelir elde ettiği bu alışveriş, iki ülkenin arasının ciddi şekilde açılması sebebiyle bahsi geçen yıllardan beri resmi olmasa da bitmiş durumda. Zira Çin, Avustralya kömürünü yıllardır bir şekilde gümrükten sokmuyor. Her ne kadar Rusya, Moğolistan veya Endonezya gibi ülkelerle kömür ticareti ilişkileri ilerletilmiş olsa da bu miktarın yetmediği belirtiliyor.

Avustralyalı işçiler gemilere kömür yüklüyor. Sydney Morning Herald, 2021.
Avustralyalı işçiler gemilere kömür yüklüyor. Sydney Morning Herald, 2021.

  • Dolayısıyla gelinen noktada Çin’de kömür bulmak giderek zorlaşıyor, bu da kömür fiyatlarına yansıyor. Çin devletinin komünist karakteri ise burada devreye giren bir başka faktör olarak kendini gösteriyor. Her ne kadar kömür alım satım fiyatları serbest piyasa dinamiklerine entegre olsa da santrallerden satılan elektrik ücretleri merkezi yönetim tarafından belirleniyor. Bu sebeple çoğu santral belirledikleri gelir marjının altında zarar ederek çalışmak istemediği için tam kapasite çalışmıyor ve eyaletler ellerindeki enerjiyi belirli zaman ve mekanlara paylaştırmak zorunda kalıyor.

Çin’in zor bir kış yaşamasını gerektirecek her şey ardı ardına gelmiş gibi duruyor. Her ne kadar Çin’den Avustralya ile yaşanan krizin bitirilmesine yönelik adımlar gelse de bu kış Çin Halk Cumhuriyeti için çetin geçecek gibi duruyor.