ÖNERİLER

🗞️ Ticaret Anlaşmaları, ABD-Rusya Görüşmesi, İtalya’da Seçim

BOTAŞ'ın, gaz tedarikindeki kesintilere bağlı olarak sanayi kuruluşlarının günlük gaz çekiş miktarını %40 oranında kısıtlama kararı almasıyla sanayicilerin doğal gaz arzına ilişkin yaşadıkları sıkıntı manşetleri süsledi. Keyifli okumalar!

🗞️ Kısa Gündem & Oyun Sektöründe Global Yarış

Daily Press'te dün sizlerle Microsoft'un, oyun geliştiricisi Activision Blizzard’ı 68,7 milyar dolara satın alacağını paylaşmıştık. Bugün ise bültenimizde kısa gündemin yanında Doğaç Özen'in kaleminden bu satın almanın politik analizine yer verdik. Keyifli okumalar!

Microsoft’un Satın Alım Hamlesi, Etiyopya ve Teksas Sinagog Saldırısı

Bu hafta Microsoft'un Activision/Blizzard'ı satın alma hamlesinin politik yönleri ile beraber Etiyopya iç savaşına dair önemli bir gelişmeyi ve ABD'de yaşanan sinagog saldırısını gündeme aldık.

🗞️ Gaziantep’te Kar, Dünyadan Veriler, Microsoft

TCMB ile Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası arasında 64 milyar liralık swap anlaşması imzalandı. Keyifli okumalar!

🗞️ Bütçe Açığı, Arrow, Roberta Metsola

Venezuela Ulusal Seçim Konseyi (CNE), Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun muhtemel azli için talep edilen referandum prosedürünün başlatılmasını onayladığını bildirdi. Keyifli okumalar!

🗞️ Gezi & Çarşı Davası, Uzan Davası, PBoC

A Haber yayınında enflasyon konuşulurken bir konuk, tabloda gösterilen Türkiye'deki 36,08'lik enflasyon oranını ABD ve Avrupa ülkelerindeki enflasyon oranlarının toplamı zannetti. Keyifli okumalar!

🗞️ Halk Bankası, Djokovic, İtalya’ya Çağrı

İngiltere sahillerinde çok küçükken annesiz olarak bulunup korumaya alınan ve birkaç ay sonra doğaya salınan erkek fok yavrusu, yüzlerce kilometre uzakta, Fransa sahillerinde dinlenirken görüntülendi. Keyifli okumalar!

🗞️ Kısa Gündem, Regl Yoksulluğu

Daily Press'te bugün Türkiye'den ve dünyadan derlediğimiz kısa gündem maddeleri ve Ebru Bozkurt'un kaleminden "Regl Yoksulluğu" var.  Keyifli okumalar!

🖋️ Yeni Bir Sayfa, 2022’de Takip Edilecek Seçimler

Geçtiğimiz hafta sizlerle Politika ve Yeşil bültenlerimizdeki 2021 analizlerimizi paylaşmıştık. Bugün ise 2022'den beklentilerimiz ve yeni yılda takip edeceğimiz seçimlerle karşınızdayız. Keyifli okumalar!

Regl Yoksulluğu, ABD Enflasyon Verileri, Johnson’ın Partisi

Politika bülteninde bu hafta; Ebru Bozkurt'un kaleminden Regl Yoksulluğu, ABD'nin enflasyon verileri ve Boris Johnson'ın partisi var. Keyifli okumalar!

Facebook, Biden’ın Aşı Zorunluluğu, Sıfır Karbon Hedefi

Date

8 Ekim’den herkese merhaba!

Bu haftanın İş Dünyası bülteninde süpermarketlere verilen cezanın iç yüzüne ve iş dünyasından diğer önemli gelişmelere yer veriyoruz. Herkese iyi haftalar ve iyi okumalar!

Ebru


FİNANS

Rekabet Kurumunun Perakende Soruşturması
Sinan Lahur

Covid-19’un gerek küresel gerek Türkiye ekonomisine olan negatif etkileri nedeniyle perakende ürünlerinde yaşanan tedarik kıtlığı ve/veya yüksek fiyat artışları herkesin gündeminde. Rekabet Kurumu da olan bitene sessiz kalmadı ve 7 Mayıs 2020 tarihinde aralarında büyük süpermarketlerin de olduğu 30 şirkete soruşturma açtı. Neredeyse 1,5 yılı bulan soruşturma neticesinde 27 Ekim 2021 tarihinde şirketler kurulun önüne çıktı ve sözlü savunmalarını verdi. Karar ise birçok yönden tartışmalara gebe. 

Sözlü savunma : Sözlü savunma, rekabet hukuku soruşturmalarında karardan önce son aşamadır ve bu aşamaya kadar yazılı şekilde yürütülen süreçte soruşturulanlara, son beyanlarını kurul karşısında sözlü olarak sunma şansı verilir. Haliyle yoğun ve stresli bir süreç. 27 Ekim gecesinde ise Rekabet Kurumunun ışıkları hiç sönmedi ve gece saat üçe kadar sözlü savunma yapıldı. Savunma, toplamda 13 saat sürdü. 

Yoğun geçen bir gecenin ardından kurul üyeleri uyumamış olacaklar ki 28 Ekim’de toplanıp altı şirkete Rekabet Kurumu tarihinde kesilmiş en yüksek cezayı kesti. İlginçtir ki kurulun kararını hemen açıklayacağı daha sözlü savunmanın öncesinde medyada dillendirilmişti.

Fiyat geçişleri : Kurul, kararında ceza kesilen Migros, Carrefour, BİM, ŞOK, A101 gibi şirketlerin artan fiyatların yansıtılmasında ortak hareket ettiklerine ve tedarikçileri Savola aracılığıyla bu koordinasyonun sağlandığına kanaat getirdi. Kurula göre, fiyat geçişleri tedarikçi Savola üzerinden paylaşıldı (Hub & Spoke türü kartel olarak da adlandırılır) ve koordinasyon oluşturuldu. Şirketlerin çalışanlarının Whatsapp yazışmalarının ihlale kanıt olduğu ifade ediliyor.

Cezanın miktarı : Yukarıda da belirttiğimiz üzere Rekabet Kurumunun kurulduğu 1996 yılından günümüze uyguladığı en yüksek miktarlı ceza. Meblağ, şirketlerin satış oranları baz alınınca o kadar yüksek kalıyor ki şirketlerin finansal tablolarının sarsılacağı ifade ediliyor.

Kaynak: Getty Images
Kaynak: Getty Images

Tartışmalar: Kurulun gerekçeli kararı daha açıklanmadı fakat kısa kararının bile birçok tartışmaya gebe olduğu gayet açık. Öncelikle, 13 saatlik savunmanın ertesi günü böyle ciddi bir karar vermiş olması bir eleştiri sebebi. İkinci olarak ise bu karar kurulun ilk Hub & Spoke kararı. Bu yönüyle de doğası gereği sansasyonel olan bu soruşturmanın ilerideki benzer soruşturmalarda emsal olacak olması nedeniyle Hub & Spoke analizinin sağlam temellere dayanması gerektiği açık. Ancak, Savola’nın (Hub) yalnızca yağ tedarik eden bir şirket olduğu göz önüne alınınca, cezalandırılan şirketler (Spoke) sadece yağda mı fiyat belirledi? Kaldı ki, birbirinin fiyatını hep görebilen birkaç şirketin ve benzer ürünlerin olduğu (Oligopol) pazarlarda fiyat artışlarının birbirini takip etmesi doğal bir problem. Dolayısıyla, Whatsapp yazışmalarının tam olarak koordinasyona delil olması şüpheli. Son olarak ise Türkiye ekonomi yönetiminin sürekli bir faiz kararı aldığı, TÜİK’in %20 enflasyon açıkladığı, Covid-19 nedeniyle global enflasyonun arttığı ve emtia fiyatlarının maliyetlere yansıdığı bir ortamda kurul başkanının kesilen cezanın fahiş fiyata değil, kartelleşmeye yönelik olduğu açıklamasının, kararın politik saiklerle alınıp alınmadığına yönelik tartışmaları bitireceğini söylemek oldukça güç.

GELİŞMELER

Kaynak: New York Times
Kaynak: New York Times

Facebook, faaliyetleri devam etmeyen fotoğraf uygulaması Phhoto’ya yönelik antitröst ihlalleri sebebi ile davalık oldu. Phhoto yöneticilerine göre Facebook CEO’su Zuckerberg ve diğer Facebook yöneticileri 2014 yılında uygulamayı indirdi ve uygulama üzerinden selfie paylaştılar. Bu paylaşım sonrası çıkan ortaklık haberlerini yalanlamayan şirket, Phhoto yöneticileri ile uygulamayı Facebook’a entegre etmeyi tartışsa da bu durumu hiç yazıya dökmedi. Sonrasında ise Instagram üzerinden Phhoto uyugulamasının özelliklerini taşıyan bir takım yenilikler yaptılar. Yeni açılan davada ise Phhoto yöneticileri Facebook’un ana şirketi Meta’yı tekelleşmek ile suçluyor. Facebook sözcüsü ise bu davanın haksız olduğunu ve kendilerini savunacaklarını ifade etti.


Birleşik Krallık Maliye Bakanlığı, Londra Borsası’nın sahibi London Stock Exchange grubunda payı bulunan finansal kuruluşlar ve şirketlerin, 2023 yılına kadar ülkenin “net sıfır” karbon emisyonu amacına ulaşması için hazırladıkları detaylı bir plan açıklamasını talep ettiğini duyurdu. Şirketlerin sunacakları planda sera gazı salınımı azaltma stratejilerini belirtmeleri gerekiyor. COP26 İklim Zirvesi’nde konuşan Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rishi Sunak, ülkesinin “net sıfır hedefi ile uyumlu küresel finans merkezi” haline gelerek dünyada öncü olduğunu belirtti.


Miami Belediye Başkanı Francis Suarez, bundan sonra şehir vergi ödemelerinde kripto paraların kabul edileceğini duyurdu. Geçtiğimiz hafta New York Belediye Başkanlığı’na seçilen Eric Adams ise ilk üç maaşını Bitcoin olarak almak istediğini ifade etti. Belediye başkanlarının bu kripto para yarışı hem övgü hem tepki toplarken konunun yasal çerçevesinin şimdilik tartışmalı olduğu ifade ediliyor.


ABD Başkanı Joe Biden, şirketlerin çalışanlarına aşıyı zorunlu kılması, aşı olmayanlar için ise haftalık testleri üstlenmesi için son günün 4 Ocak olduğunu duyurdu. Bu kurala uymayan şirketlere 13.653 dolar ceza kesileceği, ihlalin tekrarlanması durumunda ceza miktarının 10 kata kadar çıkabileceği ifade edildi.