├ľneriler

­čśĚ Normalle┼čme, Papa, Torpedo Moskova

­čÜü T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde kontroll├╝ normalle┼čme ile birlikte Bitlis'teki helikopter kazas─▒ var. D├╝nyada ise Papa'n─▒n Irak'a ziyareti konu┼čuluyor.

Novo // Mart

Haftan─▒n Geli┼čmeleri ///////// *Takashi Murakami, Grand Hyatt Tokyo'yu renkli bir harikalar d├╝nyas─▒na d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝. *Grand Hyatt Tokyo Hotel, o╠łzel suit odalar─▒ndan birini sanat odakl─▒ bir ┼čekilde yeniden...

­čÜü Helikopter kazas─▒, ├ťmit ├ľzda─č, Sarkozy

­čŚ×´ŞĆ Bitlis'te helikopter d├╝┼čt├╝, biri korgeneral 10 asker hayat─▒n─▒ kaybetti. Bug├╝nk├╝ yaz─▒m─▒z ise hapis cezas─▒ alan Sarkozy ile ilgili. ─░yi okumalar!

­čô░Dokunulmazl─▒k, Amazon, Apple otomobil

­čĆź Bug├╝n g├╝ndemde TBMM'deki dokunulmazl─▒k tart─▒┼čmalar─▒ var. D├╝nyada ise salg─▒nla alakal─▒ geli┼čmeler ├╝st ├╝ste geliyor. ─░yi okumalar!

­čĹęÔÇŹÔÜľ´ŞĆ­čĹĘÔÇŹÔÜľ´ŞĆ ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒, Navalni

­čô░ Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan, ─░nsan Haklar─▒ Eylem Plan─▒'n─▒ a├ž─▒klad─▒. D├╝nyada ise g├╝ndem Ermenistan. ─░yi okumalar!

­čÜÇ Uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik

­čĹż ┼×u s─▒ralar T├╝rkiye'nin ve d├╝nyan─▒n g├╝ndemi uzay. Novus Ye┼čil'de bu hafta uzayda emisyon ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik konular─▒n─▒ i┼čliyoruz. ─░yi okumalar!

­čśĚ Kontroll├╝ normalle┼čme, y├╝z y├╝ze e─čitim, Sarkozy

­čô░ 1 Mart itibar─▒yla salg─▒nda yeni bir d├Âneme girdik. Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan "kontroll├╝ normalle┼čme" ad─▒mlar─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. ─░yi okumalar!

­čÄÖ´ŞĆ Spotify, sipari┼č uygulamalar─▒, GameStop

­čĽ┤´ŞĆÔÇŹÔÖé´ŞĆ ─░┼č D├╝nyas─▒'nda bu hafta iki y├╝kseli┼č hikayesi i┼čliyoruz. Spotify'─▒n podcast ba┼čar─▒s─▒ndan hemen sonra sipari┼č uygulamalar─▒na g├Âz at─▒yoruz.

ÔÜŻ´ŞĆ beIN Sports-Fenerbah├že, yapay zeka, Nijerya

­čô░ Haftan─▒n son Daily Press'inde farkl─▒ konu ba┼čl─▒klar─▒ndan en ├Ânemli g├╝ndem maddeleriyle sizlerleyiz. ─░yi okumalar!

­čĺé Ermenistan, Kanal ─░stanbul, iklim krizi

­čô░ Bug├╝n├╝n ├Ânemli geli┼čmeleri ile kar┼č─▒n─▒zday─▒z. Ermenistan'daki kriz s├╝r├╝yor, T├╝rkiye'de ise Kanal ─░stanbul tart─▒┼čmas─▒ devam ediyor. ─░yi okumalar!

­čžČ mRNA a┼č─▒s─▒, iPhone12, Fleet

Date

Novus Teknoloji b├╝lteninden herkese merhaba! Takvimler 25 Kas─▒m 2020ÔÇÖyi, saatlerimiz 10.00ÔÇÖu g├Âsteriyor. G├╝ncel teknolojik ke┼čif ve inovasyonlar─▒n aras─▒ndan zaman─▒n ruhuna y├Ân veren geli┼čmeleri aktar─▒yoruz.

Haftan─▒n ba┼čl─▒klar─▒:

­čĺë Covid-19 a┼č─▒s─▒ nas─▒l ├žal─▒┼č─▒yor?

ÔÜŤ´ŞĆ Kuantum bilgisayarlar

­čô▒ iPhone 12 serisinin T├╝rkiye fiyatlar─▒

Keyifli okumalar!




COVID-19

Nas─▒l Oluyor? Pfizer ve BioNTechÔÇÖin COVID-19 A┼č─▒s─▒
─░pek Simay G├Âkulu

Tam bir y─▒l ├Ânce WuhanÔÇÖda ortaya ├ž─▒k─▒p t├╝m d├╝nya d├╝zenini de─či┼čtiren Covid-19ÔÇÖun y─▒k─▒c─▒ etkilerini ortadan kald─▒rmaya aday g├╝zel haber PfizerÔÇÖden geldi. Bas─▒nda daha ├žok a┼č─▒y─▒ bir T├╝rk-Alman ├žiftin geli┼čtirdi─či ger├že─či yer alsa da a┼č─▒n─▒n nas─▒l geli┼čtirildi─či de bir o kadar ilgi ├žekici.

A┼č─▒y─▒ ke┼čfeden Dr. ├ľzlem T├╝reci ve Prof. U─čur ┼×ahin ├Ânderli─čindeki BioNTech ┼čirketi asl─▒nda kanser i├žin ki┼čiye ├Âzel imm├╝noterapi, yani ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin kanser h├╝creleriyle sava┼čt─▒r─▒lmas─▒ tedavisi odakl─▒ bir merkez. ─░lk bak─▒┼čta kanser tedavisi ve a┼č─▒ ├╝retimi birbirinden olduk├ža farkl─▒ g├Âr├╝nse de asl─▒nda d├╝nyan─▒n kar┼č─▒ kar┼č─▒ya oldu─ču bu vir├╝se kar┼č─▒ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k kazanmas─▒n─▒n yeg├óne yollar─▒ndan biri bu iki alan aras─▒ndaki kesi┼čimde yat─▒yor. ├ľn├╝m├╝zdeki aylarda da─č─▒t─▒lmas─▒ beklenen a┼č─▒n─▒n en ilgi ├žekici ├Âzelliklerinden biri al─▒┼č─▒lagelmi┼č a┼č─▒lar gibi tavuk yumurtalar─▒ i├žerisinde ├╝retilmemesi ve i├žerisinde zay─▒flat─▒lm─▒┼č patojenlerin bulunmamas─▒. Yani geli┼čtirilen bu a┼č─▒n─▒n i├žinde ├že┼čitli kimyasallarla etkisi minimuma indirilmi┼č koronavir├╝s bulunmuyor. Bu nedenle a┼č─▒ i├žeri─činin v├╝cuda girdi─či anda hastal─▒─č─▒n kendisine yol a├žmas─▒ da m├╝mk├╝n de─čil.

mRNA:
Yeni a┼č─▒da t─▒pk─▒ kanser hastalar─▒na uygulanan imm├╝noterapi a┼č─▒lar─▒ndaki gibi s├Âz konusu hastal─▒k veya t├╝m├Ârle ilgili DNA par├žas─▒n─▒ kodlayan mesajc─▒ ribon├╝kleik asit (mRNA) molek├╝lleri bulunuyor. Bu mRNA molek├╝lleri, dayan─▒kl─▒l─▒klar─▒n─▒ ve kodlad─▒klar─▒ proteinin v├╝cuttaki sentezinin verimini art─▒rmak i├žin ├že┼čitli i┼člemlerden ge├žirildikten sonra v├╝cuttaki etkisini g├Âstermeye haz─▒r hale geliyor. COVID-19 a┼č─▒s─▒nda bulunan mRNA par├žalar─▒ kanser a┼č─▒lar─▒ndan farkl─▒ olarak bir t├╝m├Âre ait antijeni de─čil, koronavir├╝s├╝n ├╝zerinde bulunan ve vir├╝s├╝n genetik materyalinin h├╝crelerimize girmesini sa─člayan S-proteinini kodluyor. Yani a┼č─▒da bulunan mRNA par├žalar─▒, kodlad─▒klar─▒ bu S-proteinlerinin h├╝crelerimizde salg─▒lanmas─▒n─▒ sa─čl─▒yor ve bu yabanc─▒ proteine kar┼č─▒ g├╝├žl├╝ bir ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi tepkisine sebep oluyor. B├Âylece ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi h├╝crelerimiz bu proteinle bir daha kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldiklerinde onu hat─▒rl─▒yor ve aktifle┼čerek koronavir├╝s├╝ h├╝creye ba─članmas─▒ ger├žekle┼čmeden etkisiz hale getiriyor.

Bu benzersiz a┼č─▒, klinik denemeler sonras─▒ ba┼čar─▒s─▒n─▒ t├╝m d├╝nyaya duyurmu┼č ve t├╝nelin sonundaki ─▒┼č─▒─č─▒ bizlere g├Âstermi┼č durumda. Fakat olduk├ža k─▒r─▒lgan bir yap─▒ya sahip olan a┼č─▒n─▒n saklanma ko┼čullar─▒ ve da─č─▒t─▒m a┼čamas─▒ herkesin kafas─▒nda soru i┼čaretleri b─▒rakmaya devam ediyor.



KUANTUM

Nedir ┼ču k├╝bit?
E. Meltem Tolunay

Ge├žen hafta kuantum bilgisayar teknolojisinin gelece─čin en dikkat ├žeken geli┼čmelerinden biri oldu─čundan bahsetmi┼čtik. Kuantum bilgisayarlar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ve neden klasik bilgisayarlar─▒n ├Âtesinde bir i┼člem g├╝c├╝ne sahip oldu─čunu anlamak i├žin en k├╝├ž├╝k birimine bakmam─▒z gerekir. Kuantum bilgisayarlar─▒n kulland─▒─č─▒ bilgi birimine kuantum ve bit s├Âzc├╝klerinin birle┼čimi olarak k├╝bit deniyor. Kulland─▒─č─▒m─▒z klasik bilgisayarlar ise t├╝m i┼člemleri 0 ve 1 de─čerlerinden yaln─▒zca birini alabilen bit birimi ├╝zerinden yap─▒yor. Ancak kuantum d├╝nyas─▒nda, do─čdu─čumuz andan itibaren ├Â─črenmeye ba┼člad─▒─č─▒m─▒z fizik kurallar─▒n─▒n art─▒k al─▒┼čk─▒n oldu─čumuz bi├žimiyle ├žal─▒┼čmad─▒─č─▒ bir alana ge├ži┼č yap─▒yoruz.

Nedir?
K├╝bitin klasik bitten ilk fark─▒n─▒ anlamak i├žin herhangi bir objeyi ele alal─▒m. ├ľrne─čin bir barda─č─▒n masada d├╝z durmas─▒n─▒ 0 ters durmas─▒n─▒ ise 1 say─▒s─▒yla temsil edebiliriz. Bu ┼čekilde objenin di─čer b├╝t├╝n hallerini g├Âz ard─▒ ederek iki birim ├╝zerinden ├žal─▒┼čan basit bir bilgi sistemi olu┼čturmu┼č oluruz. ─░├žinde bulundu─čumuz evrenin fizik kurallar─▒ gere─či bardak herhangi bir anda ya d├╝z ya da ters durmaktad─▒r. Bu sistemde bardak hakk─▒nda bu iki durum d─▒┼č─▒nda bir sonu├ž d├╝┼č├╝n├╝lemez. Ancak kuantum mekani─čine t├óbi olan objeler -├Ârne─čin elektronlar- i├žin durum farkl─▒d─▒r. Her elektronun spin ad─▒n─▒ verdi─čimiz bir ├Âzelli─či mevcut ve t─▒pk─▒ bardak ├Ârne─čindeki gibi yukar─▒ ve a┼ča─č─▒ olmak ├╝zere iki durumda bulunabiliyor. Ancak bu sistem klasik sistemlerdeki gibi ya yukar─▒ 0 ya da a┼ča─č─▒ 1 durumda olmak zorunda de─čil. Kuantum d├╝nyadaki bu sistem – ├Âl├ž├╝m yaparak sistemi etkilemedi─čimiz takdirde – ayn─▒ anda bir miktar 0 bir miktar da 1 bi├žiminde bulunabiliyor. Teknik ismi s├╝perpozisyon olan bu durum, kuantum bilgisayarlar─▒n klasik bilgisayarlardan ayr─▒ld─▒─č─▒ en temel noktalardan birini olu┼čturuyor. Bizler kuantum fizi─čine al─▒┼čk─▒n olmad─▒─č─▒m─▒z i├žin bir barda─č─▒n ayn─▒ anda biraz d├╝z biraz ters olmas─▒ durumunu zihnimizde canland─▒ram─▒yoruz. Bu sebeple s├╝perpozisyona daha matematiksel yakla┼čmak gerekiyor.

Dola┼č─▒kl─▒k:
K├╝bitlerin s├╝perpozisyon d─▒┼č─▒nda en ├Ânemli silahlar─▒ndan biri de farkl─▒ k├╝bitlerin dola┼č─▒kl─▒k durumunda bulunabilmeleri. Klasik d├╝nyada tam kar┼č─▒l─▒─č─▒ olmayan dola┼č─▒kl─▒k durumunu tasavvur etmek birden fazla k├╝bitin birlikte bulundu─ču bir hal olmas─▒ndan dolay─▒ g├Ârece zor. ─░ki k├╝biti tam bir dola┼č─▒kl─▒k durumuna getirdi─čimizde aralar─▒ndaki mesafe ne olursa olsun k├╝bitlerden birinin durumu, di─čeri hakk─▒nda da bilgi veriyor. ├ľrne─čin iki barda─č─▒n tam dola┼č─▒k olabildi─či bir d├╝nyada ya┼časayd─▒k ve bunlar─▒ kapal─▒ kutulara koysayd─▒k; birini AmerikaÔÇÖya g├Ânderip yaln─▒zca elimizdeki kutudaki bardak ters mi d├╝z m├╝ diye bakarak AmerikaÔÇÖdaki barda─č─▒n terslik d├╝zl├╝k durumunu %100 ihtimalle do─čru tahmin edebilirdik. Hayal etmesi zor ancak kuantum bilgisayarlar i├žin bu ├žok temel bir durum ve g├╝c├╝n├╝n en ├Ânemli kaynaklar─▒ndan biri. Bunu da ba┼čka bir yaz─▒da ele alaca─č─▒z…

#TB

1990ÔÇÖlar─▒n ba┼č─▒nda Nintendo ve Sony taraf─▒ndan yeni geli┼čen bir teknoloji olan Kompakt DiskÔÇÖin merkeze koyuldu─ču ÔÇśÔÇÖe─člence sistemiÔÇÖÔÇÖ projesi Play Station, ilk maceras─▒nda ba┼čar─▒s─▒z olmu┼čtu. Bunu takip eden s├╝re├žte kendi oyun konsolunu geli┼čtirmek isteyen Sony, bu ba┼čar─▒s─▒z projeyi tamamen kendi ├žat─▒s─▒ alt─▒nda diriltmeyi ba┼čard─▒ ve 3 Aral─▒k 1994ÔÇÖteki tan─▒t─▒mdan sonra y├╝ksek sat─▒┼č rakamlar─▒ elde etti. SonyÔÇÖnin getirdi─či en b├╝y├╝k yenilik, kart sistemini kullanmaya devam eden oyun konsollar─▒na k─▒yasla daha y├╝ksek kapasitede depolama sa─člayabilen CD teknolojisiyle daha kompleks oyunlar─▒ kullan─▒c─▒yla bulu┼čturabilmesiydi. Ayn─▒ zamanda yeni bir ├ža─č─▒n ba┼člang─▒c─▒ olan 32-bit konsollar─▒n ilk ├Ârneklerinden olmay─▒ ba┼čard─▒.

Sony, 2020 y─▒l─▒n─▒n Kas─▒m ay─▒nda ├ž─▒kard─▒─č─▒ Play Station 5ÔÇÖle sekt├Âre yeni soluklar getirmeye devam ediyor. D├Ânemin de─či┼čen ┼čartlar─▒ gere─či, bu sefer 667 GBÔÇÖa kadar kullan─▒m alan─▒ ve 16 GBÔÇÖl─▒k i┼člemci g├╝c├╝ sa─čl─▒yor.

GEL─░┼×MELER

1- AppleÔÇÖ─▒n iPhone 12 serisinin T├╝rkiye fiyatlar─▒, ┼čirketin T├╝rkiye internet┬ásitesinde┬áa├ž─▒kland─▒. Siteye g├Âre AppleÔÇÖ─▒n yeni telefonlar─▒n─▒n ba┼člang─▒├ž (en d├╝┼č├╝k kapasiteli model) fiyatlar─▒:

  • iPhone 12 Mini: 9.999 lira

  • iPhone 12: 10.999 lira

  • iPhone 12 Pro: 14.999 Lira

  • iPhone 12 Pro Max: 16.999 Lira┬á

2- Twitter, di─čer sosyal medya platformlar─▒nda Story olarak g├Ârmeye al─▒┼č─▒k oldu─čumuz 24 saatin ard─▒ndan silinen hik├óyeler ├Âzelli─čini Fleet ismiyle kullan─▒ma sundu. Ancak hafta ba┼č─▒nda fleetlerin 24 saat ge├žse de silinmedi─či, di─čer kullan─▒c─▒lar taraf─▒ndan s├╝rekli eri┼čilebildi─či ve fleet sahiplerinin payla┼č─▒mlar─▒n─▒ sonradan g├Âr├╝nt├╝leyen bu ki┼čileri g├Âremedi─či ortaya┬á├ž─▒kt─▒. Twitter, konuya ili┼čkin yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada fleetlerin herhangi bir kural ihl├óli i├žermeleri ihtim├óline kar┼č─▒ sunucularda 30 g├╝n veya daha uzun s├╝relerle tutulabildi─čini belirtti. Ancak 24 saat sonra h├ól├ó g├Âr├╝nt├╝lenebilme ve g├Âr├╝nt├╝leyen ki┼čilerin belli olmamas─▒ a├ž─▒klar─▒n─▒n k─▒sa zamanda kapat─▒laca─č─▒n─▒ belirtti.┬á

3- Bel├žikaÔÇÖdaki KU Leuven ├╝niversitesinde siber g├╝venlik ara┼čt─▒rmalar─▒ y├╝r├╝ten Lennert Wouters, Tesla Model X ara├žlar─▒n─▒n bir g├╝venlik a├ž─▒─č─▒ y├╝z├╝nden birka├ž dakika i├žinde ├žal─▒nabildi─čini ortaya┬á├ž─▒kard─▒.

  • K─▒saca:┬áBir Model XÔÇÖi ├žalmak isteyen ki┼či, yakla┼č─▒k 200 dolar tutan kablosuz ekipmanla ara├ž sahibine yakla┼č─▒yor ve ara├ž anahtar─▒n─▒n yayd─▒─č─▒ kilit a├žma sinyallerini toplay─▒p kaydediyor. Ard─▒ndan araca yakla┼č─▒yor ve kaydetti─či bu sinyallerle ger├žek anahtar─▒ taklit ederek arac─▒n kap─▒lar─▒n─▒ a├žabiliyor. Araca bindi─činde ise normalde Tesla tamiri i├žin kullan─▒lan ekipman ba─člant─▒lar─▒yla ├žalmak istedi─či Model XÔÇÖe kendi anahtar─▒n─▒ arac─▒n ger├žek anahtar─▒ gibi tan─▒tabiliyor. B├Âylece ara├ž, h─▒rs─▒z─▒n anahtar─▒n─▒ hakiki anahtar zannediyor ve yola ├ž─▒kmas─▒na izin veriyor. T├╝m bunlar─▒ yapmak i├žin anahtar─▒ yan─▒nda ta┼č─▒yan ara├ž sahibine yakla┼čmak, ard─▒ndan Model X i├žinde birka├ž dakika vakit ge├žirmek yetiyor. Yakla┼č─▒lmas─▒ gereken mesafe ise 30 metreye kadar ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan ara├ž sahibi k─▒sa s├╝re i├žinde ba┼č─▒na geleceklerin maalesef fark─▒na varam─▒yor.