ÖNERİLER

Kahverengi, gri, mavi, yeşil: geçmişten geleceğe tüm renkleriyle hidrojen

Hidrojen, eskiden kullandığımız hava gazının vazgeçilmez bir parçası olmasına rağmen günümüzde çoğunlukla endüstride çeşitli kimyasalların üretiminde kullanılmaktadır. Fakat, yakıldığında CO2 yerine zararsız su buharı oluşturması onu iklim değişikliğiyle mücadele tartışmalarının ortasına getirmiştir. Eğer sürdürülebilir yollarla üretilebilirse hidrojen, müthiş bir geri dönüş yaparak gelecekte doğal gazın yerini alabilir.

Bir gençlik tasarımı olarak “Ay’da Sürdürülebilirlik Hedefleri”

Birleşmiş Milletler 2015 yılında 2030’a kadar tamamlanması amacıyla 17 sürdürülebilir kalkınma hedefi oluşturdu. Sosyal adaletten yoksullukla mücadeleye, iklim değişikliğinden küresel enerji erişimine kadar çeşitli alanları kapsayan bu hedefler, birçok şirket ve devlet tarafından benimsendi. 

Fosil yakıt endüstrisinin son umudu: karbon yakalama ve depolama!

Elektrikli arabalar, rüzgâr ve güneş enerjisi bizi sadece bir yere kadar götürebilir. Gece vakti, rüzgârsız havalarda da elektrik üretebilmemiz gerekiyor.

Bitki yakarak dünyayı nasıl kurtarabiliriz?

Biyoenerji ile Karbon Yakalama ve Depolama (Bioenergy with Carbon Capture and Storage, BECCS), biyokütle yakımından yararlanarak negatif emisyon elde eden süreçlerin ortak adı...

Türkiye’de elektrikli arabalar gerçekten çevreci mi?

Elektrikli arabalar bize “sıfır emisyonlu” diye pazarlansa bile iklim değişikliğine karşı etkili olup olmadıklarını o ülkenin elektrik kaynağı belirler. Peki Türkiye'de durum nasıl?

Elektrikli arabalar iklim dostu, peki ya pilleri?

Elektrikli arabaların pilleri çevreye düşündüğümüzden daha çok zarar veriyor olabilir.

2021’de iklim krizi ve sürdürülebilirlik alanında bizi neler bekliyor?

İyisiyle kötüsüyle çılgınca bir 2020’yi geride bıraktık. İnsanlık, korona virüsünün yaralarını sarmaya çalışırken daha derinden gelen başka bir tehditle karşı karşıyayız: iklim değişikliği.

Ve nihayet bu da oldu… dünyanın ilk vadeli su borsası!

Kaliforniya’nın 1,1 milyar dolarlık spot su pazarı ilk kez CME Group tarafından vadeli işlemlerde borsaya açıldı.

Tamir hakkı

25 Kasım Çarşamba Avrupa Birliği Parlamentosu tüketicilerin “Tamir Hakkını” desteklemeye karar verdi ve Avrupa Komisyonu’na gerekli kanunları oluşturması için talimat verdi.

Tamir hakkı

Date

Yörükcan Erbay
Nikolai Chernichenko - Unsplash
Nikolai Chernichenko – Unsplash

25 Kasım Çarşamba günü Avrupa Birliği Parlamentosu 395 lehte, 95 aleyhte ve 207 çekimser oyla tüketicilerin “Tamir Hakkını” desteklemeye karar verdi ve Avrupa Komisyonu’na gerekli kanunları oluşturması için talimat verdi. Birçok kişinin tüketici hakları açısından tarihi bir zafer olarak gördüğü bu karar, Avrupa’da artık çoğu ürünün daha sürdürülebilir ve maksimum değerle kullanılabilmesini sağlayacak. 

Nedir?
Tamir hakkı, ürünlerin uzun ömürlü olarak tasarlanmalarını ve kolayca tamir edilebilmelerini amaçlayan uygulamaların bütününe verilen bir ad. Bu kapsamda tamir hakkı, zamansız eskimeleri (bir ürünün veya yazılımın planlı bir şekilde kısa sürede kullanışsız hâle gelmesi) engellemeyi hedefliyor. Tamir hakkı kapsamında ürünlerin kolayca sökülebilir modüler tasarımlar olması, yedek parçaların kolayca bulunabilmesi, ürünlerin ekonomik bir şekilde üçüncü partiler tarafından tamir edilebilir olması gerekiyor. Ayrıca tüketicilerin ürünlerin tamir edilebilirliği hakkında bilgilendirilmesi ve detaylı tamirat el kitapçıklarının halka paylaşılması da tamir hakkı kapsamında.

Neden önemli?
Her geçen yıl Apple, Google, Amazon, Microsoft gibi şirketler bilgi işlem ve elektronik sektörlerinde giderek tekel hale geliyor. Bu güçleri sayesinde akıllı telefon, tablet, bilgisayar gibi ürünlerin tamir edilmesini zorlaştırıyorlar ve bizi zamansız eskitilen ürünlerini tamamen değiştirmek zorunda bırakıyorlar. Giderek daha kompakt üretilen parçaların bağımsız atölyelerce tamir edilmesi imkânsız hale geliyor ve yedek parçaları sadece anlaşmalı kurumlarla paylaşıyorlar. Hatta çok daha ileri giderek bilfiil tamir karşıtı donanım tasarlayabiliyorlar. Örneğin, elektronik tamiratı alanında popüler YouTuber; Hugh Jeffreys, bir videosunda Apple’ın yeni iPhone 12 modellerinde kameraların değişimini imkânsız hale getirdiğini kanıtladı. iki yepyeni telefondaki kameralar takas edildiğinde fotoğraf çekme özelliklerini kaybediyorlar ama kameralar orjinal telefona geri konduğunda tekrar çalışmaya başlıyordu. Böylece Apple, kameraların yetkili servisler haricinde tamir edilmesini engelleyebildi. 

Avrupa’nın planı:
Bu tüketici düşmanı uygulamalara karşı Avrupa Komisyonu geçtiğimiz mart ayında yayımladığı Döngüsel Ekonomi Eylem Planında tamir hakkını savunacak birtakım adımları 2021’de hayata geçirmeyi hedeflediğini bildirdi. Komisyon, hâlihazırda buzdolabı ve çamaşır makinası gibi cihazlarda uygulanan enerji etiketlerinin kapsamını genişletmeyi ve tüm cihazların tamir edilebilirliğini gösteren puanlamalar getirmeyi öneriyor. Cihazların ömürleri, servisleri, güncellenebilirlikleri, yeniden kullanılabilirlikleri ve geri dönüştürülebilirlikleri konusunda da asgari standartlar teklif ediliyor. Ürünlerin daha uzun süre kullanılmasını sağlayacak tamir hakkı, ekonomik tasarrufların yanı sıra elektronik atıkları azaltacağı için sürdürülebilirliğe de destek olacak.

Şimdi?
Avrupa Parlamentosu Milletvekillerinin de desteğini alan Avrupa Komisyonu, 2021 yılında bu önerilerini detaylı kanun önergelerine çevirecek. Başarılı olması durumunda Avrupa, tamir hakkı konusunda belki de tüm dünyayı değiştirebilecek çok büyük bir atılım yapmış olacak.