├ľneriler

­čŚ│´ŞĆ Erken se├žim ├ža─čr─▒s─▒, Filistin-─░srail, turizm tan─▒t─▒m videosu

T├╝rkiye'de bug├╝n bir├žok ├Ânemli g├╝ndem vard─▒. Muhalefet, erken se├žim ├ža─čr─▒s─▒ yapt─▒. Turizm Bakanl─▒─č─▒'n─▒n tan─▒t─▒m videosu ise g├╝ndemi de─či┼čtirdi.

ÔÜŻ´ŞĆ ┼×ampiyonlar Ligi finali, Sedat Peker, Filistin-─░srail

Bug├╝n ┼×ampiyonlar Ligi T├╝rkiye'den al─▒nd─▒ ve Portekiz'e verildi. Sedat Peker ise yeni bir video payla┼čt─▒. ─░yi okumalar!

­čĺë Sinovac izni, ─░srail protestolar─▒, Amazon

T├╝rkiye'de a┼č─▒ tedariki ile ilgili geli┼čmeler devam ederken, t├╝m d├╝nyan─▒n g├╝ndemi Filistin-─░srail aras─▒nda ya┼čananlar. ─░yi okumalar!

­čĺé Gazze, ─░kizdere, ┼×ampiyonlar Ligi finali

─░srail'in Gazze ┼čeridine sald─▒r─▒lar─▒ devam ediyor. T├╝rkiye GP iptal edildi, ┼×ampiyonlar Ligi finali de yeniden T├╝rkiye'den al─▒nabilir. ─░yi okumalar!

­čŹľ Beslenme ├Âzel

Novus Ye┼čil'de bu haftan─▒n g├╝ndemi beslenme. B├Âcek diyetleri ve et t├╝ketimini "Ye┼čil" a├ž─▒s─▒ndan inceliyoruz. ─░yi okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Mescid-i Aksa, Sedat Peker, Kolombiya’da neler oluyor?

T├╝rkiye'de ve d├╝nyada g├╝ndem yo─čun. Kud├╝s Mescid-i Aksa ├ževresindeki ├žat─▒┼čmalar s├╝r├╝yor, Kolombiya'daki eylemler ise hen├╝z sonlanmad─▒. ─░yi okumalar!

­čĺŹ B├╝y├╝k Gates bo┼čanmas─▒, ┼čirketlerin evlilikleri, Reebok

Novus ─░┼č D├╝nyas─▒'nda bu hafta evlilik ve bo┼čanma konular─▒n─▒ i┼č d├╝nyas─▒ ├žer├ževesinden i┼čliyoruz. Bill-Melinda Gates ayr─▒l─▒─č─▒n─▒n detaylar─▒ belli oluyor.

­čô░ Soylu-─░mamo─člu, a┼č─▒lar─▒n m├╝lkiyeti, ramazan ay─▒nda trafik kazalar─▒

T├╝rkiye'de ─░├ži┼čleri Bakan─▒ S├╝leyman Soylu ile ─░BB Ba┼čkan─▒ Ekrem ─░mamo─člu aras─▒ndaki tart─▒┼čma g├╝n├╝n konusu oldu. ─░yi okumalar!

­čĺë A┼č─▒lamada son durum, Faruk Fatih ├ľzer, Kolombiya

Sa─čl─▒k Bakan─▒ Fahrettin Koca, a┼č─▒lamadaki son durumu payla┼čt─▒: T├╝rkiyeÔÇÖde ikinci doz a┼č─▒s─▒n─▒ olan ki┼či say─▒s─▒ 10 milyonu ge├žti. ─░yi okumalar!

­čÜÇ Aykut Erdo─čdu, ├╝zerimize roket d├╝┼čebilir, Hindistan

Bug├╝n T├╝rkiyeÔÇÖnin g├╝ndeminde Cumhurba┼čkan─▒ Erdo─čanÔÇÖ─▒n Aykut Erdo─čduÔÇÖya a├žt─▒─č─▒ tazminat davas─▒ vard─▒. D├╝nyada ise g├╝ndem Hindistan. ─░yi okumalar!

­čô░ Rekabet Kurumu soru┼čturmas─▒, Idriss Deby’nin ├Âl├╝m├╝, Armin Laschet

Date

20 NisanÔÇÖdan herkese merhaba!

­čô░ Man┼četler;

­čĆź Rekabet Kurumu soru┼čturmas─▒

­čôî Armin Laschet resmen aday

­čôî Idriss Deby hayat─▒n─▒ kaybetti


Keyifli okumalar!


T├ťRK─░YE’DEN GEL─░┼×MELER

Rekabet Kurumu, perakende ve g─▒da ┼čirketlerinden olu┼čan 32 ┼čirkete, “├žal─▒┼čan ├╝cretlerinin azalmas─▒na veya bask─▒lanmas─▒na” neden olmalar─▒ sebebiyle soru┼čturma a├žt─▒. Listedeki ┼čirketler aras─▒nda Yemeksepeti, Zomato, Markafoni ve Mynet gibi ┼čirketler de bulunuyor.┬á


Avrupa ─░nsan Haklar─▒ Mahkemesi, T├╝rkiye h├╝k├╗metinin CHP Genel Ba┼čkan─▒ Kemal K─▒l─▒├ždaro─člu lehine verilen ihlal karar─▒na itiraz─▒n─▒ reddetti.

  • Detay: Karar─▒ gere─či h├╝k├╗met, CHP liderine mahkeme masraf─▒ dahil yakla┼č─▒k 13 bin avro tazminat ├Âdeyecek.

  • Gerisi: K─▒l─▒├ždaro─člu, 31 Ocak ve 7 ┼×ubat 2012 tarihlerinde partisinin TBMMÔÇÖdeki grup toplant─▒s─▒nda Tortum hidroelektrik santralini protesto edenlerle ilgili mahkeme karar─▒, Deniz Feneri davas─▒ ve Uludereyle ilgili konu┼čmalar─▒nda Erdo─čanÔÇÖ─▒ ele┼čtirmi┼čti.


S├╝leyman Atl─▒, Polonya’da d├╝zenlenen Avrupa G├╝re┼č ┼×ampiyonas─▒’nda serbest stil 57 kiloda Rusyal─▒ rakibi Nachyn Mongush’u yenerek alt─▒n madalya kazand─▒.


─░sve├ž Savunma Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n YPG/PKK ile g├Âr├╝┼čmesinin ard─▒ndan T├╝rkiye, ─░sve├ž T├╝rkiye B├╝y├╝kel├žisiÔÇÖni D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ├ža─č─▒rd─▒.┬á


Cumhurba┼čkan─▒ karar─▒yla Bo─čazi├ži ├ťniversitesiÔÇÖne rekt├Âr olarak atanan Prof. Dr. Melih Bulu, yine cumhurba┼čkan─▒ karar─▒yla a├ž─▒lan ─░leti┼čim Fak├╝ltesiÔÇÖnin de dekan─▒ oldu.


20 Nisan 2021 T├╝rkiye’nin koronavir├╝s tablosu

 

D├ťNYADAN GEL─░┼×MELER

ABD’nin Moskova B├╝y├╝kel├žisi John Sullivan, Rusya D─▒┼či┼čleri’nin tavsiyesi ├╝st├╝ne bu hafta i├žinde isti┼čareler i├žin Va┼čington’a d├Ân├╝yor.┬á


AlmanyaÔÇÖda 26 Eyl├╝lÔÇÖde yap─▒lacak genel se├žimlerde Hristiyan Birlik CDU-CSU partilerinin ba┼čbakan aday─▒ Armin Laschet oldu.

  • Odakl─▒ yaz─▒: MerkelÔÇÖin partisi Hristiyan Demokrat Birli─či’nin (CDU) de ba┼čkan─▒ olan Kuzey Ren-Vestfalya eyaleti ba┼čbakan─▒ Armin Laschet hakk─▒nda Kaan Can Y─▒ld─▒r─▒m’─▒n kaleminden T├╝rk Armin: Yeni ┼×ans├Âlye? isimli yaz─▒m─▒z─▒ okuyabilirsiniz.┬á


Fransa’da Avrupa Birli─či ─░┼člerinden Sorumlu Devlet Bakan─▒ Cl├ęment Beaune, “Avrupa S├╝per Ligi’ni kastederek “paraya dayal─▒ organizasyonlar─▒ d─▒┼člamam─▒z gerekti─čini g├Âsteren bir tehdittir.” ifadesini kulland─▒.

  • Neler oluyor? On y─▒llard─▒r konu┼čulan ÔÇťAvrupa S├╝per LigiÔÇŁ projesi ise d├╝n resmen hayata ge├žti. Son iki y─▒lda iyiden iyiye dile getirilen olu┼čum, AvrupaÔÇÖn─▒n en iyi 15 tak─▒m─▒n─▒ bir ├žat─▒ alt─▒nda toplad─▒. Dilerseniz detaylar i├žin Avrupa S├╝per Lig ├ľzel b├╝ltenimizi okuyabilirsiniz.┬á


├çad Cumhurba┼čkan─▒ Idriss Deby, ├╝lkenin kuzeyinde ayr─▒l─▒k├ž─▒larla ├ž─▒kan ├žat─▒┼čma sonras─▒ hayat─▒n─▒ kaybetti.┬á

  • Kimdir? 68 ya┼č─▒ndaki Deby, 1990’da iktidara gelmi┼čti ve ├žok say─▒da darbe giri┼čiminden etkilenmeyerek Afrika’n─▒n en uzun s├╝reli liderlerinden biri olmay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒.

  • ─░lk reaksiyon: ├ťlkede h├╝k├╗met ve Ulusal Meclis feshedildi, 18.00-05.00 saatleri aras─▒nda soka─ča ├ž─▒kma yasa─č─▒ getirildi.
Foto─čraf: Reuters

DI┼× POL─░T─░KA

Çip Gündemi Hakkında
Do─ča├ž ├ľzen

├çizer: Luca D’Urbino

ABD ve ├çin aras─▒ndaki gerginlik ┼čiddetini artt─▒rarak devam ederken, bu ├žeki┼čmenin etkilerinin hissedildi─či alanlar─▒n da say─▒s─▒ giderek art─▒yor. Ticari, askeri, hukuki ve hatta sportif konular─▒ dahi derinden etkileyen bu kutupla┼čman─▒n en ├žok hissedildi─či sekt├Ârlerden birinin y├╝ksek teknoloji sanayi oldu─ču s├Âylenebilir. Y├╝ksek teknoloji sanayi kapsam─▒nda de─čerlendirilecek ├žip ve ├žip ├╝retimi konusu ise son y─▒llarda bu kutupla┼čman─▒n merkezindeki konulardan birini olu┼čturuyor. G├╝n├╝m├╝zde; arabalardan ak─▒ll─▒ telefonlara, bilgisayarlardan askeri te├žhizatlara kadar b├╝t├╝n y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝n├╝ cihazlar─▒n kulland─▒─č─▒ ├žipler, beklentilerin ├╝zerinde y├╝kselen talep, hammadde temini sorunlar─▒ ve Covid-19 nedeniyle hasar g├Âren uluslararas─▒ tedarik zincirleri gibi konular sebebiyle ge├žti─čimiz aylardan beri g├╝ndemde kendine geni┼č├že yer bulmakta.┬á

Gelinen noktada; art─▒k d├╝nyada bir ├žip k─▒tl─▒─č─▒ sorunu ya┼čan─▒yor ve bu durumun en az iki y─▒l daha devam etmesi bekleniyor. Peki bu ÔÇť├žip k─▒tl─▒─č─▒n─▒nÔÇŁ sebepleri neler ve ├╝lkeler bu duruma nas─▒l tepki veriyor?

├çipin jeopoliti─či
├çip ├╝retim ve tedarik maliyetlerinin artmas─▒ yan─▒ s─▒ra, d├╝nyada ├žip ├╝retiminin yo─čunla┼čt─▒─č─▒ ├╝lkeler ve ┼čirketlerin kimlikleri de ├žip tedarikinin g├╝ndeme oturmas─▒n─▒n en ├Ânemli sebeplerinden biri. Bunun sebebi; ├žip ├╝retim zincirinin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n belirli ┼čirketler ve ├╝lkelerce sa─član─▒yor olmas─▒. 2021 senesine ait verilere g├Âre;

  • Tayvan ve G├╝ney Kore men┼čeili ┼čirketler, d├╝nyadaki ├žiplerin %81’ini ├╝retiyor.

  • Pastan─▒n geri kalan pay─▒n─▒ ise ├žo─čunlukla ├çin ve ABDÔÇÖli ├╝reticiler dolduruyor.

  • Tayvan men┼čeli Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), d├╝nyada ├╝retilen ├žiplerin neredeyse yar─▒s─▒n─▒ ├╝retiyor. TSMCÔÇÖyi %10’luk pazar pay─▒ ile Samsung takip ediyor.

  • Tayvan ve G├╝ney Kore men┼čeili ├žip ├╝reticisi ┼čirketlerin ├╝retim band─▒, yaz─▒l─▒m ve benzeri ekipmanlar─▒n─▒n %70’ini ise ├╝├ž ABD, bir┬á Japonya ve bir AB ┼čirketi sa─čl─▒yor.┬á

Dolay─▒s─▒yla ├žip ├╝retim sekt├Âr├╝ ABD, Tayvan, G├╝ney Kore, AB ve Japonya ekseninde ┼čekilleniyor.┬á

├çip ├╝retim sekt├Âr├╝, ge├žti─čimiz y─▒l t├╝m d├╝nyay─▒ sert bir bi├žimde etkileyen ve hala da etkilerini s├╝rd├╝ren Covid-19 salg─▒n─▒ndan ciddi bir boyutta etkilendi. Salg─▒n sebebiyle faaliyetlerini durduran fabrikalar ve tedarik zincirinde ya┼čanan sorunlardan dolay─▒ beklenenin alt─▒nda ├žip ├╝retimi ger├žekle┼čmi┼čti. Fakat her ne kadar salg─▒n sanayi ├╝retimi endeksindeki etkisini giderek yitirse de, hayat tarz─▒m─▒zda yaratt─▒─č─▒ de─či┼čiklikler i├žin ayn─▒ durum s├Âz konusu de─čil. Evlerde ge├žirilen zaman─▒n giderek artmas─▒, uzaktan e─čitim ve uzaktan ├žal─▒┼čma zorunluluklar─▒n─▒n do─čmas─▒ ve geli┼čmi┼č ├╝lkelerin vatanda┼člar─▒na do─črudan maddi destekte bulunmas─▒ gibi unsurlar uluslararas─▒ elektronik talebinde rekor art─▒┼ča sebep oldu. Bilgisayar, televizyon, ak─▒ll─▒ telefon, oyun konsolu ve hatta araba gibi y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝nlerinin her birinde ya┼čanan talep patlamas─▒na ├žip ├╝retim sekt├Âr├╝ art─▒k yeti┼čemiyor. ├ľzellikle araba ├╝retim sanayisini adeta durdurma noktas─▒na getiren ├žip k─▒tl─▒─č─▒n─▒n gelecek aylarda benzer ├╝r├╝nlerin de fiyatlar─▒n─▒ ve stok durumlar─▒n─▒ etkileyece─či belirtiliyor.

Durumun ciddiyeti, ba┼čta ABD ve ├çin olmak ├╝zere y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝n ├╝reten ├╝lkeleri alarma ge├žirmi┼č durumda. Zira bahsedildi─či ├╝zere ├žo─ču ├╝lke bu ├žipleri ya do─črudan ├╝retmiyor, ya da ihtiyac─▒ kadar ├╝retemiyor.

Ulusal ├žip stratejileri
B├╝t├╝n y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝nlerinin ortak ihtiyac─▒ olan ├žiplerin arz─▒n─▒n yaratt─▒─č─▒ ve yarataca─č─▒ s─▒k─▒nt─▒lar─▒n en aza indirilmesi, bu ├╝r├╝nleri ├╝reten ├╝lkelerin en ├Ânemli g├╝ndemlerinin ba┼č─▒nda geliyor. Trump y├Ânetimi s─▒ras─▒nda uygulanan ve ├╝retim a─č─▒n─▒ ABD topraklar─▒na geri getirmeyi hedefleyen politikalar─▒ b├╝y├╝k oranda devam ettiren Biden y├Ânetimi, ge├žti─čimiz haftalarda ├žip ├╝retimi i├žin ciddi bir hamle att─▒. D├╝nyan─▒n en ├Ânemli ├žip firmalar─▒ndan biri olan ABD men┼čeili Intel, Arizona eyaletine tam 50 milyar dolar yat─▒r─▒m yaparak iki adet ├žip fabrikas─▒ kurma karar─▒ ald─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. Cumhuriyet├ži ve Demokrat siyaset├žiler taraf─▒ndan da geni┼č bir destek bulan bu yat─▒r─▒m sayesinde ABDÔÇÖnin d├╝nya ├žip ├╝retim pazar─▒ndaki pay─▒n─▒ artt─▒rmas─▒ ve d─▒┼čar─▒ya ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒ azaltmas─▒ bekleniyor. Biden y├Ânetimi ayr─▒ca ge├žti─čimiz aylarda ABD m├╝ttefiki ├╝lke temsilcileri ve ileri gelen ├žip ├╝reticileri ile bir araya gelerek uluslararas─▒ i┼č birli─či s├Âz├╝n├╝ yinelemi┼č, ve halihaz─▒rda devam eden ├žip k─▒tl─▒─č─▒n─▒ m├╝mk├╝n oldu─ču kadar k─▒sa bir s├╝rede yenme temennisinde bulunmu┼čtu.┬á

Biliyoruz ki; ABD ve m├╝ttefiklerinin i┼čbirli─či kapsam─▒nda de─čerlendirdi─či konulardan biri ise ├çin ile i├žinde bulundu─ču ticaret sava┼č─▒. ├çip sekt├Âr├╝nde s├Âz sahibi olan ├╝lkelerin hepsinin ortak ├Âzelliklerinden biri de ├çin ile ya┼čad─▒klar─▒, en ufak tabir ile, anla┼čmazl─▒klar.┬á

ABD ve ├çin aras─▒nda Trump d├Âneminde ba┼člayan ve Biden d├Âneminde de h─▒z kesmeden devam eden ticaret sava┼č─▒n─▒n en ses getiren kararlar─▒ndan biri, ABDÔÇÖnin baz─▒ ├çinli teknoloji firmalar─▒na ├žip ve benzeri y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝nlerinin sat─▒┼č─▒n─▒ yasaklayan kanunu y├╝r├╝rl├╝─če koymas─▒ olarak belirtilebilir. Hukuki dayana─č─▒n─▒ bu ┼čirketlerin ├çin Kom├╝nist Partisi i┼čtirak─▒ oldu─ču ve/veya ├çin Kom├╝nist Partisi ajandas─▒na uygun hareket ettikleri, bu durumun da ABD ulusal g├╝venli─čini tehlikeye att─▒─č─▒ iddias─▒ndan alan bu d├╝zenleme kapsam─▒nda ABDÔÇÖde ├╝retilen hi├žbir y├╝ksek teknoloji ├╝r├╝n├╝ ba┼čta Huawei olmak ├╝zere b├╝y├╝k ├çin teknoloji ┼čirketlerine sat─▒lam─▒yor. Fakat, bu d├╝zenleme pastan─▒n ├žo─čunlu─čunun sahibi Tayvan ve G├╝ney Kore gibi ├╝lkeler i├žin ba─člay─▒c─▒ de─čil. Yine de, ├Âzellikle TayvanÔÇÖ─▒n ├çin Kom├╝nist Partisi ile olan ili┼čkileri g├Âze al─▒nd─▒─č─▒nda ABD m├╝ttefiki bu ├╝lkelerin bu d├╝zenlemeye uygun hareket ettikleri g├Âzlemlenebilir. Nitekim d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k ├žip ├╝reticisi TSMC, ge├žti─čimiz g├╝nlerde ABDÔÇÖnin yasaklar─▒na uyumlu bir karar ile ├çinli bir y├╝ksek teknoloji firmas─▒na olan sat─▒┼člar─▒n─▒ durdurdu. Ayn─▒ hafta baz─▒ Cumhuriyet├ži Parti meclis ├╝yeleri, bu yasa─č─▒n ABDÔÇÖde ├╝retilen ├╝r├╝nlerin yan─▒ s─▒ra ABD mallar─▒ kullan─▒larak ba┼čka bir ├╝lkede ├╝retilen ├╝r├╝nleri kapsamas─▒ gerekti─čini de savundu.┬á

├çip tedarik zincirinde ABDÔÇÖnin pay─▒n─▒n y├╝ksek oldu─ču biliniyor. Bu, yasa─č─▒n s─▒n─▒r─▒n─▒n bir hayli geni┼člemesi demek.

B├╝t├╝n bu geli┼čmeler ├çinÔÇÖin ├žip konusunu ulusal g├╝venlik ajandas─▒na sokmas─▒na ve ├žip ├╝retimi yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ artt─▒rmas─▒na sebep oldu. Ge├žti─čimiz aylarda a├ž─▒klanan ├çinÔÇÖin 14. Be┼č Y─▒ll─▒k Kalk─▒nma Plan─▒ÔÇÖn─▒n en ├Ânemli hedefi y├╝ksek teknoloji ├╝retimini ulusalla┼čt─▒rmak ve bu konuda d─▒┼ča ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ azaltmak olarak belirtiliyor. Fakat uzmanlar; bu hedefin pek de ger├žek├ži olmad─▒─č─▒n─▒ ve 5 y─▒ldan ├žok daha fazla zaman─▒n gerekti─čini belirtiyor. Sebebi, ├çinÔÇÖin son y─▒llardaki tutumu ile t├╝m oklar─▒ ├╝zerine ├ževirmi┼č olmas─▒ ve ├žip sekt├Âr├╝nde lider ├╝lkelerin ├çinÔÇÖin gerekli ilerlemeyi kaydetmesi i├žin gerekli alt yap─▒y─▒ payla┼čmaya hi├ž niyeti yok gibi duruyor.┬á


SPONSORUMUZ

ItÔÇÖs design, not fashion┬ámottosuyla yola ├ž─▒kan United People, kimliklerin kendini ve ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ tan─▒mlama s├╝recinin bir par├žas─▒ olmak istiyor. Tek bir noktadan ziyade tasar─▒mlar─▒nda genele odaklanan markan─▒n web┬áma─čazas─▒na┬ág├Âz atabilirsiniz.