├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ Ticaret Anla┼čmalar─▒, ABD-Rusya G├Âr├╝┼čmesi, ─░talya’da Se├žim

BOTA┼×'─▒n, gaz tedarikindeki kesintilere ba─čl─▒ olarak sanayi kurulu┼člar─▒n─▒n g├╝nl├╝k gaz ├žeki┼č miktar─▒n─▒ %40 oran─▒nda k─▒s─▒tlama karar─▒ almas─▒yla sanayicilerin do─čal gaz arz─▒na ili┼čkin ya┼čad─▒klar─▒ s─▒k─▒nt─▒ man┼četleri s├╝sledi. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ K─▒sa G├╝ndem & Oyun Sekt├Âr├╝nde Global Yar─▒┼č

Daily Press'te d├╝n sizlerle Microsoft'un, oyun geli┼čtiricisi Activision BlizzardÔÇÖ─▒ 68,7 milyar dolara sat─▒n alaca─č─▒n─▒ payla┼čm─▒┼čt─▒k. Bug├╝n ise b├╝ltenimizde k─▒sa g├╝ndemin yan─▒nda Do─ča├ž ├ľzen'in kaleminden bu sat─▒n alman─▒n politik analizine yer verdik. Keyifli okumalar!

Microsoft’un Sat─▒n Al─▒m Hamlesi, Etiyopya ve Teksas Sinagog Sald─▒r─▒s─▒

Bu hafta Microsoft'un Activision/Blizzard'─▒ sat─▒n alma hamlesinin politik y├Ânleri ile beraber Etiyopya i├ž sava┼č─▒na dair ├Ânemli bir geli┼čmeyi ve ABD'de ya┼čanan sinagog sald─▒r─▒s─▒n─▒ g├╝ndeme ald─▒k.

­čŚ×´ŞĆ Gaziantep’te Kar, D├╝nyadan Veriler, Microsoft

TCMB ile Birle┼čik Arap Emirlikleri Merkez Bankas─▒ aras─▒nda 64 milyar liral─▒k swap anla┼čmas─▒ imzaland─▒. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ B├╝t├že A├ž─▒─č─▒, Arrow, Roberta Metsola

Venezuela Ulusal Se├žim Konseyi (CNE),┬áDevlet Ba┼čkan─▒ Nicolas Maduro'nun muhtemel azli i├žin talep edilen referandum prosed├╝r├╝n├╝n ba┼člat─▒lmas─▒n─▒ onaylad─▒─č─▒n─▒ bildirdi. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Gezi & ├çar┼č─▒ Davas─▒, Uzan Davas─▒, PBoC

A Haber yay─▒n─▒nda enflasyon konu┼čulurken bir konuk, tabloda g├Âsterilen T├╝rkiye'deki 36,08'lik enflasyon oran─▒n─▒ ABD ve Avrupa ├╝lkelerindeki enflasyon oranlar─▒n─▒n toplam─▒ zannetti. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Halk Bankas─▒, Djokovic, ─░talya’ya ├ça─čr─▒

─░ngiltere sahillerinde ├žok k├╝├ž├╝kken annesiz olarak bulunup korumaya al─▒nan ve birka├ž ay sonra do─čaya sal─▒nan erkek fok yavrusu, y├╝zlerce kilometre uzakta, Fransa sahillerinde dinlenirken g├Âr├╝nt├╝lendi. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ K─▒sa G├╝ndem, Regl Yoksullu─ču

Daily Press'te bug├╝n T├╝rkiye'den ve d├╝nyadan derledi─čimiz k─▒sa g├╝ndem maddeleri ve Ebru Bozkurt'un kaleminden "Regl Yoksullu─ču" var.┬á Keyifli okumalar!

­čľő´ŞĆ Yeni Bir Sayfa, 2022’de Takip Edilecek Se├žimler

Ge├žti─čimiz hafta sizlerle Politika ve Ye┼čil b├╝ltenlerimizdeki 2021 analizlerimizi payla┼čm─▒┼čt─▒k. Bug├╝n ise 2022'den beklentilerimiz ve yeni y─▒lda takip edece─čimiz se├žimlerle kar┼č─▒n─▒zday─▒z.┬áKeyifli okumalar!

Regl Yoksullu─ču, ABD Enflasyon Verileri, Johnson’─▒n Partisi

Politika b├╝lteninde bu hafta; Ebru Bozkurt'un kaleminden Regl Yoksullu─ču, ABD'nin enflasyon verileri ve Boris Johnson'─▒n partisi var. Keyifli okumalar!

­čŚĹ´ŞĆ­čöą ─░stanbulÔÇÖun ├ç├Âpleri, Agrivoltaik, AlmanyaÔÇÖda Koalisyon

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba! Bug├╝n 30 Kas─▒m Sal─▒, saat 10:00. Ge├žen hafta benim i├žin bir kilometre ta┼č─▒n─▒ geride b─▒rakt─▒k. 2021ÔÇÖde bekledi─čimiz ├Ânemli geli┼čmelerden biri olan T├╝rkiyeÔÇÖnin ilk at─▒k yakma tesisi ─░stanbulÔÇÖda gecikmeli de olsa a├ž─▒ld─▒. ├ç├Âplerimizle ilgili bir s├╝redir b├╝lten yapm─▒yorduk, o y├╝zden gelin de bu tesis ne menem bir ┼čeymi┼č inceleyelim.  

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čŚĹ´ŞĆ­čöą ─░stanbulÔÇÖun ├ž├Âpleri

ԜǴŞĆ­čîż Agrivoltaik

­čĄŁ­čĆ╗ AlmanyaÔÇÖda koalisyon

­čôť ├ç─▒lg─▒n vasiyet

─░yi okumalar,
Y├Âr├╝kcan

 

GEL─░┼×MELER

Agrivoltaik: Son zamanlarda g├╝ne┼č panellerinin alt─▒nda tar─▒m yapma (agrivoltaik) uygulamalar─▒na ilgi duyulmaya ba┼čland─▒. ─░spanya merkezli enerji ┼čirketi Iberdrola, Fransa ve ─░spanyaÔÇÖda domates ve ├╝z├╝m gibi bitkileri g├╝ne┼č paneliyle kapatan ama g├╝ne┼č seviyesine g├Âre g├Âlge miktar─▒n─▒ ayarlayabilen d├Ârt projeye fon verdi. ─░svi├žre merkezli Insolight ┼čirketi ise ├žilek ve ahududu bah├želerini kapsayan ilk operasyonel projesini tan─▒tt─▒. G├╝ne┼č panelleri ─▒┼č─▒─č─▒n az oldu─ču zamanlarda daha fazla ge├žirgenlik sa─čl─▒yor ama g├╝├žl├╝ ─▒┼č─▒nlar─▒n oldu─ču zaman enerji ├╝retimini ├Ânceliyor. ColoradoÔÇÖdaki bir sebze tarlas─▒ ise ├žok daha basit ve hareketsiz bir g├╝ne┼č paneli projesi geli┼čtirdi. ─░lk tespitlere g├Âre artan g├Âlgelik alan su t├╝ketimini %50 azaltt─▒. Su buharla┼čmas─▒ ayr─▒ca g├╝ne┼č panellerini biraz so─čutarak daha verimli ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člad─▒. 


ABÔÇÖnin at─▒klar─▒: Avrupa Komisyonu, birlik d─▒┼č─▒na at─▒k ithalat─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒racak ve birlik i├žinde at─▒k ticaretini kolayla┼čt─▒racak bir tak─▒m kurallar a├ž─▒klad─▒. Buna g├Âre OECD d─▒┼č─▒ndaki ├╝lkelere sadece talep etmeleri ve at─▒klar─▒ bertaraf edebilecek altyap─▒lar─▒ olmas─▒ durumunda ├ž├Âp g├Ânderilecek. Ayr─▒ca ithalat yak─▒ndan takip edilecek ve o ├╝lkeye bir ├ževre zarar─▒ verdi─či tespit edilirse durdurulacak. ├ç├Âp ka├žak├ž─▒l─▒─č─▒yla m├╝cadele i├žin Avrupa Doland─▒r─▒c─▒l─▒kla M├╝cadele B├╝rosu yetkilendirilecek. ├ľte yandan at─▒klar─▒ ABÔÇÖnin i├žinde daha kolay d├Ân├╝┼čt├╝rebilmek i├žin dijital takip sistemleri olu┼čturulacak ve geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č malzemelerin ticaretini yava┼člatan b├╝rokratik engeller kald─▒r─▒lacak. 


Yeni Alman H├╝k├╗meti: Sosyal Demokratlar (SPD), Ye┼čiller ve Liberaller, (FDP) olu┼čturduklar─▒ yeni koalisyonun program─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. Buna g├Âre AlmanyaÔÇÖn─▒n k├Âm├╝r kullan─▒m─▒na son verme tarihi 2038ÔÇÖden 2030ÔÇÖa ├žekildi ve bu tarihe kadar elektrik ├╝retiminin %80ÔÇÖinin yenilenebilir enerji olmas─▒na karar verildi. Ayr─▒ca 2030ÔÇÖa kadar trafikteki ara├žlar─▒n ├╝├žte birinin elektrikli olmas─▒, ─▒s─▒tman─▒n %50ÔÇÖsinin yenilenebilir enerjiden kar┼č─▒lanmas─▒ ve toplam sera gaz─▒ sal─▒n─▒mlar─▒n─▒n %65 azalt─▒lmas─▒ hedefleniyor. Plana g├Âre Almanya 2045ÔÇÖte karbon n├Âtr olacak. Bu hedeflere daha etkili ula┼č─▒lmas─▒ i├žin de enerji, sanayi ve iklim departmanlar─▒ birle┼čtirilerek yeni bir Ekonomi, Enerji, ─░klim Koruma ve D├Ân├╝┼č├╝m Bakanl─▒─č─▒ kurulacak.


Greenpeace: Amerikan kara mizah/drama dizisi SuccessionÔÇÖ─▒n (Halefiyet), son b├Âl├╝m├╝n├╝n s├╝rpriz sonu GreenpeaceÔÇÖe miras b─▒rakma konusunda yo─čun ilgi uyand─▒rd─▒. ┼×ovda Kuzen Greg karakterinin medya imparatoru olan ├Âl├╝m d├Â┼če─čindeki dedesi, t├╝m varl─▒─č─▒n─▒ me┼čhur ├ževre ├Ârg├╝t├╝ GreenpeaceÔÇÖe b─▒rakaca─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. B├Âl├╝m├╝n yay─▒mlanmas─▒n─▒n ard─▒ndan ─░ngiltereÔÇÖde 22 bin ki┼či internetten vasiyetlerinde GreenpeaceÔÇÖe ba─č─▒┼č yapmak i├žin tavsiye arad─▒. ├ľrg├╝t├╝n ba─č─▒┼člarla ilgili web sayfas─▒ ise normalden 10 kat fazla t─▒klama ald─▒. Greenpeace ─░ngiltereÔÇÖnin gelirlerinin alt─▒da biri (5,5 milyon sterlin) miras yoluyla elde ediliyor. 

 
ATIK

K├Âr Olas─▒ ├ç├Âpler
Seda Sarp

Kaynak: Tom Fisk - Pexels
Kaynak: Tom Fisk – Pexels

Hi├ž d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝, g├╝n i├žinde ├╝retti─čimiz onlarca at─▒k nereye gidiyor? ─░stanbulÔÇÖda bir g├╝nde ├ž─▒kan 18 bin ton evsel kat─▒ at─▒─č─▒n yaln─▒zca %17ÔÇÖsi geri kazan─▒l─▒rken, %83ÔÇÖ├╝ depolan─▒yor, yani belirlenmi┼č alanlarda ├ž├╝r├╝meye b─▒rak─▒l─▒yor. Ancak bu y├Ântem at─▒klar─▒n a├ž─▒─ča ├ž─▒kard─▒─č─▒ toksinler, s─▒z─▒nt─▒ sular─▒ ve sera gazlar─▒ sebebiyle s├╝rd├╝r├╝lebilir bir ├ž├Âz├╝m de─čil.

G─▒da, k├ó─č─▒t, tahta gibi organik at─▒klar ├ž├╝r├╝rken metan gaz─▒, karbondioksit ve s─▒z─▒nt─▒ suyu denilen k├Ât├╝ kokulu s─▒v─▒lar olu┼čtururken yava┼č bir h─▒zda par├žalanan cam, metal ve plastik gibi inorganik ├ž├Âpler c─▒va, kur┼čun, ├že┼čitli asitler, PVC gibi zehirli maddeleri topra─ča ve yer alt─▒ sular─▒na yay─▒yor.

Bu nedenle ─░stanbulÔÇÖda g├╝nl├╝k 15 bin ton geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmeyen at─▒─č─▒n yaratt─▒─č─▒ ├ževre kirlili─činin ├ž├Âz├╝lmesine dair ad─▒mlar at─▒lmas─▒ ┼čart. Bu y├Ânde olduk├ža b├╝y├╝k bir ad─▒m ge├žti─čimiz cuma ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi taraf─▒ndan at─▒ld─▒. T├╝rkiyeÔÇÖnin ilk ve AvrupaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k at─▒k yakma tesisinin a├ž─▒l─▒┼č─▒ ger├žekle┼čtirildi. 2017ÔÇÖde in┼čaat─▒na ba┼članan Kemerburgaz At─▒k Yakma Tesisi’nde ─░stanbul’da olu┼čan evsel at─▒klar─▒n %15’i (g├╝nde 3.000 ton) bertaraf edilecek ve 85 MW elektrik ├╝retilecek. ─░BB Ba┼čkan─▒ Ekrem ─░mamo─člu, a├ž─▒l─▒┼č t├Âreninde tesisin karbon emisyonu de─čerlerinin Avrupa Birli─či limitlerinin alt─▒nda olaca─č─▒n─▒, ├╝retilen enerji ile yakla┼č─▒k bir milyon 400 bin ─░stanbullunun elektrik ihtiyac─▒n─▒n kar┼č─▒lanaca─č─▒n─▒ ve fosil yak─▒t kullan─▒m─▒n─▒n azalmas─▒ sayesinde ortalama 700 bin arac─▒n bir y─▒ll─▒k emisyonuna denk gelen bir milyon 380 bin ton sera gaz─▒ sal─▒n─▒m─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žilece─čini belirtti. Kula─ča g├╝zel geliyor de─čil mi? Maalesef bu, t├╝m ger├že─či yans─▒tm─▒yor.

At─▒k yakma tesislerinde, di─čer termal tesislerde oldu─ču gibi, ├ž├Âplerin a├ž─▒─ča ├ž─▒kard─▒─č─▒ ─▒s─▒ enerjisi su buhar─▒ ├╝retir ve bir t├╝rbini d├Ând├╝rerek elektrik elde edilir. Bu s─▒rada yan ├╝r├╝n olarak karbondioksit, k├╝l, sa─čl─▒─ča zararl─▒ azot ve k├╝k├╝rtl├╝ gazlar a├ž─▒─ča ├ž─▒kar. Yani asl─▒nda at─▒klar tamamen yok olmaz ve bir k─▒sm─▒ ├ževreyi kirletici ├Âzellikteki ba┼čka maddelere d├Ân├╝┼č├╝r. Yanma sonucunda olu┼čan bu zararl─▒ yan ├╝r├╝nler do─čru ┼čekilde elle├žlenmez ise ├ževreye yarardan ├žok zarar─▒ dokunabilir. Zira olu┼čan karbondioksit ve di─čer sera gazlar─▒ do─črudan atmosfere sal─▒nacak olursa bu emisyonlar─▒n miktar─▒ uzun vadede ciddi boyutlara ula┼čabilir. Kemerburgaz At─▒k Yakma Tesisi’nin ├çevre Etki De─čerlendirmesi raporunda ise at─▒k yak─▒m─▒ sonucunda olu┼čacak gazlar─▒n (NOx, SOx vb.), a─č─▒r metaller ve k├╝l gibi di─čer hava kirleticilerinin ak─▒betine dair bir bilgi bulunmuyor. Bu y├╝zen tesisin ├ževre i├žin dost mu d├╝┼čman m─▒ oldu─čunu operasyon ba┼člad─▒ktan bir s├╝re sonra g├Ârece─čiz.

At─▒ktan enerji ├╝reten tesisleri ├žok ilgin├ž k─▒lan bir ├Âzellik ise evsel at─▒klar─▒n bile┼čenlerinin yakla┼č─▒k %50ÔÇÖsinin organik k├Âkenli olmas─▒. Karbon emisyonu hesaplan─▒rken organik k├Âkenli gazlar hesaba dahil edilmiyor ├ž├╝nk├╝ bu karbon h├ólihaz─▒rda bitkilerin atmosferden yakalad─▒─č─▒ molek├╝llerdir. ├ľrne─čin bir muz ├ž├╝r├╝d├╝─č├╝nde ya da yak─▒ld─▒─č─▒nda, muzun ilk olu┼čumu s─▒ras─▒nda bitkinin fotosentezde kulland─▒─č─▒ karbon havaya geri d├Ând├╝─č├╝ i├žin asl─▒nda atmosfere ekstra bir gaz eklenmi┼č olmuyor. Bu sebeple de hesaba dahil edilmedi─či gibi organik at─▒klardan elde edilen enerji de yenilenebilir enerji s─▒n─▒f─▒na dahil ediliyor. Bunun sonucunda ise e─čer bir at─▒k yakma tesisindeki ├ž├Âplerin oran─▒ y├╝ksek miktarda organik at─▒klardan olu┼čuyorsa bu tesisin karbon emisyonu olduk├ža d├╝┼č├╝k g├Âr├╝nebilir. ─░norganik at─▒klardan gelen karbon ise genelde reg├╝lasyonlar dahilinde atmosfere sal─▒n─▒r. 

Yani asl─▒nda bir at─▒k yakma tesisinin tam anlam─▒yla karbon n├Âtr ve hatta negatif olabilmesi i├žin bir karbondioksit yakalama sistemi entegre edilmesi gerekmektedir. Karbondioksit yakalama sistemleri ├že┼čitli tesislerin bacalar─▒ndan ├ž─▒kan karbondioksit molek├╝llerini kimyasal olarak yakalar, safla┼čt─▒r─▒r ve s─▒v─▒la┼čt─▒r─▒r. S─▒v─▒ karbondioksidin daha sonra borular veya gemilerle ta┼č─▒narak yerin derinliklerindeki kaya├ž tabakalar─▒na g├Âm├╝lmesi gerekir. Bunun maliyeti olduk├ža y├╝ksek oldu─ču i├žin de zorunda olmad─▒k├ža hi├žbir tesis bu teknolojiyi kullanmaz. Fakat, son y─▒llarda iklim hedefleri do─črultusunda Avrupa, Amerika ve hatta JaponyaÔÇÖda bile bu t├╝r projelerin geli┼čtirildi─čini g├Âr├╝yoruz. ─░lk at─▒k yakma tesisini 1967ÔÇÖde kuran Norve├ž, karbon yakalama teknolojilerinin entegrasyonu konusunda ├Ânc├╝ olan ├╝lkelerden. Di─čer ├╝lkeler at─▒k y├Ânetimi konusunda ilerlerken T├╝rkiyeÔÇÖnin hen├╝z ilk ├ž├Âp yakma tesisini kuruyor olmas─▒ da izlenen politikalar a├ž─▒s─▒ndan biraz d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝.

Buraya kadar anlatt─▒klar─▒m─▒z dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda, asl─▒nda at─▒k yakman─▒n ├ž├Âplerimize yapmam─▒z gereken en son ┼čeylerden biri oldu─ču a┼čik├ór. At─▒k hiyerar┼čisine g├Âre ÔÇťen g├╝zel at─▒k olmayan at─▒kÔÇŁt─▒r. Yani sorunu kayna─č─▒ndan ├ž├Âzmek ve at─▒k olu┼čturmamak… Bunu at─▒klar─▒ yeniden kullanma ve ileri d├Ân├╝┼čt├╝rme takip ediyor. ─░leri d├Ân├╝┼č├╝m, eskimi┼č ve art─▒k kullan─▒lmayan bir e┼čyan─▒n, esas amac─▒ndan farkl─▒ bir i┼člev kazand─▒r─▒larak tekrar kullan─▒lmas─▒na verilen isimdir. At─▒k hiyerar┼čisinin di─čer ad─▒mlar─▒ ise geri d├Ân├╝┼č├╝m ve at─▒ktan enerji ├╝retimidir. ├çevre i├žin en k├Ât├╝ at─▒k y├Ânetim yolu ise ba┼čta belirtti─čimiz gibi, depolama. Maalesef ki T├╝rkiyeÔÇÖde yayg─▒n olan y├Ântem bu.

Sonu├žta, ├Âzellikle at─▒k ithalat─▒nda bulunan, geri d├Ân├╝┼č├╝m oran─▒ olduk├ža d├╝┼č├╝k bir ├╝lke olarak ├ž├Âplerden enerji ├╝retmek ve bir fayda sa─člamaya ├žal─▒┼čmak g├╝zel bir ad─▒m fakat di─čer risklere de dikkat etmek gerekiyor. ├ç├Âpl├╝kleri bo┼čalt─▒rken havam─▒z─▒ kirletmemeye ├Âzen g├Âstermemiz ve hatta m├╝mk├╝n oldu─čunca ├ž├Âp hiyerar┼čisinin ├╝stlerine do─čru ├ž─▒kmak i├žin ├žabalar─▒ art─▒rmam─▒z gerekiyor.