├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ Merkel’in Ziyareti, ├ľn Anla┼čma, Bitcoin

Almanya'da Sosyal Demokratlar, Ye┼čiller ve Liberaller yeni h├╝k├╗meti kurmak i├žin koalisyon g├Âr├╝┼čmelerinde ├Ân anla┼čmaya var─▒rken Merkel'in yar─▒n T├╝rkiye'ye gelmesi bekleniyor.┬á

­čŚ×´ŞĆ Merkez Bankas─▒, Duvar, Oklu Sald─▒r─▒

14 Ekim'den herkese merhaba! Daily Press'te bug├╝n; g├Ârevden almalar, istifalar, Norve├ž'teki oklu sald─▒r─▒ ve daha fazlas─▒ var. Keyifli okumalar!

Avrupa Birli─či, Squid Game, ├çin ve LGBT

Bu hafta Avrupa Birli─či ├╝lkelerinde ya┼čananlar─▒, Squid Game'i, ├çin'in LGBT politikalar─▒n─▒ ve Afganistan'─▒ inceliyoruz.

­čŚ×´ŞĆ A├ž─▒klamalar, La Palma, Toronto’da Nakil

Bug├╝n b├╝ltenimizde bir├žok a├ž─▒klama yer al─▒yor; D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Mevl├╝t ├çavu┼čo─člu, ABD ve Rusya'n─▒n yap─▒lan mutabakatlara uymad─▒klar─▒n─▒ s├Âylerken T├ťGVA Genel Ba┼čkan─▒ Enes Emino─člu, Gazeteci Metin Cihan'─▒n yay─▒nlad─▒─č─▒ belgelerle ilgili a├ž─▒klamalarda bulundu. Kremlin S├Âzc├╝s├╝ Dmitriy Peskov ise do─čal gaz sevkiyat─▒ s├Âzle┼čmeleriyle ilgili konu┼čtu.┬á

­čŚ×´ŞĆ T├ťGVA, Fransa 2030, Vergi

├ťlke g├╝ndeminde bug├╝n Gazeteci Metin Cihan'─▒n T├ťGVA hakk─▒ndaki iddialar─▒ yer ald─▒. Fransa'da ise Cumhurba┼čkan─▒ Macron 30 milyar avroluk bir yat─▒r─▒m plan─▒ a├ž─▒klad─▒.┬á

­čŚ×´ŞĆ Alaattin ├çak─▒c─▒, Onur Gencer, Sami Casim

T├╝rkiye g├╝ndeminde bug├╝n Alaattin ├çak─▒c─▒'n─▒n ├žarpt─▒r─▒ld─▒─č─▒ hapis cezas─▒ ve Deniz Poyraz'─▒ ├Âld├╝ren Onur Gencer hakk─▒nda haz─▒rlanan iddianamenin kabul edili┼či vard─▒.

­čŚ×´ŞĆ Ankara Katliam─▒, F1 T├╝rkiye, Sebastian Kurz

10 Ekim Ankara Katliam─▒'n─▒n alt─▒nc─▒ y─▒l d├Ân├╝m├╝nde Ankara Gar─▒ ├Ân├╝nde yap─▒lmak istenen anmaya polis m├╝dahale etti. T├╝rkiye GP'sinin kazanan─▒ Valtteri Bottas oldu.

Vergilendirmede tarihi anla┼čma ­čĺŞ

Bu haftan─▒n ─░┼č D├╝nyas─▒ b├╝lteninde 136 ├╝lke taraf─▒ndan imzalanan vergi anla┼čmas─▒, Pandora Papers s─▒z─▒nt─▒lar─▒, Google'─▒n iklim krizi i├žeriklerine y├Ânelik karar─▒ ve daha pek ├žok geli┼čme var.

­čŚ×´ŞĆ Reuters, Kunduz, Gezi Park─▒ & ├çar┼č─▒ Grubu

Haftay─▒ sonland─▒r─▒rken Afganistan'─▒n Kunduz kentinde cuma namaz─▒ k─▒l─▒nd─▒─č─▒ s─▒rada bir camiye y├Ânelik intihar sald─▒r─▒s─▒ d├╝zenlendi. T├╝rkiye'de ise birle┼čtirilen Gezi Park─▒ ile ├çar┼č─▒ Grubu davalar─▒n─▒n ilk duru┼čmas─▒ bug├╝n g├Âr├╝ld├╝.

­čŚ×´ŞĆ ─░klim Anla┼čmas─▒, Pakistan’da Deprem, Nobel ├ľd├╝lleri

T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisi Genel Kurulu, 2015'te Paris'te imzalanan ─░klim Anla┼čmas─▒'n─▒n onaylanmas─▒n─▒ ├Âng├Âren kanun teklifini t├╝m partilerin oylar─▒ ile kabul etti.┬á

­čŚ×´ŞĆ Liz Truss, Savunma Anla┼čmas─▒ Tart─▒┼čmalar─▒, Devlet Dumas─▒

Date

16 Eyl├╝l’den herkese merhaba! Bug├╝n T├╝rkiye g├╝ndeminde Yarg─▒tay Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n talebi ve Sedat Peker’in duyurusu, d├╝nya g├╝ndeminde ise ABD, Birle┼čik Krall─▒k ve Avustralya aras─▒nda imzalanan savunma anla┼čmas─▒na gelen tepkiler, Rusya’da yar─▒n ba┼člayacak oy verme i┼člemi ve Liz Truss yer ald─▒.

Keyifli okumalar!  


T├ťRK─░YE’DEN GEL─░┼×MELER

Yarg─▒tay Ba┼čkanl─▒─č─▒, ├╝yelerin g├Ârev s├╝resinin 12 y─▒lla s─▒n─▒rland─▒r─▒lmas─▒ uygulamas─▒ndan vazge├žilmesi i├žin Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒ndan talepte bulundu. Yarg─▒tay, ├╝yelerin g├Ârev s├╝resinin yeniden ya┼č haddinden emekli oluncaya kadar s├╝rmesini istedi. Bunun gerek├žesi ise “g├Ârev s├╝resinin uzat─▒lmamas─▒ halinde k─▒dem ┼čart─▒ aranan ba┼čkan, ba┼čsavc─▒ ve daire ba┼čkanl─▒─č─▒ se├žimlerinde sorun ya┼čanaca─č─▒” iddias─▒ oldu.

Kaynak: Yap─▒ ─░┼čleri
Kaynak: Yap─▒ ─░┼čleri

Organize su├ž ├Ârg├╝t├╝ liderli─činden h├╝k├╝m giyen┬áSedat Peker, ─░├ži┼čleri Bakan─▒┬áS├╝leyman Soylu’ya seslenerek, 1 Ekim’de kendisine ‘bir hediye’ haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒ duyurdu. Peker, Soylu’ya “┼×imdi huzur i├žinde tatilini yap.” g├Ândermesi yapt─▒.┬á

 
D├ťNYADAN GEL─░┼×MELER

├çin D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ S├Âzc├╝s├╝ Zhao Lijian; ABD, Birle┼čik Krall─▒k ve Avustralya aras─▒nda imzalanan savunma anla┼čmas─▒n─▒ k─▒nad─▒. Lijian, Va┼čington ve Londra y├Ânetimlerinin Avustralya’ya n├╝kleer teknoloji deste─či vermesinin “b├╝y├╝k bir sorumsuzluk” oldu─čunu s├Âyledi.

  • Anla┼čma hakk─▒nda: Birle┼čik Krall─▒k, ABD ve Avustralya, n├╝kleer denizalt─▒larda kullan─▒lan teknolojinin payla┼č─▒lmas─▒n─▒ da i├žeren bir savunma anla┼čmas─▒ yapt─▒klar─▒n─▒ a├ž─▒klam─▒┼čt─▒. Anla┼čma ile m├╝mk├╝n olan en k─▒sa s├╝rede, Avustralya’n─▒n n├╝kleer denizalt─▒ya sahip olmas─▒ ama├žlan─▒yor. Avustralya toplam sekiz n├╝kleer denizalt─▒ya sahip olmak istedi─čini a├ž─▒klad─▒.
  • Paris’ten tepkiler: Fransa, 2016’da 31 milyar avro de─čerle Avustralya ordusuna 12 denizalt─▒ yapmak ├╝zere ihaleyi kazanm─▒┼čt─▒. Bu ihale Avustralya tarihindeki en b├╝y├╝k savunma anla┼čmas─▒ olarak kayda ge├žmi┼čti. Fransa D─▒┼či┼čleri ve Savunma Bakanl─▒klar─▒ da Avustralya’y─▒, imzalanan bir anla┼čmadan d├Ânmesi nedeniyle, i┼č birli─či ruhuna ayk─▒r─▒ hareket etmekle su├žlad─▒.
Kaynak: Michael B Zingaro/AP
Kaynak: Michael B Zingaro/AP
  • Ayr─▒ca: ├çin, Avustralya’n─▒n, “Ku┼čak ve Yol Giri┼čimi” kapsam─▒nda Victoria eyalet y├Ânetimi ile Pekin aras─▒nda imzalanan iki i┼č birli─či anla┼čmas─▒n─▒ iptal etmesine tepki g├Âsterdi. D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ S├Âzc├╝s├╝ Vang V─▒nbin, Avustralya’n─▒n karar─▒n─▒, zaten y─▒pranm─▒┼č olan ikili ili┼čkileri daha da k├Ât├╝le┼čtirecek bir “geri ad─▒m” olarak niteledi.

RusyaÔÇÖda parlamentonun alt kanad─▒ olan Devlet Dumas─▒ milletvekillerinin se├žimi i├žin oy verme i┼člemi yar─▒n ba┼čl─▒yor.

  • Kimler kimler? Devlet Dumas─▒ÔÇÖndaki 450 sandalye i├žin 14 parti yar─▒┼čacak. Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir PutinÔÇÖin iktidarda olan partisi Birle┼čik Rusya ile parlamentoda temsil edilen Kom├╝nist Parti, Liberal Demokrat Parti ve Adil Rusya se├žimlerde yar─▒┼čacak. Parlamento d─▒┼č─▒ndan ise Ye┼čiller Partisi, Yeni ─░nsanlar Partisi, Elma Partisi, Geli┼čim Partisi, ├ľzg├╝rl├╝k ve Adalet Partisi, Sivil Platform, Ye┼čil Alternatif, Vatan ve Sosyal Adalet ─░├žin Emekliler Partisi pusulada yerini alacak. Se├žimlerde %5 baraj─▒n─▒ ge├žen partilerin milletvekilleri DumaÔÇÖda sandalye kazanacak.
Kaynak: TASS
Kaynak: TASS

Birle┼čik Krall─▒k’ta Liz Truss, ├╝lke tarihindeki ikinci kad─▒n d─▒┼či┼čleri bakan─▒ oldu. 46 ya┼č─▒ndaki siyaset├ži,┬ábirka├ž ba┼čar─▒s─▒z denemeden sonra ilk kez 2010’da milletvekili se├žilmi┼č, siyasi kariyerinde k─▒sa s├╝re i├žinde h─▒zla y├╝kselerek Muhafazakar Parti h├╝k├╝metlerinde ├Ânemli g├Ârevlere getirilmi┼čti.

  • Neden ├Ânemli? Daha ├Ânce Muhafazakar Parti iktidardayken bu g├Ârevi hep erkek siyaset├žiler y├╝r├╝tm├╝┼čt├╝. ├ťlkenin ilk kad─▒n d─▒┼či┼čleri bakan─▒ ise 2006 ve 2007 y─▒llar─▒nda g├Ârev yapan ─░┼č├ži Partili Margaret Beckett’t─▒.
Kaynak: Leon Neal/Getty Images
Kaynak: Leon Neal/Getty Images

 

D├ťNYADAN GENEL SE├ç─░MLER

Almanya Se├žimlerine Do─čru┬á
Do─ča├ž ├ľzen

26 Eyl├╝l 2021. Almanya’n─▒n yak─▒n tarihindeki en ├Ânemli g├╝nlerden biri olmaya aday bu tarih, ├╝lkenin 2005’ten beri ilk kez ba┼čka bir lider taraf─▒ndan y├Ânetilmesi ile sonu├žlanacak Almanya Genel Se├žimi’nin olaca─č─▒ g├╝n. Avrupa Birli─či ├╝ye ├╝lkeleri, T├╝rkiye, ABD, Birle┼čik Krall─▒k, Rusya ve tabii ki ├çin’i ├žok yak─▒ndan ilgilendiren bu se├žimin sonucuna dair art─▒k bir tak─▒m tahminler ve ├Âng├Âr├╝ler ortaya ├ž─▒kmaya ba┼člad─▒. Se├žime dair hala ├žok say─▒da belirsizlik olsa da yay─▒mlanan anketler, liderlerin s├Âylemleri ve ya┼čanan olaylar bu s├╝reci yak─▒ndan anlamam─▒za olanak sa─čl─▒yor.

Anketler Ne Anlat─▒yor?
Se├žimlere iki haftadan az bir s├╝re kala art─▒k anketler de yava┼č yava┼č netle┼čmeye ba┼člad─▒. Merkel’in 2018’de liderli─čini Armin Laschet’e devretti─či iktidar partisi CDU (Hristiyan Demokrat Birli─či Partisi) liderli─čini korumay─▒ ba┼čaramazken, Sosyal Demokratlar (SPD) liderli─či garantiye almaya ├žal─▒┼č─▒yor; ge├žti─čimiz y─▒llarda ivmesini giderek art─▒ran Ye┼čiller Partisi ise ├╝├ž├╝nc├╝l├╝─če d├╝┼čt├╝. 15 Eyl├╝l 2021 tarihi itibar─▒yla kamuyla payla┼č─▒lan anketlere g├Âre durum ┼ču ┼čekilde:

G├╝venilir anketlerin ortalamas─▒, Politico, 15 Eyl├╝l 2021.
G├╝venilir anketlerin ortalamas─▒, Politico, 15 Eyl├╝l 2021.

CDU, Ye┼čiller ve SPD’nin yan─▒ s─▒ra dikkat edilmesi gereken di─čer partiler ise merkezin sa─č─▒nda yer alan ├ľzg├╝r Demokrat Parti (FDP) ve pop├╝list/sa─č parti Almanya i├žin Alternatif Partisi (AfD) olarak belirtilebilir. SPD, FDP, CDU ve Ye┼čiller’in d├Ârd├╝ de bir ┼čekilde koalisyon h├╝k├╝meti i├žerisinde yer alabilecek partiler olarak g├Âr├╝l├╝yor. AfD’ye yakla┼č─▒m ise bu partinin herhangi bir koalisyon h├╝k├╝meti i├žinde yer almas─▒n─▒ engelliyor. Yani se├žim sonu├žlar─▒ ne olursa olsun Almanya’da koalisyon h├╝k├╝metleri y├Ânetmeye devam edecek fakat AfD’nin bu denklemin i├žinde yer almas─▒ m├╝mk├╝n g├Âz├╝km├╝yor.

“Trafik I┼č─▒─č─▒”, Sol ve B├╝y├╝k Koalisyon ─░htimalleri
Anketlerde lider konumda olan SPD’nin ba┼čkan─▒ Scholz, ge├žti─čimiz hafta Ye┼čiller ile koalisyon h├╝k├╝meti kurmak ve ├╝lkeyi beraber y├Ânetmek isteyeceklerini belirtti. ├ľyle g├Âr├╝n├╝yor ki e─čer se├žimlerden istedikleri oranlar─▒ yakalarlarsa bu iki partinin beraber ├žal─▒┼čmas─▒ i┼čten bile de─čil. Fakat yine de belirtmek gerekir ki son a├ž─▒klanan anketlere g├Âre Sosyal Demokratlar ve Ye┼čiller’in ikili bir koalisyon kurma ihtimali pek de y├╝ksek g├Âr├╝nm├╝yor.

Y├╝ksek oy alan SPD ve Ye┼čiller’in h├╝k├╝met kurmak i├žin bir partnere daha ihtiyac─▒ olaca─č─▒ varsay─▒m─▒nda ise iki parti g├Âze ├žarp─▒yor: Radikal sol parti Linke ve liberal politikalar─▒yla bilinen FDP.

Trafik ─▒┼č─▒─č─▒ koalisyonuna konu olan partiler.
Trafik ─▒┼č─▒─č─▒ koalisyonuna konu olan partiler.

Ye┼čiller ve SPD’nin sol/merkez sol politikalar izledi─či malum fakat Linke, Almanya’n─▒n NATO’dan ├ž─▒kmas─▒ ve s─▒k─▒ piyasa kontrol├╝ gibi se├žim vaatleriyle biliniyor. Bu gibi unsurlar─▒n Almanya i├žin vazge├žilemeyecek kadar ├Ânemli oldu─čunu belirten SPD’nin aday─▒ Scholz, Linke ile ittifak─▒n bir hayli zor olaca─č─▒n─▒n alt─▒n─▒ ├žizdi.

Kamuoyounda “trafik ─▒┼č─▒─č─▒ koalisyonu” olarak bilinen SPD – FDP – Ye┼čiller (S─▒ras─▒yla partilerin klasikle┼čen renklerine g├Âre: K─▒rm─▒z─▒, Sar─▒, Ye┼čil) koalisyonu ise bir hayli ilgi ├žekici. SPD ve Ye┼čiller’in vaatleri ile pek de alakas─▒ olmayan bir politika izleyen FDP, her ihtimale kar┼č─▒n koalisyon kap─▒s─▒n─▒ kapatmam─▒┼ča benziyor. FDP’nin SPD ve Ye┼čiller’in sol merkezli politikalar─▒n─▒ merkeze ├žekmesini bekleyen uzmanlar, bu koalisyonun ger├žekle┼čme ihtimalini hi├ž de az g├Ârm├╝yor.

Bir ba┼čka alternatif ise “b├╝y├╝k koalisyon”, yani SPD ve CDU’nun kuraca─č─▒ bir koalisyon h├╝k├╝meti. Fakat taraflardan gelen a├ž─▒klamalar do─črultusunda bu ittifak─▒n kurulmas─▒ art─▒k pek de olas─▒ g├Âz├╝km├╝yor.

Sel, Çevre ve Gülümseme
Partileri ve g├╝ncel oy oranlar─▒na dair tabloda dikkat edilmesi gereken iki adet k─▒r─▒lma noktas─▒ g├Âze ├žarp─▒yor: Ye┼čiller ve CDU’nun adaylar─▒n─▒ resmi olarak a├ž─▒klamas─▒ ve ├Âl├╝mc├╝l 2021 Avrupa Selleri.

─░lk olarak Angela Merkel’in ├Âzellikle son y─▒llar─▒nda son derece pop├╝ler bir lider olarak g├Ârevine devam etti─čini hat─▒rlamakta fayda var. Pandemi s├╝resince ├╝lkesi Almanya’n─▒n ya┼čad─▒─č─▒ krizleri son derece so─čukkanl─▒ bir bi├žimde y├Ânetti─čine dair g├Âr├╝┼č bildiren Alman toplumu, Merkel’in genel performans─▒n─▒ %82’ye varan bir oranla olumlu olarak de─čerlendiriyor fakat ayn─▒ ┼čey partisi CDU i├žin ge├žerli de─čil gibi duruyor. CDU’nun yeni lideri Armin Laschet ise giderek daha da d├╝┼č├╝k sonu├žlar ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒yor. Bunun sebeplerinin ise Laschet’in Merkel kadar pop├╝ler olmamas─▒ ve Alman toplumunun iklim de─či┼čikli─čine verdi─či ├Ânemin artmas─▒ olarak belirtiliyor.

Angela Merkel'in 2021 y─▒l─▒na kadar g├Ârevde oldu─ču s├╝rece yakalamay─▒ ba┼čard─▒─č─▒ toplumsal onay oranlar─▒, Statista.
Angela Merkel’in 2021 y─▒l─▒na kadar g├Ârevde oldu─ču s├╝rece yakalamay─▒ ba┼čard─▒─č─▒ toplumsal onay oranlar─▒, Statista.

Ye┼čiller’in 2021’in ilk yar─▒s─▒nda yakalad─▒─č─▒ momentumun azalmas─▒ ile bir s├╝reli─čine de olsa y├╝kseli┼če ge├žen CDU, ge├žti─čimiz ay meydana gelen sellerle etkisi hala hissedilen bir ┼čok ya┼čad─▒. ─░klim de─či┼čikli─činin ger├žekli─čini ve ┼čiddetini topluma tekrar hat─▒rlatan bu olaylar neticesinde Ye┼čiller ve SPD do─čal olarak destek oran─▒n─▒ art─▒rd─▒. Laschet’in kameralara uygunsuz bir durumda yakalan─▒┼č─▒ da sol partilerin oy oranlar─▒n─▒n art─▒┼č─▒n─▒ kuvvetlendirdi. Selden ciddi boyutlarda etkilenen bir yerle┼čim biriminde kameralara g├╝lerken yakalanan Laschet’in bu tavr─▒n─▒n toplumdan ciddi bir tepki ald─▒─č─▒ ve bunun anketlerde de g├Âr├╝lebildi─či iddia ediliyor.

CDU aday─▒ Laschet, selden ciddi boyutta etkilenen bir kentte g├╝lerken kameraya yakaland─▒.
CDU aday─▒ Laschet, selden ciddi boyutta etkilenen bir kentte g├╝lerken kameraya yakaland─▒.

Almanya’y─▒ nelerin bekledi─čini kimse hala tam olarak bilmiyor. Her ne kadar Scholz’un s├Âylemleri partisi SPD’nin ├žizece─či yola dair bir tak─▒m ipu├žlar─▒ verse de belirtmek gerekir ki hala birinci parti olaca─č─▒ kesin de─čil. Zira bug├╝n itibar─▒yla se├žmenlerin sadece %60’─▒n─▒n hangi partiye kesin olarak verece─čini bildi─či belirtiliyor. ├ľnemli partilerin aras─▒nda yaln─▒zca %2-3 oran─▒nda farklar oldu─ču da g├Âz ├Ân├╝ne al─▒n─▒rsa bu hi├ž de az bir oran de─čil.

Dolay─▒s─▒yla bize sadece 26 Eyl├╝l’├╝ beklemek kal─▒yor.

├ľNCEK─░ ─░├çER─░KAlmanya Se├žimlerine Do─čru
SONRAK─░ ─░├çER─░KAlmanya Se├žimlerine Do─čru┬á