ÖNERİLER

🗞️ Ticaret Anlaşmaları, ABD-Rusya Görüşmesi, İtalya’da Seçim

BOTAŞ'ın, gaz tedarikindeki kesintilere bağlı olarak sanayi kuruluşlarının günlük gaz çekiş miktarını %40 oranında kısıtlama kararı almasıyla sanayicilerin doğal gaz arzına ilişkin yaşadıkları sıkıntı manşetleri süsledi. Keyifli okumalar!

🗞️ Kısa Gündem & Oyun Sektöründe Global Yarış

Daily Press'te dün sizlerle Microsoft'un, oyun geliştiricisi Activision Blizzard’ı 68,7 milyar dolara satın alacağını paylaşmıştık. Bugün ise bültenimizde kısa gündemin yanında Doğaç Özen'in kaleminden bu satın almanın politik analizine yer verdik. Keyifli okumalar!

Microsoft’un Satın Alım Hamlesi, Etiyopya ve Teksas Sinagog Saldırısı

Bu hafta Microsoft'un Activision/Blizzard'ı satın alma hamlesinin politik yönleri ile beraber Etiyopya iç savaşına dair önemli bir gelişmeyi ve ABD'de yaşanan sinagog saldırısını gündeme aldık.

🗞️ Gaziantep’te Kar, Dünyadan Veriler, Microsoft

TCMB ile Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası arasında 64 milyar liralık swap anlaşması imzalandı. Keyifli okumalar!

🗞️ Bütçe Açığı, Arrow, Roberta Metsola

Venezuela Ulusal Seçim Konseyi (CNE), Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun muhtemel azli için talep edilen referandum prosedürünün başlatılmasını onayladığını bildirdi. Keyifli okumalar!

🗞️ Gezi & Çarşı Davası, Uzan Davası, PBoC

A Haber yayınında enflasyon konuşulurken bir konuk, tabloda gösterilen Türkiye'deki 36,08'lik enflasyon oranını ABD ve Avrupa ülkelerindeki enflasyon oranlarının toplamı zannetti. Keyifli okumalar!

🗞️ Halk Bankası, Djokovic, İtalya’ya Çağrı

İngiltere sahillerinde çok küçükken annesiz olarak bulunup korumaya alınan ve birkaç ay sonra doğaya salınan erkek fok yavrusu, yüzlerce kilometre uzakta, Fransa sahillerinde dinlenirken görüntülendi. Keyifli okumalar!

🗞️ Kısa Gündem, Regl Yoksulluğu

Daily Press'te bugün Türkiye'den ve dünyadan derlediğimiz kısa gündem maddeleri ve Ebru Bozkurt'un kaleminden "Regl Yoksulluğu" var.  Keyifli okumalar!

🖋️ Yeni Bir Sayfa, 2022’de Takip Edilecek Seçimler

Geçtiğimiz hafta sizlerle Politika ve Yeşil bültenlerimizdeki 2021 analizlerimizi paylaşmıştık. Bugün ise 2022'den beklentilerimiz ve yeni yılda takip edeceğimiz seçimlerle karşınızdayız. Keyifli okumalar!

Regl Yoksulluğu, ABD Enflasyon Verileri, Johnson’ın Partisi

Politika bülteninde bu hafta; Ebru Bozkurt'un kaleminden Regl Yoksulluğu, ABD'nin enflasyon verileri ve Boris Johnson'ın partisi var. Keyifli okumalar!

Regl Yoksulluğu, ABD Enflasyon Verileri, Johnson’ın Partisi

Date

13 Ocak 2022 tarihinden herkese merhaba!

Bu hafta yine İş Dünyası’ndan aşina olduğumuz Ebru Bozkurt’u bültenimize konuk ediyoruz. Kadınları yakından ilgilendiren bir konuyu kadın gözüyle derinlemesine ele aldığı yazısını okuduktan sonra ABD’nin enflasyon verilerini ve Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson’ın maske-mesafeye pek de uymadığı partisinden aktarılan görselleri inceleyebilirsiniz.

Keyifli okumalar!

-dogac

 

TAMPON VERGİSİ                                           

Regl Yoksulluğu
Ebru Bozkurt

Derin Yoksulluk Ağı’nın araştırmasına göre, Türkiye’de kadınların %82’si hijyenik pede erişemiyor. Türkiye’de regl ürünlerine bir yıl içinde gelen %51’lik zam kadınların tepkisini çekiyor. TÜİK verilerine göre, geçtiğimiz yıl aralık ayında birim fiyatı 0,6692 TL olan hijyenik pedler, bir yılda %51,04 zamlandı. Buna göre 2021 yılının aralık ayında hijyenik pedlerin birim fiyatı 1,0561 lira oldu ancak marketlerde bu fiyat iki lirayı aşıyor.

Bir Küçük Vergi Sorunu
“Tampon vergisi” kavramı tampon ve ped gibi regl sırasında ihtiyaç duyulan hijyen ürünlerine uygulanan vergileri tanımlamak için kullanılıyor. Tampon vergisi kadınların, regl olan trans ya da ikili toplumsal cinsiyet sistemine dahil olmayan insanların ihtiyaç duyduğu hijyen ürünlerine erişimini zorlaştırıyor.

Bir kadın, ortalama olarak hayatının iki bin 535 gününde, yani yaklaşık yedi yılı boyunca regl oluyor ve ped ya da tampona ihtiyaç duyuyor. Ek olarak bu temel ihtiyaç ürünlerine %18 vergi uygulanması, zaten enflasyon sebepli fiyatı yükselen ürünlere erişimi iyice kısıtlayarak kadınların sağlıklı olmayan alternatif çözümler üretmesine sebep oluyor.

Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF regl hakkında doğru bilgiye erişimin ve gerekli ihtiyaç ürünlerinin tedariklerinin toplumlar açısından önemli olduğunu ve bu hakkın garanti altına alınması gerektiğini ifade ediyor.

Avrupa Birliği’nin 1992’de yürürlüğe koyduğu düzenlemelere göre üye devletlerin hijyen ürünlerinden en az %15 vergi alması gerekiyordu. Yıllar içinde bu düzenleme %5 olarak değiştirilse de Hırvatistan, Danimarka gibi pek çok üye ülke günümüzde hala bu ürünlerden %20’nin üzerinde vergi alıyor.

Türkiye’de ise elmas ve pırlantada %0 olan KDV, kadınların her ay kullanmak zorunda olduğu ve sağlık açısından bir mecburiyet olan tampon, ped ve diğer kadın hijyen ürünlerinde %18. Tüm bunlara ek olarak kadınların bu konuları konuşmaması ve ayıp olarak kabul etmesi bekleniyor toplumun bazı kesimleri tarafından. Oysa ki her birimiz temel hijyen ürünlerine erişmeyi ve bedenlerimizi olduğu gibi kabul etmeyi hak ediyoruz. Bu yazının bizlere biraz da umut katması için dünyada bu konuda yenilikçi adım atan ülkeleri ve uygulamalarını derledik:

  • İsviçre: 2020’de İsviçre, ped ve tamponu ihtiyacı olan herkese ücretsiz sağlayan ilk ülke oldu.
  • Yeni Zelanda: Başbakan Jacinda Ardern, Şubat 2021’de tüm okulların ücretsiz ped ve tampon sağlayacağını duyurdu.
  • Amerika Birleşik Devletleri: Illinois, Washington, New York, New Hampshire ve Virginia eyaletlerindeki devlet okullarında tampon ve pedler ücretsiz veriliyor.
  • Fransa: Île-de-France bölgesindeki liselerde organik regl ürünleri ücretsiz.
  • Kenya: Devlet okullarındaki kız öğrencilere pedler ücretsiz veriliyor ve tampon üzerinden vergi alınmıyor.
  • Güney Afrika: Tampondan alınan vergiler kaldırıldı ve okullarda pedler ücretsiz dağıtılıyor.
  • Botsvana: Okul çağındaki tüm kız öğrencilere ücretsiz ped veriliyor.
  • Güney Kore: Başkent Seoul’de 2018’de ücretsiz regl ürünleri verilmesi 10 pilot bölgede başlatılmıştı.
  • Uganda: Ülkedeki tüm okullarda pedler ücretsiz veriliyor.
  • Zambiya: Kırsal bölgelerdeki kızlara ücretsiz ped veriliyor.
  • Kanada: Britanya Kolumbiyası, Ontario, Noca Scotia, Prince Edward Adası eyaletlerinde regl ürünleri tüm öğrencilere ücretsiz veriliyor.

Politika
CHP Tekirdağ Milletvekili Dr. Candan Yüceer, regl ürünlerinden alınan %18 oranındaki vergilendirmenin %1’e düşürülmesi için kanun teklifi verdi. Yüceer, “Araştırmamızın sonuçlarına göre görüştüğümüz kadınların %82’si hijyenik pede erişemiyor. Görüştüğümüz diğer kadınlar ise ara sıra olarak pede erişebildiklerini söylediler.” dedi.

Kanun teklifinin içeriğinde ise şu ifadeler yer aldı: “Anayasamızın 65. maddesinde ‘Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir’ ifadesi yer almaktadır. İnsan hakları sınıflandırmasında ise sağlık hakkı ikinci kuşak haklar arasında ve pozitif statü hakkı olarak yer almaktadır. Menstrual dönemin bir hastalık olarak değerlendirilmesi her ne kadar doğru olmasa da bu dönemde menstrual dönemin gerektirdiği temizliğe uygun sıhhi malzemelerin kullanılmaması üreme yolu hastalıklarına yol açmaktadır.”

Bu noktada benim şahsen en beğendim protestolardan biri ise kadın hijyen ürünlerinden %22 vergi alınan İtalya’da gerçekleşti: Parlamentoda vergilerin düşürülmesini talep eden Demokratik Parti Milletvekili Carla Cantone, “Bu sadece eşlerinizi ve çocuklarınızı ilgilendirmiyor. Bir gün 60 yaşına geleceksiniz, erkek meslektaşlarıma söylüyorum, o zaman idrar kaçırma ve prostat problemleriniz için hijyen ürünlerine ihtiyaç duyacaksınız, ileriyi düşünün!” diyerek parlamentoyu oy birliğine davet etti.

 

GELİŞMELER

Covid-19 salgını ile mücadele kapsamında çok sayıda ekonomik önlem alan ABD’nin 2021 enflasyon verileri, her ne kadar beklenildiği gibi açıklansa da, uluslararası finans ve politika dünyasında şok dalgası yarattı. 

Salgın sırasında bütün vatandaşlarına doğrudan 2000+ ABD doları hibe etmekten salgından etkilenen sektörlere doğrudan finansman sağlamaya kadar çok sayıda ekonomik önlemin ardından açıklanan rakamla, enflasyonun yıllık ölçüldüğünde 2020 yılına kıyasla %7 arttığı belirtildi. Bu oranın Avro Bölgesi için %5 olduğunu da eklemek gerekir. ABD için açıklanan bu veri, tam 40 yıldır açıklanan en yüksek enflasyon verisi olarak tarihe geçmiş bulunuyor. DOW/NASDAQ, uluslararası kur piyasaları ve kripto emtia piyasalarının açıklanan bu veriye tepkisi henüz kesinleşmiş değil fakat uzmanlar kısa süreli bir olumlu dalganın beklendiğini de ekliyor

Enflasyon verilerinin 2022 ABD Ara Seçimleri kapsamında da oldukça sık gündeme geleceği tahmin edilebilir.

ABD tüketicilerinin enflasyon oranlarına vereceği tepki merak konusu. thepoochtimes, 2021.
ABD tüketicilerinin enflasyon oranlarına vereceği tepki merak konusu. thepoochtimes, 2021.

Bu haftanın önemli haberlerinden biri de Birleşik Krallık’tan geldi. Bir süredir görece düşük onay oranlarıyla adından söz ettiren Muhafazakâr Parti Lideri Boris Johnson’un, bu sefer de Covid-19 kısıtlamalarının en yoğun olduğu 2020 yılından kalan ve maske, mesafe gibi kurallara uymadan eğlenirken objektiflere takıldığı görsellerin kamuoyunda kızgınlığa sebep olduğu öne sürülüyor. Johnson, geçtiğimiz hafta düzenlediği basın toplantısında halktan özür dileyerek kızgınlıklarını anladığını, bu hatanın bir daha gerçekleşmeyeceğini belirtti.

Johnson’un partisi. Habertürk, 2021. Johnson’un partisi. Habertürk, 2021.