├ľneriler

­čŚ×´ŞĆ Kabine revizyonu, 128 milyar dolar a├ž─▒klamas─▒, Avrupa S├╝per Ligi sona erdi

Bug├╝n T├╝rkiye'de g├╝ndem kabine de─či┼čiklikleriydi. Avrupa S├╝per Ligi projesi ise ba┼člamadan sona erdi. Keyifli okumalar!

ÔÜŻ´ŞĆ Avrupa S├╝per Lig ├ľzel

AvrupaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k 12 futbol kul├╝b├╝, 18 Nisan Pazar g├╝n├╝ yapt─▒klar─▒ a├ž─▒klamada, kendi aralar─▒nda Avrupa S├╝per LigiÔÇÖni kurduklar─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. Taraftarlar bu giri┼čime tepki g├Âsterdi. UEFA da ata─ča ge├žti. Konu mahkemeye ta┼č─▒nabilir.

­čô▒ Apple ├ľzel

Novus Teknoloji, ÔÇťApple ├ľzelÔÇŁ say─▒s─▒ ile sizlerle. ├ľzelliklerden fiyatlara, d├╝zenlenen Apple EventÔÇÖte tan─▒t─▒lan cihazlarla ilgili her ┼čey, kullan─▒c─▒ mahremiyeti ve rekabet tart─▒┼čmalar─▒ ile birlikte bu b├╝ltende.

­čô░ Rekabet Kurumu soru┼čturmas─▒, Idriss Deby’nin ├Âl├╝m├╝, Armin Laschet

Bug├╝n d├╝nyada ├çad lideri Idriss Deby'nin ├Âl├╝m├╝ ile birlikte Almanya'da Hristiyan Birlik CDU-CSU partilerinin ba┼čbakan aday─▒ olan Armin Laschet konu┼čuldu. ─░yi okumalar!

ÔÜŻ´ŞĆ Avrupa S├╝per Lig, Ye┼čilyurt Belediyesi ├žal─▒┼čanlar─▒, Suriye

Bug├╝n T├╝rkiye ve d├╝nyada futbol g├╝ndemi, t├╝m di─čer geli┼čmelerin ├╝zerinde y├╝kseldi. Avrupa futbolunun 12 s├╝per g├╝c├╝, Avrupa S├╝per LigiÔÇÖni ilan etti.

­čĺŞ Kripto varl─▒k yasa─č─▒, Tiny House, SpaceX Ay’a

T├╝rkiyeÔÇÖde ge├žti─čimiz hafta Merkez Bankas─▒ÔÇÖn─▒n kripto varl─▒klar─▒ s─▒n─▒rland─▒rmas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖnin finans g├╝ndemine oturdu. ─░yi okumalar!

­čĺ░ Kripto para, Helen McCrory, Tatar-├çavu┼čo─člu g├Âr├╝┼čmesi

T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde kripto para d├╝zenlemesi ile Merkez Bankas─▒ Ba┼čkan─▒ ┼×ahap Kavc─▒o─člu'nun a├ž─▒klamalar─▒ vard─▒. ─░yi okumalar!

­čĺÁ Faiz karar─▒, KKTC, T├╝rkiye-Yunanistan g├Âr├╝┼čmeleri

T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde faiz karar─▒, y├╝kselen vaka say─▒lar─▒ ve T├╝rkiye ile Yunanistan aras─▒ndaki g├Âr├╝┼čmeler vard─▒. ─░yi okumalar!

Ôťł´ŞĆ Rusya ve turizm, Daunte Wright, Ahmet Altan

­čô░ T├╝rkiye'nin g├╝ndeminde Rusya'n─▒n T├╝rkiye u├žu┼člar─▒n─▒ k─▒s─▒tlama karar─▒ var. D├╝nyada ise ABD'de yeniden ba┼člayan "─▒rk├ž─▒l─▒k" protestolar─▒ konu┼čuluyor.

­čôî K─▒smi kapanma, Johnson & Johnson a┼č─▒s─▒, K─▒┼č Olimpiyatlar─▒

­čô░ Bug├╝n t├╝m T├╝rkiye'nin bekledi─či karar─▒ Cumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan a├ž─▒klad─▒. Koronavir├╝s ├Ânlemleri geni┼čletildi. Sa─čl─▒kl─▒ okumalar!

­čîÉ S─▒f─▒r emisyon, FedEx, Bitcoin madencili─či

Date

Novus Ye┼čilÔÇÖden herkese merhaba!

Bug├╝n 16 Mart Sal─▒, saat 10:00. ─░klim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadelede diplomasi ve uluslararas─▒ i┼čbirli─či olduk├ža ├Ânemli. Bug├╝nk├╝ b├╝ltenimizde ├že┼čitli ├╝lkelerin ve b├╝y├╝k ┼čirketlerin net s─▒f─▒r emisyona do─čru yolculuklar─▒n─▒ inceliyoruz.

Bu haftan─▒n konular─▒;

­čîÉ Net s─▒f─▒r diplomasisi

­čôŽ FedExÔÇÖin plan─▒

­čĺ Avrupa’ya ticaret

Keyifli okumalar!


─░KL─░M

S─▒f─▒r Emisyon
Ebru Bozkurt

Japonya devlet yetkilileri, ├╝lkede ├Ân├╝m├╝zdeki 15 y─▒l i├žinde benzinle ├žal─▒┼čan ara├žlar─▒n kullan─▒m─▒n─▒ sonland─▒rmay─▒ hedeflediklerini┬áa├ž─▒klad─▒. Hedefler aras─▒nda, mutlak s─▒f─▒r karbon emisyonuna ula┼č─▒lmas─▒ ve 2050 y─▒l─▒na kadar ye┼čil b├╝y├╝meden y─▒lda yakla┼č─▒k 2 trilyon dolar gelir elde edilmesi yer al─▒yor. Japonya, ye┼čil yat─▒r─▒m ve teknoloji ihracat─▒ yoluyla b├╝y├╝meyi hedefleyen ┼čirketlere 2030ÔÇÖa kadar y─▒lda 90 trilyon yen (870 milyar dolar) ve 2050ÔÇÖye kadar 190 trilyon yen (1,8 trilyon dolar) vergi mali destek programlar─▒ sunacak.

Net s─▒f─▒r emisyon nedir?
Net s─▒f─▒r emisyon, ├╝retilen sera gazlar─▒ ile atmosferden emilen sera gazlar─▒n─▒n e┼čitlenmesi sayesinde bir ├╝lkenin veya d├╝nyan─▒n iklim de─či┼čikli─čine katk─▒s─▒n─▒ s─▒f─▒rlamas─▒ anlam─▒na gelmektedir.

Veriler:┬áK├╝resel Karbon B├╝t├žesi 2019┬áraporuna g├Âre┬áiklim de─či┼čikli─čini tetikleyen karbon sal─▒n─▒m─▒nda d├╝nyada 15. s─▒rada olan T├╝rkiyeÔÇÖde ki┼či ba┼č─▒na karbon sal─▒n─▒m─▒ 5,2 ton oldu. Bu oran ABDÔÇÖde 16,6 ton, Avrupa Birli─čiÔÇÖnde 6,7 ton, ├çinÔÇÖde ise 7 ton olarak ger├žekle┼čti. T├╝rkiyeÔÇÖnin 2018ÔÇÖde toplam karbon sal─▒n─▒m─▒ ise 430 milyon ton oldu. Bu alanda zirvede bulunan ├çinÔÇÖin karbon sal─▒n─▒m miktar─▒ 10,1 milyar ton olarak kaydedildi.

Pandemi etkisi:┬áAvrupa’da s├╝rd├╝r├╝lebilir-temiz enerji kullan─▒m─▒, pandemi y─▒l─▒ 2020’de, fosil yak─▒t kullan─▒m─▒ oranlar─▒n─▒ a┼čt─▒. Fosil yak─▒tlarda azalan talep nedeniyle, daha ucuz enerji t├╝rlerinin kullan─▒m─▒ geni┼č ├Âl├ž├╝de┬áartt─▒. Ge├žen y─▒l bir├žok b├╝y├╝k ┼čirket ve ├╝lke, yakla┼č─▒k olarak 2050 y─▒l─▒na kadar emisyonlar─▒n─▒ s─▒f─▒ra indirmeyi hedeflediklerini duyurdular. ├ľrne─čin, Birle┼čik Krall─▒k’ta parlamento, ├╝lkenin emisyonlar─▒n─▒ y├╝zy─▒l─▒n ortas─▒na kadar %100 azaltmak i├žin gerekli yasalar─▒ ├ž─▒kard─▒. Bu ad─▒m─▒ atarak Birle┼čik Krall─▒k, 2050ÔÇÖye kadar enerji sistemini tamamen de─či┼čtirmeye y├Ânelik giri┼čimde bulunan ilk b├╝y├╝k ├╝lke oldu. ├ľte yandan baz─▒ ┼čirketler, yasalar daha y├╝r├╝rl├╝─če girmeden enerji yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ de─či┼čtirmeye ba┼člam─▒┼čken, di─čerleri yasalardan sonra yeni stratejiler geli┼čtirmeye ba┼člad─▒.

Paris Anla┼čmas─▒:┬áParis Anla┼čmas─▒, iklim de─či┼čikli─či konusunda yasal olarak ba─člay─▒c─▒ bir uluslararas─▒┬áanla┼čmad─▒r. 12 Aral─▒k 2015 tarihinde Paris’te 196 ├╝lke taraf─▒ndan kabul edilmi┼č ve 4 Kas─▒m 2016’da y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼čtir. Anla┼čman─▒n uzun d├Ânemli hedefi, k├╝resel ortalama s─▒cakl─▒k art─▒┼č─▒n─▒n sanayile┼čme ├Âncesi d├Âneme g├Âre 2┬░C alt─▒nda tutulmas─▒; ilave olarak ise bu art─▒┼č─▒n 1,5┬░CÔÇÖnin alt─▒nda tutulmas─▒na y├Ânelik k├╝resel ├žabalar─▒n s├╝rd├╝r├╝lmesidir. Paris Anla┼čmas─▒, ├žok tarafl─▒ iklim de─či┼čikli─či s├╝recinde bir d├Ân├╝m noktas─▒d─▒r ├ž├╝nk├╝ ilk kez ba─člay─▒c─▒ bir anla┼čma, t├╝m ├╝lkeleri iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele etmek ve etkilerine uyum sa─člamak i├žin ├žabalamak i├žin ortak bir platforma getirdi. T├╝rkiye anla┼čmay─▒ ba┼čta imzalamas─▒na ra─čmen hi├žbir zaman yasala┼čt─▒rmad─▒. ABD ise 2020ÔÇÖde Donald Trump h├╝kumeti taraf─▒ndan anla┼čmadan ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č ama 2021ÔÇÖde Joe Biden h├╝kumeti ile yeniden imzac─▒ taraf olmu┼čtur.

Foto─čraf: COP Paris

├ťlkeler Anla┼čma Hedeflerine Y├Ânelik Ne Yap─▒yor?

  • ├çin Devlet Ba┼čkan─▒ Xi Jinping, Eyl├╝lÔÇÖde ├╝lkesinin karbon emisyonlar─▒n─▒n tepe noktas─▒na beklenenden daha erken (2030’dan ├Ânce) ula┼čaca─č─▒n─▒ ve ├çin’in 2060’a kadar karbon n├Âtr olmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒n─▒┬áduyurdu.┬áS├╝recin ilerleyi┼či b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de ├╝lkenin bir sonraki be┼č y─▒ll─▒k plan─▒na ba─čl─▒. Ba┼čkan hizmet s├╝resince temiz enerjiyi art─▒rmay─▒ ├Âncelik haline getirece─čini s├Âylese de ├çin hala d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k k├Âm├╝r kullan─▒c─▒s─▒ ve k├Âm├╝r, enerji arz─▒n─▒n be┼čte ├╝├ž├╝n├╝ olu┼čturuyor.

  • G├╝ney Kore Devlet Ba┼čkan─▒ Moon Jae-in, ├╝lkesinin ye┼čil projelere 7 milyar dolar yat─▒r─▒m yapaca─č─▒n─▒ ve buna y├Ânelik vergi te┼čvikleri geli┼čtireceklerini duyurdu. Ayr─▒ca Moon, 2021 y─▒l─▒ itibari ile deniza┼č─▒r─▒ k├Âm├╝r santrallerini finanse etmeyi durduracaklar─▒n─▒n da alt─▒n─▒ ├žizdi.

  • ABD Ba┼čkan─▒ Joe Biden ge├žti─čimiz ay yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada, kendisi ve Kanada Ba┼čbakan─▒ Justin Trudeau’nun 2050 y─▒l─▒na kadar net s─▒f─▒r emisyona ula┼čmak i├žin ├žal─▒┼čmay─▒ kabul ettiklerini┬ás├Âyledi.┬áBiden, Kanadal─▒ liderle ikili g├Âr├╝┼čmenin ard─▒ndan yapt─▒─č─▒ konu┼čmada, ÔÇť─░klim hedefine y├Ânelik ├╝st d├╝zey bir bakanl─▒k kuruyoruz ve politikalar─▒m─▒z─▒ ve hedeflerimizi 2050’ye kadar net s─▒f─▒r emisyona ula┼čmak i├žin uyumlu hale getiriyoruzÔÇŁ dedi. Ortakl─▒k ise Biden’in g├Âreve ba┼člad─▒─č─▒ ilk g├╝n Kanada Alberta’dan g├╝nde 830.000 varil karbon yo─čun a─č─▒r ham petrol├╝ Nebraska’ya ta┼č─▒yacak olan Keystone XL boru hatt─▒ i├žin ├Ânemli bir izni iptal etmesinden sonra geldi.

├ľng├Âr├╝ler:┬áShell, Exxon ve BP gibi b├╝y├╝k petrol ve gaz ┼čirketleri 2050ÔÇÖde net s─▒f─▒r emisyon hedefini ger├žek├ži bulmuyor. Shell’in iklim de─či┼čikli─či dan─▒┼čman─▒ David Hone, 2050 zaman ├žizelgesinin “ger├žekten pratik olmad─▒─č─▒n─▒” ayr─▒ca bu hedefe ula┼čman─▒n 80 y─▒ldan fazla s├╝rece─čini┬ábelirtti.┬áBP ise y─▒ll─▒k tahmininde, 2035 y─▒l─▒na kadar karbondioksit emisyonlar─▒n─▒n %25 daha artmas─▒n─▒ bekledi─čini┬ás├Âyledi.

GEL─░┼×MELER


Uluslararas─▒ kuryecilik ┼čirketi FedEx, 2040ÔÇÖa kadar tamamen karbon n├Âtr olmak i├žin 2 milyar dolarl─▒k bir program┬áolu┼čturdu. ┼×irket, u├žak filolar─▒n─▒n s├╝rd├╝r├╝lebilirle┼čtirilmesi i├žin Yale ├ťniversitesi’nde 100 milyon dolarl─▒k bir ara┼čt─▒rma merkezi olu┼čturacak. 2030ÔÇÖdan itibaren Avrupa’da sadece elektrikli ara├žlar sat─▒n al─▒nacak, k─▒sa mesafelerde bisiklet veya yaya ula┼č─▒m kullan─▒lacak. Karbon yakalama teknolojileri ile de temiz jet yak─▒t─▒ geli┼čtirilecek.

Foto─čraf: Liam Kevan


G─▒da israf─▒:┬áBirle┼čmi┼č MilletlerÔÇÖin son┬áraporuna┬ág├Âre k├╝resel g─▒da israf─▒ ├Ânceki tahminleri iki kat─▒ ile bir milyar ton. D├╝nya ortalamas─▒na g├Âre evlerde ├ž├Âpe at─▒lan yiyecekler ki┼či ba┼č─▒ y─▒ll─▒k 74 kg. T├╝rkiyeÔÇÖde ise bu israf─▒n 93 kg oldu─ču tahmin ediliyor. ├ç├Âpe at─▒lan g─▒dan─▒n %17ÔÇÖsinin d├╝kkanlar ve restoranlardan oldu─čunu tespit eden rapor, toplamda ├╝retilen g─▒dan─▒n ├╝├žte birinin bir ┼čekilde israf oldu─čunu hesapl─▒yor. Bu israf g─▒daya eri┼čim ├žeken ki┼čilerin yan─▒ s─▒ra iklime de olumsuz etki yarat─▒yor. G─▒da israf─▒ ve kayb─▒n─▒n toplam karbon sal─▒n─▒mlar─▒n─▒n %10ÔÇÖunu olu┼čturdu─ču tahmin ediliyor.


Bitcoin:┬áSon yap─▒lan┬átahminlere┬ág├Âre k├╝resel Bitcoin madencili─či LondraÔÇÖn─▒n tamam─▒ kadar karbon sal─▒n─▒m─▒na sebep olabilir. Bitcoin madencileri y├╝ksek verimlilikte ve g├╝├žte bilgisayarlar ├╝zerinden karma┼č─▒k i┼člemler yaparak Bitcoin kazan─▒yorlar. Olduk├ža maliyetli olan bu i┼člem ciddi elektrik t├╝ketimi gerektiriyor. 2017ÔÇÖde k├╝resel Bitcoin ├╝retimi yakla┼č─▒k ─░rlanda kadar (30 TWh) elektrik t├╝ketiyordu ama g├╝n├╝m├╝zde bu 78-101 TWhÔÇÖe kadar (Norve├žÔÇÖin elektrik t├╝ketimi) y├╝kseldi. BitcoinÔÇÖin fiyat─▒ndaki son g├╝nlerdeki art─▒┼člar─▒n k─▒sa vadede daha fazla madencili─či te┼čvik edece─či ve karbon sal─▒n─▒mlar─▒n─▒ 90 milyon tona kadar ├ž─▒karaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor.


D─▒┼č Ticaret:┬áAvrupa Birli─či Parlamentosu b├╝y├╝k bir ├žo─čunlukla Karbon G├╝mr├╝k VergisiÔÇÖni destekleyen bir oylama┬áyapt─▒. Ba─člay─▒c─▒ olmayan oylamada 444 lehte, 70 aleyhte ve 181 ├žekimser oy kullan─▒ld─▒. Karbon G├╝mr├╝k Vergisi, Avrupal─▒ ├╝reticileri iklim de─či┼čikli─či m├╝cadelesi vermeden ucuza ├╝retim yapan yabanc─▒ ├╝reticilerden korumay─▒ hedefliyor. Hen├╝z planlama a┼čamas─▒nda olan bu vergi, AvrupaÔÇÖya ihra├ž edilecek temel sanayi ├╝r├╝nlerinin sebep oldu─ču karbon sal─▒n─▒mlar─▒n─▒ tespit edip vergilendirmeyi, b├Âylece di─čer ├╝lkelerin de sanayilerini daha ├ževreci bir ┼čekilde yenilemelerini te┼čvik etmeyi ama├žl─▒yor.

├ľNCEK─░ ─░├çER─░K­čô░ Charlie Hebdo, ├ľzlem Zengin, Muslera
SONRAKİ İÇERİKSıfır Emisyon