ÖNERİLER

🗞️ Enflasyon Rakamları, Dövize İkinci Müdahale, Unite

Türkiye gündeminde yine bir zam haberi var: Elektrik üretim santralleri ve sanayide kullanılan doğal gaza %20 zam yapıldı. Konutta kullanılan doğal gaz fiyatı değişmedi. Keyifli okumalar!

🗞️ Görev Değişimi, İnsani Yardım, Erişim Engeli

Görevden affını isteyen Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın halefi Nureddin Nebati, TBMM Genel Kurulu'nda yemin etti. Keyifli okumalar!

Ukrayna – Rusya Krizinin Tarihçesi, Fransa Gündemi ve Dr. Öz

Bu hafta Ukrayna - Rusya gerginliğinin tarihini incelerken aynı zamanda Fransa'dan iki gelişmeye ve Dr. Öz'ün adaylığına göz atıyoruz.

🗞️ Kur Müdahalesi, Zam Açıklaması, Avro Bölgesi

Motorinin ardından benzin fiyatlarına da indirim geldi. Benzin fiyatlarında 2 Aralık itibarıyla geçerli olmak üzere litre başına 58 kuruş indirim yapıldı. Keyifli okumalar!

🗞️ GSYH, Yetenek Açığı, Ar-Ge Harcamaları

Daily Press'te bugün birçok veri yer alıyor; TÜİK'in açıkladığı büyüme rakamları, dünya genelindeki yetenek açığı ve AB üyesi ülkelerin Ar-Ge harcamaları... Keyifli okumalar!

🗑️🔥 İstanbul’un Çöpleri, Agrivoltaik, Almanya’da Koalisyon

Türkiye’nin ilk atık yakma tesisi İstanbul’da gecikmeli de olsa açıldı. Çöplerimizle ilgili bir süredir bülten yapmıyorduk, o yüzden gelin de bu tesis ne menem bir şeymiş inceleyelim. 

🗞️ Dış Ticaret Verileri, Fırtına, DSÖ’nün Bilgilendirme Metni

Daily Press'te bugün; Türkiye'nin dış ticaret verileri, İstanbul'daki fırtına, Dünya Sağlık Örgütü'nün yayımlandığı bilgilendirme metni ve daha fazlası var. Keyifli okumalar!

Piyasaların yeni düşmanı: Omicron

Kasım ayının son İş Dünyası bülteninde yeni Covid-19 varyantının havayolu şirketlerine ve borsalara etkisini, Hindistan’ın kripto paraları yasaklamaya hazırlandığı yasasını ve Facebook’un mülteci krizine etkisini ele alıyoruz.

🗞️ Düşük Faiz Politikası, Ekmek Zammı, Hamas

Belarus Devlet Başkanı Aleksandır Lukaşenko, ülkenin Polonya sınırındaki sığınmacılarla konuşurken onların Avrupa Birliği topraklarına geçmelerini önlemeyeceğini söyledi ve Berlin'e seslendi: "Lütfen bu insanları alın. Çok fazla sayıda değiller. 2 bin kişi Almanya için sorun olmaz." Keyifli okumalar!

🗞️ Rusya, Kuzey Kore, ABD

Daily Press'te bugün; Rusya'daki bir kömür madeninde çıkan yangın, Kuzey Kore'de Squid Game nedeniyle verilen infaz kararı, Samsung'un ABD'de kurmaya karar verdiği çip fabrikası ve daha fazlası var. Keyifli okumalar!

Faiz-Enflasyon Sarmalı, BAE – Türkiye Anlaşması, Almanya

Date

25 Kasım 2021 Perşembe gününden herkese merhaba!

Bu hafta hemen herkesin bir numaralı gündem maddelerinden biri olan kur-faiz-enflasyon sarmalını Politika bültenimize taşıdık. Atılan adımların ekonomik amacının ne olduğuna değinmenin yanı sıra, politik amacının ne olduğunu da tartıştığımız yazımızın ardından yine aynı konuyla bağlantılı Birleşik Arap Emirlikleri – Türkiye anlaşmasından bahsediyoruz. Bültenimizi, Almanya’da kurulan koalisyonu detaylandırarak kapatıyoruz.

Herkese keyifli okumalar!

-Doğaç

TÜRKİYE’YE DAİR

Merkez Bankası ve Siyaset: “Faiz sebeptir”
Doğaç Özen

Ekonomi dünyası 2018’den beri Türkiye’nin kur politikasına yaklaşımını konuşuyor. Hayat pahalılığının gözle görülür artması ile beraber bu tartışmalar artık vatandaşın da dikkatini çekmiş vaziyette. Halkın %72’si Merkez Bankası’nın bağımsızlığına dair şüphe duyuyor ve iktidar partisi seçmenin ciddi bir kısmı da bu yönergeye katılıyor. Dolayısıyla, her ne kadar bu söylem çeşitli hukuki kaynaklara, kurumun ve iktidarın söylemine ve uluslararası konjonktüre aykırı olsa da TC Merkez Bankası’nın en hafif tabirle iktidarın politikalarını çok ciddi biçimde benimsediği ifade edilebilir. Peki bu politikalar ne?

İktidar partisi olan Ak Parti ve iktidar ortağı Milliyetçi Hareket Partisi, düşük ve “rekabetçi” Türk lirasının uluslararası imalat ve lojistik arenasında Türkiye’yi öne çıkaracağını öngörüyor. Başarılı olacağı iddia edilen sistem, aşağıdaki prensiplere dayanıyor:

  1. Bir şekilde sermayeye erişimi olan kişiler ve kurumlar ya ellerindeki sermayeyle ya da bu sermayeyi teminat göstererek (düşük faiz oranları ile) çektikleri kredi sayesinde bir işletme kuruyor.
  2. Bu işletme, Avrupa’ya göre astronomik boyutlarda ucuzlamış iş gücü ve arsa/taşınmaz imkanlarına erişiyor.
  3. Bu işletme, mal üretiyor.
  4. Bu işletme, bu malları dış pazara satıp dolar/avro kazanıyor, bu kazancını Türk lirasına dönüştürüp Türkiye’de değerlendiriyor.

Peki, enflasyon – faiz – kur sarmalı nasıl işliyor? Yani ideal bir dünyada düşük faiz ve rekabetçi kur, enflasyonu nasıl düşürebilir?

  1. Türkiye’de yürütülen imalat faaliyetlerinin kârlılığının yabancı yatırımcı tarafından fark edilmesi ve Türkiye’de fabrika, imalathane açarak bu faaliyetlere girişmesi hedefleniyor.
  2. Bu sayede Türkiye’ye yabancı imalat şirketleri tarafından dolar/avro girişi olması ve bu durumun da kuru istenilen bir seviyede tutması planlanıyor.

Bu ajandanın neden işe yaramayacağını veya (az da olsa) yarayabileceğini açıklayan ve tartışan onlarca ekonomist mevcut, bu tartışmalar o kaynaklardan takip edilebilir. Yine de belirtmek gerekir ki, Türkiye için en önemli engellerin arasında sanayide ara girdilerin ithal olması ve tarım, hayvancılıkta dışa bağımlılık olduğu sık kabul edilen görüşler. Fakat bu sistemi benimsemenin iktidar partisi için bir takım politik avantajları da bulunacağı tahmin ediliyor.

Türkiye - Bulgaristan - Avrupa Birliği bayraklarının bulunduğu Türkiye/Bulgaristan sınırı. İhracat ekonomisinin temelinde Avrupa ile ticaret bulunuyor. Irin, 2015.
Türkiye – Bulgaristan – Avrupa Birliği bayraklarının bulunduğu Türkiye/Bulgaristan sınırı. İhracat ekonomisinin temelinde Avrupa ile ticaret bulunuyor. Irin, 2015.

Organik ve İnorganik Bağlar
İhracata dayalı ekonomi sisteminin politik faydaları ise şu şekilde özetlenebilir:

  1. Sistemin merkezinde Türkiye sanayisinin yoğun bir üretim gerçekleştireceği ve ürettiği malları dış pazara satması bulunuyor. Satımların kur ile olacağını hatırlamak gerek. Dolayısıyla bu sistemin, sermayesi olan grupların kur bazında önemli boyutlarda kâr etmesini sağlayacağı düşünülüyor.
  2. İhracata dayalı bir ekonomide sermaye sahipleri dışındaki grupların önemli haklara ve imtiyazlara sahip olmayacağı beklenebilir. Çalışan sınıfın fakirleşmesinin ve sınıflar arası geçişkenliğin zorlaşmasının kaçınılmaz olduğu bir gerçek.
  3. Fakat gerek kişisel gerek hukuki ilişkilerle sermaye sahiplerinden destek/vergi alan iktidar, emekçi sınıfına devlet bütçesinden yardımlarla ve hibelerle destek olabilir.
  4. Yani, hedefler doğrultusunda sonuç alındığında ortaya iktidarın politikaları sayesinde zenginleşmiş bir orta-üst sınıf ve iktidarın maddi desteği ile hayatına asgari düzeyde devam eden bir emekçi sınıf çıkıyor.

Bu durumun da, orta sınıf haricindeki tüm sınıfların kitleler halinde iktidara muhalefet seviyesini yok etmese bile azaltacağı öngörülüyor. Yani iktidarla inorganik (ekonomi politikaları sayesinde zenginleşen) veya organik (doğrudan destek alan) ilişkisi olan sınıfların memnuniyetinin artması hedefleniyor.

Enflasyonu anlatan bir karikatür. Uzmanlar, hedefine ulaşamayan rekabetçi kur politikalarının enflasyonu daha da tetikleyeceğinden endişeli. Rodrigo, 2012.
Enflasyonu anlatan bir karikatür. Uzmanlar, hedefine ulaşamayan rekabetçi kur politikalarının enflasyonu daha da tetikleyeceğinden endişeli. Rodrigo, 2012.
 
GELİŞMELER

Söylentiler gerçek çıktı: Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri yatırım anlaşması imzalayacak.

İki ülke; enerji, petrokimya, teknoloji, ulaşım, altyapı, sağlık, finansal hizmetler, gıda ve tarım alanlarını kapsayan 10 milyar dolar değerinde önemli bir yatırım anlaşmasını onayladı. Aynı zamanda BAE, çeşitli Türk şirketlerine de yatırım yapacağını açıkladı. Bu kararın kimilerine göre sürpriz olmasının arkasında iki ülkenin uzun süredir sürdürdüğü karşılıklı gerginlik bulunuyor. Yaklaşık 10 yıldan beri süregelen bu gerginliğin arka planında “Arap Baharı” ve tarafların konuya dair farklı görüşleri desteklemeleri yer alıyor.

Konuya dair detaylı dosyamızı incelemek için bu linki kullanabilirsiniz.

Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan ve Erdoğan. Sputnik, 2021.
Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan ve Erdoğan. Sputnik, 2021.

26 Eylül 2021 tarihinde sandığa giden Almanların kararı sonucu Merkel’in liderliğini yaptığı iktidar partisi CDU/CSU ikinci sıraya düşmüş, yerini sosyal demokrat parti SDP doldurmuştu. Tek başına iktidar olacak oyu alamayan SDP’nin bir çeşit koalisyona gireceğine kesin gözüyle bakılırken, en yüksek ihtimalli koalisyon ise SPD – Yeşiller – Liberaller olarak görülüyordu.

Bugün itibarıyla kurulacak koalisyonun bu beklentileri karşılayacağı belli oldu. Önümüzdeki dönemde Almanya iktidarı sol kanadı temsil eden Yeşiller, merkez-sol kanadı temsil eden SPD ve merkez sağ/liberal kanadı temsil eden FDP partilerinden oluşan bir koalisyon olacak. Bu üçlü koalisyonun Almanya’nın ekonomisini çevreye daha duyarlı bir biçimde geliştirme ve ülkede tartışma konusu olan dijital transformasyonu tamamlama ajandaları olduğu belirtiliyor.

Almanya seçimlerine dair detaylı dosyamızı buradan ve buradan inceleyebilirsiniz.

SPD lideri Olaf Scholz. Kendisinin koalisyonu yönetmesi ve yeni Şansölye olması bekleniyor. 2021, CNBC.
SPD lideri Olaf Scholz. Kendisinin koalisyonu yönetmesi ve yeni Şansölye olması bekleniyor. 2021, CNBC.