├ľNER─░LER

­čô░ M├╝zik krizi, Soma Facias─▒

T├╝rkiye'de bug├╝n g├╝ndem Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čan'─▒n m├╝zik s─▒n─▒rlamas─▒ hususunda yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamayd─▒. Keyifli okumalar!

­čŤó´ŞĆ Hava Kirlili─či Dosyas─▒

Hepimiz pandemiden f─▒rsat bulabilirsek bu g├╝nlerin tad─▒n─▒ ├ž─▒kartmak istiyoruz. Ama unuttu─čumuz ┼čey, bizi hep bu g├╝zel havalar─▒n mahvetti─či. B├╝y├╝k ┼čehirlerin kald─▒r─▒mlar─▒nda soludu─čumuz zehirli havalar m─▒, yoksa s─▒cakl─▒kla birlikte d├Ârt bir yandan istilaya u─črayan denizlerimiz mi?

­čŚ×´ŞĆ HDP-AYM, EURO 2020 ve “futbol bas─▒n─▒”

Yarg─▒tay Cumhuriyet Ba┼čsavc─▒l─▒─č─▒'n─▒n HDP'nin kapat─▒lmas─▒na y├Ânelik d├╝zenledi─či iddianame kabul edildi. T├╝rkiye, s─▒f─▒r puan ile EURO 2020'ye veda etti. Voleybolda gelen ba┼čar─▒lar s├╝rman┼četleri s├╝sledi... ─░yi okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Pazar Press

SBK Holding'in patronu Korkmaz, Viyana'da tutukland─▒. Veyis Ate┼č'in Korkmaz'la konu┼čmas─▒ oldu─ču tahmin edilen bir ses kayd─▒ da sosyal medyadan servis edildi.

­čĆÉ Voleybolda tarihi ba┼čar─▒lar, Tokyo, EURO 2020

Spor d├╝nyas─▒nda hareketin azalmad─▒─č─▒ d├Ânemlerden birindeyiz. Avrupa Futbol ┼×ampiyonas─▒ ba┼člad─▒, Tokyo Olimpiyatlar─▒'na ise neredeyse bir ay kald─▒.

­čŚ×´ŞĆ Berkin Elvan karar─▒

16 Haziran 2013 tarihinde, Gezi protestolar─▒ s─▒ras─▒nda, att─▒─č─▒ gaz fi┼če─čiyle 14 ya┼č─▒ndaki Berkin Elvan'─▒n ya┼čam─▒n─▒ yitirmesine sebep oldu─čuna h├╝kmedilen polis memuru Fatih Dalgal─▒ 16 y─▒l 8 ay hapis cezas─▒na ├žarpt─▒r─▒ld─▒. G├Âzler Yarg─▒tayda...

­čŚ×´ŞĆ HDP binas─▒na silahl─▒ sald─▒r─▒

HDP; ─░zmir'deki binalar─▒na sald─▒r─▒ yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ duyururken, parti g├Ârevlisi Deniz Poyraz'─▒n da hayat─▒n─▒ kaybetti─či a├ž─▒kland─▒.

­čŚ×´ŞĆ Biden-Putin, Soma karar─▒, Airbus-Boeing ate┼čkes

T├╝m d├╝nyan─▒n g├Âzleri ABD Ba┼čkan─▒ Joe Biden ve Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir Putin'in g├Âr├╝┼čmesi ├╝zerinde. Keyifli okumalar!

iOS 15, macOS Monterey, Windows 11

Haziran ay─▒ ├žo─čunuzun bildi─či ├╝zere genelde teknoloji devlerinin yeni yaz─▒l─▒m ve i┼čletim sistemlerini konu┼čtu─čumuz bir ay olur. Bu gelenek bu ay da s├╝r├╝yor.

­čŚ×´ŞĆ Veyis Ate┼č, Airbus-Boeing bar─▒┼č─▒, M─▒s─▒r’da idam cezalar─▒

Veyis Ate┼č'in Sezgin Baran Korkmaz'la yapt─▒─č─▒ telefon g├Âr├╝┼čmesinin ses kay─▒tlar─▒ s─▒zd─▒r─▒ld─▒. Konu┼čma esnas─▒nda Ate┼č'in Korkmaz'dan 10 milyon avro istemesi dikkat ├žekti. Sa─čl─▒kl─▒ haftalar!

­čŚĹ´ŞĆ Plastik ├ľzel

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba!

Bir zamanlar─▒n sevilen ┼čark─▒s─▒ Barbie Girl, ÔÇťhayat plastik, ve fantastikÔÇŁ derken belki de istemsizce 90ÔÇÖlar─▒n ve 2000ÔÇÖlerin pervas─▒zca t├╝ketim d├╝zenine ─▒┼č─▒k tutuyordu. ─░nsanlar─▒n asla sonucunu d├╝┼č├╝nmeden plastik kulland─▒klar─▒, ├ž├Âplerimizin tavan yapt─▒─č─▒ d├Ânemlerdi bunlar. Peki neredeyse genlerimize i┼člemi┼č bu al─▒┼čkanl─▒klar─▒m─▒z─▒ de─či┼čtirebilir miyiz? ├ç├Âz├╝m yine ┼čark─▒n─▒n i├žinde sakl─▒ san─▒r─▒m: ÔÇťhayal et, hayat senin yarat─▒m─▒nÔÇŁ.

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čŤó´ŞĆ­čąĄ­čŚĹ´ŞĆPlasti─čin yolculu─ču

­čÜó T├╝rkiyeÔÇÖnin plastik ├ž├Âp ithalat─▒

ÔÖ╗´ŞĆ S├╝rd├╝r├╝lebilir Legolar

Keyifli okumalar,
Y├Âr├╝kcan


GEL─░┼×MELER

  • T├╝rkiye: Tar─▒m ve Orman Bakanl─▒─č─▒, susuzluk riskinin y├╝ksek oldu─ču 10 il ve 45 il├že i├žin ├Ânlem ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n ba┼člat─▒ld─▒─č─▒n─▒ duyurdu. Bakanl─▒ktaki ├že┼čitli m├╝d├╝rl├╝kler taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝len analizler sonucunda bu b├Âlgelerde yeralt─▒ sular─▒n─▒n tar─▒msal sulama i├žin yetersiz oldu─ču tespit edildi. K├╝resel iklim de─či┼čikli─čine at─▒fta bulunan bakanl─▒k, ├Ânlemler kapsam─▒nda b├Âlgelerde az su t├╝keten mercimek gibi mahsullerin te┼čvik edilece─čini, m─▒s─▒r gibi ├žok su t├╝keten ├╝r├╝nlerin desteklenmeyece─čini a├ž─▒klad─▒. Damlama sulama y├Ânteminin ├Ânemini vurgulayan bakanl─▒k, meteorolojik kurakl─▒─č─▒n baz─▒ b├Âlgelerde tar─▒msal kurakl─▒─ča d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ g├Âzlemlediklerini belirtti.

  • Yenilenebilir enerji: Uluslararas─▒ Enerji Enstit├╝s├╝ÔÇÖn├╝n (IEA) hesaplar─▒na g├Âre 2020ÔÇÖde yenilenebilir enerji art─▒┼č─▒ 1999ÔÇÖdan beri en h─▒zl─▒ ┼čekilde ger├žekle┼čti. K├╝resel pandeminin olumsuz etkilerine ra─čmen ge├žen sene ├çin, Avrupa ve ABDÔÇÖdeki yeni r├╝zgar ve g├╝ne┼č enerjisi projeleri %45 artt─▒. Toplam r├╝zgar enerjisi ├╝retimi ikiye katlan─▒rken, g├╝ne┼č enerjisi kurulumu ise %50 h─▒zland─▒. Bunun ├╝zerine IEA ├Ân├╝m├╝zdeki senelerde yenilenebilir enerji tahminlerini %25 y├╝kseltti. IEA ba┼čkan─▒, Fatih Birol, ├╝lkelerin bu momentumu devam ettirerek yat─▒r─▒m─▒ te┼čvik edecek politikalar geli┼čtirmeleri gerekti─čini s├Âyledi.

  • Stratosfer: Bilim insanlar─▒ ilk kez atmosferin stratosfer tabakas─▒n─▒n iklim de─či┼čikli─čine ba─čl─▒ olarak k├╝├ž├╝ld├╝─č├╝n├╝ g├Âzlemledi. Atmosferin ilk 20 kilometresini olu┼čturan troposfer, insanlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ ve karbondioksit sal─▒n─▒mlar─▒ sebebiyle k├╝resel ─▒s─▒nman─▒n deneyimlendi─či katman. Fakat, bilim insanlar─▒, uydulardan elde edilen verilerle bu katman─▒n ─▒s─▒nmaya ba─čl─▒ genle┼čti─čini ve 20-60 kilometre y├╝kseklikteki stratosferi s─▒k─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ kan─▒tlad─▒lar. Ozon tabakas─▒n─▒ da bar─▒nd─▒ran stratosferin de─či┼čmesi uydu f─▒rlatmalar─▒, GPS ve y├Âr├╝nge hesaplamalar─▒n─▒ etkileyebilir. Mevcut durumda 2080ÔÇÖe kadar stratosferin bir kilometre kadar daralmas─▒ m├╝mk├╝n.

  • K├Âm├╝r: Bu Kas─▒m ─░sko├žyaÔÇÖn─▒n Glasgow ┼čehrinde Birle┼čik Krall─▒kÔÇÖ─▒n ev sahipli─činde ger├žekle┼čecek en b├╝y├╝k k├╝resel iklim de─či┼čikli─či konferans─▒n─▒n (COP 26) ba┼čkan─▒, Alok Sharma, t├╝m ├╝lkeleri k├Âm├╝r├╝ tarihe g├Âmmeye davet edecek. Birle┼čik Krall─▒k, bu konferansta ve ├Âncesindeki G-7 ve G-20 zirvelerinde geli┼čmi┼č ├╝lkeleri k├Âm├╝r kullan─▒m─▒n─▒ bitirmek i├žin ikna etmeye ├žal─▒┼čacak. Ge├žen ay ABDÔÇÖde yap─▒lan iklim zirvesinde G├╝ney Kore ve Asya Kalk─▒nma Bankas─▒ k├Âm├╝r├╝n finansman─▒n─▒ durduracaklar─▒n─▒, ├çin ise 2025ÔÇÖden sonra k├Âm├╝r kullan─▒m─▒n─▒n azalmaya ba┼člayaca─č─▒n─▒ a├ž─▒klam─▒┼čt─▒.

  • Lego: D├╝nyan─▒n ├╝nl├╝ oyuncak markas─▒ Lego, 2030ÔÇÖa kadar ├╝r├╝nlerinin tamam─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝lebilir malzemelerden ├╝retmeyi hedefledi─čini a├ž─▒klad─▒. Bu hedefe ula┼čmak i├žin DanimarkaÔÇÖda 150 milyon dolar yat─▒r─▒m yaparak bir ara┼čt─▒rma merkezi kuran Lego, ilk de─či┼čikli─či %98ÔÇÖi ┼čeker kam─▒┼č─▒ bazl─▒ olan bir plastik ile a─ča├ž ┼čeklindeki par├žalar─▒nda yapt─▒.

PLAST─░KLER

Plasti─čin Yolculu─ču
Seda Sarp

Kaynak: Unsplash- Karina Tes

D├╝nyada her y─▒l 300 milyar ton plastik at─▒k ├╝retilmekte. Bu, yakla┼č─▒k 11 milyon adet ├ľzg├╝rl├╝k An─▒t─▒n─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒na e┼čde─čer. Ancak t├╝m bu plasti─čin sadece %10ÔÇÖdan az bir k─▒sm─▒ geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝l├╝yor. ├ťlkemizde ise geri d├Ân├╝┼č├╝m kavram─▒n─▒ toplumun yakla┼č─▒k ├╝├žte biri hi├ž duymam─▒┼č. O zaman, geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmeyen plastiklere ne oluyor?

Geleneksel at─▒k y├Ânetimine g├Âre, ├Âmr├╝ biten plastikler ya topra─ča g├Âm├╝l├╝r ya da yak─▒l─▒r. G├Âm├╝len at─▒klar plasti─čin ├že┼čidine g├Âre 20-500 y─▒l aras─▒ bir s├╝rede par├žalanarak topra─ča ve denizlere kar─▒┼č─▒r. Par├žalanma s├╝recinde 5 milimetreden daha k├╝├ž├╝k hale gelen mikroplastikler ise i├žti─čimiz ve kulland─▒─č─▒m─▒z suya kar─▒┼čarak v├╝cudumuza girer.

Kaynak: WWF AustraliaÔÇÖdan uyarlanm─▒┼čt─▒r.

├ľte yandan plastik at─▒klar─▒n yak─▒lmas─▒, ├ž├Âp├╝ bertaraf etmenin yan─▒ s─▒ra s├╝rd├╝r├╝lebilir elektrik ve ─▒s─▒ enerjisi de ├╝reterek maliyetleri azaltabilir. Ancak, plastikler fosil yak─▒tlar─▒n i┼členmesiyle ├╝retildikleri i├žin yak─▒ld─▒─č─▒nda karbon sal─▒n─▒m─▒na sebep olur. Ayr─▒ca, plastik yak─▒m tesislerinin karl─▒ bir ┼čekilde ├žal─▒┼čabilmesi i├žin devaml─▒ bir ├ž├Âp girdisi olmal─▒d─▒r. Bunun i├žin yak─▒m ┼čirketleri  plastik ├ž├Âp ithalat─▒na ba┼čvurmaktad─▒r.

Birle┼čmi┼č Milletlere g├Âre d├╝nyada g├╝n├╝m├╝ze kadar ├╝retilen t├╝m plastiklerin %79ÔÇÖu ├ž├Âpl├╝klerde biriktirildi ya da g├Âm├╝ld├╝, %12ÔÇÖsi yak─▒ld─▒, %9ÔÇÖu ise geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.

Peki neden plastik geri d├Ân├╝┼č├╝m├╝n oran─▒ bu kadar az?

Plasti─čin t├╝r├╝ geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝l├╝p d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lemeyece─čini belirler. Plastik ├╝retiminin %90ÔÇÖ─▒n─▒ ─▒s─▒n─▒nca eriyen ve ba┼čka ├╝r├╝nler elde etmek i├žin yeniden ┼čekillendirilebilen termoplastikler olu┼čturur. Ancak termoplastiklerin tamam─▒ geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lemez. Bu plastikler 1ÔÇÖden 7ÔÇÖye kadar derecelendirilir ve bu say─▒lar plasti─čin cinsini ifade eder. Plasti─čin derecesi y├╝kseldik├že geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilme oran─▒ azal─▒r. Geriye kalan %10ÔÇÖlu plastik ise, elektrik kablolar─▒nda, boru ve iplik yap─▒m─▒nda kullan─▒lan termoset denen plastiklerdir. Bu plastikler ─▒s─▒n─▒nca erimez, ├žatlar ve k─▒r─▒l─▒r. Bu sebeple de geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lemez.

Kaynak: https://sifiratik.gov.tr/plastik-atik sitesinden uyarlanm─▒┼čt─▒r.

Geri d├Ân├╝┼č├╝m├╝n az olmas─▒n─▒n bir di─čer sebebi de kontamine olan plastik at─▒klar─▒n geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lememesidir. ─░├žinde ya da ├╝zerinde g─▒da kal─▒nt─▒lar─▒ bulunan at─▒klar─▒ geri d├Ân├╝┼čt├╝rebilmek i├žin geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketlerinin bu plastikleri temizlemesi gerekmektedir. Y├╝ksek enerji gereksiniminden dolay─▒ halihaz─▒rda maliyetli olan geri d├Ân├╝┼č├╝m s├╝recine fazladan temizlik basama─č─▒n─▒n eklenmesi ┼čirketlere pek cazip gelmemektedir. Artan maliyet sebebiyle y├╝kselen geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č plastik fiyat─▒ ise end├╝striyel ┼čirketleri ve t├╝keticileri geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č plastik sat─▒n almaktan uzakla┼čt─▒rmaktad─▒r. Bu y├╝zden, plastiklerin geri d├Ân├╝┼č├╝m├╝ne katk─▒ sa─člayabilmemiz i├žin kendi at─▒klar─▒m─▒z─▒ temizledikten sonra ayr─▒┼čt─▒rmam─▒z gerekir.

Fakat d├╝nyadaki plastik at─▒k miktar─▒n─▒ azaltman─▒n en basit yolu plastik kullanmamakt─▒r. K├╝resel plastik ekonomisini muslu─ču a├ž─▒k, dolu bir k├╝vete benzetirsek, g├╝n├╝m├╝z├╝n s├╝rd├╝r├╝lebilir plastik at─▒k y├Ânetimi bir ├žay ka┼č─▒─č─▒ ile k├╝veti bo┼čaltmaya ├žal─▒┼čmak gibidir. En az─▒ndan muslu─ču k─▒sabilirsek – yani yeni plastiklere talebi azalt─▒rsak- k├╝vetin ta┼čmas─▒n─▒ ├Ânleyip onu bir g├╝n tamamen bo┼čaltabiliriz.

─░THALAT

T├╝rkiyeÔÇÖnin Plastik ├ç├Âp ─░thalat─▒
Seda Sarp

─░talyaÔÇÖdan ├Âl├╝ bir ku┼č, Birle┼čik Krall─▒k’tan kullan─▒lm─▒┼č Covid-19 testi, AlmanyaÔÇÖdan g├╝breÔÇŽ bu ├╝├ž├╝n├╝n ortak noktas─▒ nedir? T├╝rkiyeÔÇÖnin hepsini plastik at─▒k ad─▒ alt─▒nda ithal etmi┼č olmas─▒!

Geri d├Ân├╝┼č├╝m i├žin gerekli olan y├╝ksek maliyetler sebebiyle ├žo─ču geli┼čmi┼č ├╝lke, geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilir at─▒klar─▒n tamam─▒n─▒ kendisi i┼člemektense bir k─▒sm─▒n─▒ ba┼čka ├╝lkelere g├Ândermeyi tercih ediyor.

├ť├ž y─▒l ├Âncesine kadar at─▒k ithalat─▒n─▒n lideri olan ├çin, at─▒klar─▒n ├ževreye verdi─či zarar sebebiyle 2018ÔÇÖde t├╝m ithalat─▒ yasaklamaya karar verdi. Bu karar ├╝zerine geli┼čmi┼č ├╝lkeler y├╝z├╝n├╝ Malezya, Vietnam ve Tayland gibi G├╝ney Do─ču Asya ├╝lkelerine ├ževirdi. Ancak, geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilir plastik yerine KanadaÔÇÖdan g├Ânderilen konteynerlerden gazete ka─č─▒tlar─▒ndan bebek bezine envai ├že┼čit ├ž├Âp ├ž─▒kmas─▒ ├╝zerine Filipinler 69 konteyner ├ž├Âp├╝ KanadaÔÇÖya iade etti. Malezya ve Endonezya da d├╝nyan─▒n ├ž├Âpl├╝─č├╝ olmak istemediklerini belirterek at─▒klar─▒ kabul etmemeye ba┼člad─▒. Dolay─▒s─▒yla geli┼čmi┼č ├╝lkeler ├ž├Âpleri i├žin yeni hedef aray─▒┼č─▒na girdi. Bunlardan biri de T├╝rkiyeÔÇÖydi.

EurostatÔÇÖ─▒n verilerine g├Âre T├╝rkiye, 2020ÔÇÖde Avrupa Birli─či ├╝lkeleri ve Birle┼čik Krall─▒k’tan, ├Ânceki y─▒la g├Âre %13 art─▒┼čla, toplam 659 bin 960 ton plastik at─▒k ithal etti. Son 16 y─▒lda ise T├╝rkiyeÔÇÖnin plastik at─▒k ithalat─▒ 196 kat art─▒┼č g├Âsterdi. T├╝rkiye, 2020 y─▒l─▒nda AvrupaÔÇÖdan en ├žok plastik at─▒k alan ├╝lke olarak AvrupaÔÇÖn─▒n plastik at─▒k ihracat─▒n─▒n %28ÔÇÖini kar┼č─▒lad─▒.

Basel S├Âzle┼čmesine g├Âre plastik at─▒klar─▒n ticareti ancak geri d├Ân├╝┼č├╝m garantisi verilirse yap─▒labilir. Ancak, T├╝rkiyeÔÇÖye g├Ânderilen bir ├žok geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lemeyen at─▒k, ithalat├ž─▒ ┼čirketler taraf─▒ndan yasad─▒┼č─▒ bir ┼čekilde yak─▒l─▒yor ya da g├Âm├╝l├╝yor. Greenpeace, 2019ÔÇÖda ─░zmir-Kemalpa┼čaÔÇÖda yapt─▒─č─▒ bir ara┼čt─▒rmada bir evin arka bah├žesinde, eski bir tavuk ├žiftli─čine ait tonlarca plastik ├ž├Âp ke┼čfetti. Bu ├ž├Âpler art─▒k etraftaki tar─▒m arazilerine yay─▒lmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Bu ┼čekilde yasa d─▒┼č─▒ at─▒k sahalar─▒ Adana ve MersinÔÇÖde de bulunuyor. GreenpeaceÔÇÖin ge├žti─čimiz Mart ay─▒nda yay─▒nlad─▒─č─▒ bir rapora g├Âre ise plastik at─▒klar─▒n bir k─▒sm─▒ T├╝rkiye’de geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmek yerine yollara, tarlalara ve su kaynaklar─▒na at─▒l─▒yor veya yak─▒l─▒yor. Raporda Akdeniz k─▒y─▒lar─▒nda da, Birle┼čik Krall─▒k’ta ├╝retilmi┼č bir koronavir├╝s testi de dahil olmak ├╝zere ithal edilen at─▒klar─▒n sahil boyunca uzand─▒─č─▒ ifade ediliyor.

Kaynak: Greenpeace

Yani Birle┼čik Krall─▒k’taki bir t├╝ketici, ├ž├Âplerini geri d├Ân├╝┼č├╝m i├žin ayr─▒┼čt─▒rm─▒┼č bile olsa, o ├ž├Âp T├╝rkiyeÔÇÖde bir yol kenar─▒nda ya da bir tarlada yanarken bulunabiliyor.

T├╝rkiye’de plastik kirlili─či ├╝zerine ara┼čt─▒rmalar yapan, ├çukurova ├ťniversitesi’nden Do├ž. Dr. Sedat G├╝ndo─čdu, BBC T├╝rk├žeÔÇÖye verdi─či bir r├Âportajda devlet te┼čvi─či ile say─▒s─▒ artan geri d├Ân├╝┼č├╝m tesislerinde nedeni bilinmeyen yang─▒nlar─▒n artmas─▒na dikkat ├žekiyor. Sadece 2021ÔÇÖde 40ÔÇÖtan fazla yang─▒n ├ž─▒kmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra baz─▒ tesislerde 2-3 yang─▒n ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ belirten G├╝ndo─čdu, T├╝rkiyeÔÇÖde yak─▒lmas─▒ yasak olan ithal plastik at─▒klar─▒n bu ÔÇťyang─▒nlarÔÇŁ ile bertaraf edildi─čine dair ┼č├╝pheler oldu─čunu ifade ediyor. Zira bu at─▒klar yand─▒─č─▒nda ├ževreye b├╝y├╝k miktarda karbon ve mikroplastik sal─▒yor, zehirli olabilecek metallerden pestisitlere kadar ├žok say─▒da kirleticinin havaya ve su kaynaklar─▒na kar─▒┼čmas─▒na yol a├žabiliyor.

Son d├Ânemde artan tepkilerle birlikte ├çevre ve ┼×ehircilik Bakanl─▒─č─▒ plastik at─▒klarla ilgili ad─▒mlar att─▒. Aral─▒k 2019ÔÇÖda kotal─▒ at─▒k ithalat─▒ genelgesi yay─▒mland─▒ ve ┼čirketlerin ithal plastik kotas─▒ %80 olarak belirlendi. 2020ÔÇÖde ise kota %50ÔÇÖye d├╝┼č├╝r├╝ld├╝. Yani yurtd─▒┼č─▒ndan getirilebilecek plastik at─▒k miktar─▒ daha da azalt─▒ld─▒. Ge├žti─čimiz hafta ise Ticaret Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan plastik t├╝p, boru, po┼čet, plastik ┼či┼če yap─▒m─▒nda kullan─▒lan polietilen at─▒k ithalat─▒ yasakland─▒.

Ancak son y─▒llarda denetimsiz artm─▒┼č olan yasa d─▒┼č─▒ geri d├Ân├╝┼č├╝m tesislerinin bu d├╝zenlemelerden ne kadar etkilendi─či ve d├╝zenlemeyle birlikte gelen yapt─▒r─▒mlar─▒n ise ithalat├ž─▒ ┼čirketlere olan etkisi hen├╝z belirsiz.

 

B─░L─░YOR MUSUNUZ?

  • Biyobozunur (─░ng: Biodegradable) plastik ve biyoplastik (─░ng: Bioplastic) s─▒k├ža kar─▒┼čt─▒r─▒lan ama birbirlerinden ├žok farkl─▒ kavramlar. Biyoplastik, bitkilerden elde edilen karbon zincirleri ile ├╝retilen plastiklerdir ve do─čada kolayca ├ž├Âz├╝nebilir. Biyoplastikler, geri d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lemez ancak kompost yap─▒labilir. Biyobozunur plastikler ise do─čada kolay par├žalanabilmesi i├žin kimyasal katk─▒ maddesi eklenmi┼č fosil bazl─▒ plastiklerdir. Fakat, do─čada kolay par├žalanmas─▒ yok oldu─ču anlam─▒na gelmez. Aksine mikroplastiklere d├Ân├╝┼čerek yok edilmesi imkans─▒z bir hale gelir ve i├žerdikleri kimyasallar sebebiyle ├žo─ču geri d├Ân├╝┼č├╝m ┼čirketi taraf─▒ndan kabul edilmez.


  • 2017ÔÇÖde G├╝mr├╝k ve Ticaret Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝len bir ara┼čt─▒rmada kat─▒l─▒mc─▒lara ÔÇťat─▒klarla, geri d├Ân├╝┼č├╝mle ilgili ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz, neyi biliyorsunuz?ÔÇŁ sorusu y├Âneltildi─činde toplumun yar─▒ya yak─▒n─▒ geri d├Ân├╝┼č├╝m kutular─▒n─▒ kulland─▒─č─▒n─▒, %30’a yak─▒n k─▒sm─▒ da bu kavram─▒ hi├ž duymad─▒─č─▒n─▒ ifade etti.