├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ Enflasyon Rakamlar─▒, D├Âvize ─░kinci M├╝dahale, Unite

T├╝rkiye g├╝ndeminde yine bir zam haberi var: Elektrik ├╝retim santralleri ve sanayide kullan─▒lan do─čal gaza %20 zam yap─▒ld─▒. Konutta kullan─▒lan do─čal gaz fiyat─▒ de─či┼čmedi. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ G├Ârev De─či┼čimi, ─░nsani Yard─▒m, Eri┼čim Engeli

G├Ârevden aff─▒n─▒ isteyen Hazine ve Maliye Bakan─▒ L├╝tfi Elvan'─▒n halefi Nureddin Nebati, TBMM Genel Kurulu'nda yemin etti. Keyifli okumalar!

Ukrayna – Rusya Krizinin Tarih├žesi, Fransa G├╝ndemi ve Dr. ├ľz

Bu hafta Ukrayna - Rusya gerginli─činin tarihini incelerken ayn─▒ zamanda Fransa'dan iki geli┼čmeye ve Dr. ├ľz'├╝n adayl─▒─č─▒na g├Âz at─▒yoruz.

­čŚ×´ŞĆ Kur M├╝dahalesi, Zam A├ž─▒klamas─▒, Avro B├Âlgesi

Motorinin ard─▒ndan benzin fiyatlar─▒na da indirim geldi. Benzin fiyatlar─▒nda 2 Aral─▒k itibar─▒yla ge├žerli olmak ├╝zere litre ba┼č─▒na 58 kuru┼č indirim yap─▒ld─▒. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ GSYH, Yetenek A├ž─▒─č─▒, Ar-Ge Harcamalar─▒

Daily Press'te bug├╝n bir├žok veri yer al─▒yor; T├ť─░K'in a├ž─▒klad─▒─č─▒ b├╝y├╝me rakamlar─▒, d├╝nya genelindeki yetenek a├ž─▒─č─▒ ve AB ├╝yesi ├╝lkelerin Ar-Ge harcamalar─▒... Keyifli okumalar!

­čŚĹ´ŞĆ­čöą ─░stanbulÔÇÖun ├ç├Âpleri, Agrivoltaik, AlmanyaÔÇÖda Koalisyon

T├╝rkiyeÔÇÖnin ilk at─▒k yakma tesisi ─░stanbulÔÇÖda gecikmeli de olsa a├ž─▒ld─▒. ├ç├Âplerimizle ilgili bir s├╝redir b├╝lten yapm─▒yorduk, o y├╝zden gelin de bu tesis ne menem bir ┼čeymi┼č inceleyelim.┬á

­čŚ×´ŞĆ D─▒┼č Ticaret Verileri, F─▒rt─▒na, DS├ľ’n├╝n Bilgilendirme Metni

Daily Press'te bug├╝n; T├╝rkiye'nin d─▒┼č ticaret verileri, ─░stanbul'daki f─▒rt─▒na, D├╝nya Sa─čl─▒k ├ľrg├╝t├╝'n├╝n yay─▒mland─▒─č─▒ bilgilendirme metni ve daha fazlas─▒ var. Keyifli okumalar!

Piyasalar─▒n yeni d├╝┼čman─▒: Omicron

Kas─▒m ay─▒n─▒n son ─░┼č D├╝nyas─▒ b├╝lteninde yeni Covid-19 varyant─▒n─▒n havayolu ┼čirketlerine ve borsalara etkisini, HindistanÔÇÖ─▒n kripto paralar─▒ yasaklamaya haz─▒rland─▒─č─▒ yasas─▒n─▒ ve FacebookÔÇÖun m├╝lteci krizine etkisini ele al─▒yoruz.

­čŚ×´ŞĆ D├╝┼č├╝k Faiz Politikas─▒, Ekmek Zamm─▒, Hamas

Belarus Devlet Ba┼čkan─▒ Aleksand─▒r Luka┼čenko, ├╝lkenin Polonya s─▒n─▒r─▒ndaki s─▒─č─▒nmac─▒larla konu┼čurken onlar─▒n Avrupa Birli─či topraklar─▒na ge├žmelerini ├Ânlemeyece─čini s├Âyledi ve Berlin'e seslendi: "L├╝tfen bu insanlar─▒ al─▒n. ├çok fazla say─▒da de─čiller. 2 bin ki┼či Almanya i├žin sorun olmaz." Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Rusya, Kuzey Kore, ABD

Daily Press'te bug├╝n; Rusya'daki bir k├Âm├╝r madeninde ├ž─▒kan yang─▒n, Kuzey Kore'de Squid Game nedeniyle verilen infaz karar─▒, Samsung'un ABD'de kurmaya karar verdi─či ├žip fabrikas─▒ ve daha fazlas─▒ var. Keyifli okumalar!

­čŚ×´ŞĆ Teknoloji ├ťzerine

Date

6 Ekim’den herkese merhaba! Haftan─▒n yar─▒s─▒n─▒ bitirirken sizlerle teknoloji odakl─▒ yaz─▒lar─▒m─▒z─▒ payla┼čmak istedik. Daily Press’te bug├╝n; Bill Gates’i, yapay zekan─▒n getirdi─či e┼čitsizli─či, a─č tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒ ve internetten karbon ayak izinizi azaltman─▒z─▒ sa─člayacak birka├ž ├Ânerimizi bulacaks─▒n─▒z.┬á

“Yetmez, teknoloji g├╝ndemini de takip etmek istiyorum.” diyenleri bug├╝n yay─▒mlad─▒─č─▒m─▒z Teknoloji B├╝lteni‘ne alal─▒m.┬á

Keyifli okumalar!


B─░LL GATES: FARKLI D├ťNYALARIN ─░DOL├ť

Vorga Can

Gen├ž Bill Gates, Doug Wilson ÔÇô Getty Images
Gen├ž Bill Gates, Doug Wilson ÔÇô Getty Images

Bill GatesÔÇÖi d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝zde akl─▒n─▒za ilk ne geliyor?┬á
MicrosoftÔÇÖun kurucu orta─č─▒ veya gezegendeki en zengin ├╝├ž insandan biri olmas─▒ olabilir. Belki de i├žinizden ÔÇťo modern tarihin en hay─▒rsever insan─▒d─▒rÔÇŁ diye ge├žiriyorsunuzdur. ┼×u bir ger├žek ki Gates, birbirinden farkl─▒ iki hayat ya┼čama ┼čans─▒na sahip olmu┼č nadir bir insan. Zaman─▒n─▒n en g├╝├žl├╝ ┼čirketini in┼ča eden i┼č insan─▒, yaz─▒l─▒m stratejisine odaklanmak i├žin MicrosoftÔÇÖun CEOÔÇÖluk pozisyonundan istifa edeli 20 y─▒l oluyor. ─░stifas─▒ndan 10 g├╝n sonra e┼či Melinde GatesÔÇÖle kurdu─ču Bill & Melinda Gates Vakf─▒ÔÇÖna yapt─▒─č─▒ 5 milyar dolarl─▒k ba─č─▒┼čla tam zamanl─▒ bir yard─▒msevere d├Ân├╝┼č├╝m├╝n├╝n sinyallerini vermi┼čtiÔÇŽ

Gates s├╝r├╝m 1.0:
14 ya┼č─▒ndan beri kurumsal partnerlerine kod yazan ba┼čar─▒l─▒ giri┼čimci; hen├╝z 21ÔÇÖinde amat├Âr programc─▒lar─▒n yaz─▒l─▒mlar─▒n─▒ korsanla┼čt─▒rd─▒klar─▒n─▒ fark etmi┼čti. Gen├ž GatesÔÇÖin korsanlar─▒ hedef alan┬áa├ž─▒k bir mektup yay─▒mlamas─▒ ise duayen i┼č insan─▒n─▒n┬á┬áinovatif sorun ├ž├Âz├╝c├╝ personas─▒n─▒ kan─▒tlar nitelikte.┬áAyr─▒ca, m├╝kemmele yak─▒n SAT puan─▒yla yerle┼čti─či belki de d├╝nyan─▒n en prestijli ├╝niversitesi HarvardÔÇÖdan yak─▒n arkada┼č─▒ Paul Allen ile MicrosoftÔÇÖu in┼ča etmek i├žin ayr─▒lmas─▒, GatesÔÇÖin iyi bir poker oyuncusu oldu─ču y├Ân├╝ndeki hikayeleri hakl─▒ ├ž─▒kar─▒yor.┬á

Bilgi g├╝├žt├╝r:
1980ÔÇÖde IBM, ilk ki┼čisel bilgisayar─▒ in┼ča ederken maliyetleri d├╝┼č├╝k tutmak ad─▒na i┼čletim sistemini d─▒┼č kaynaklardan temin etmeye karar vermi┼čti. Seattle Computers isimli bir ┼čirketin QDOS ad─▒nda bir sistemi vard─▒, ancak firma IBMÔÇÖin ihtiya├žlar─▒ndan bihaberdi. Gates, IBMÔÇÖin ihtiya├žlar─▒n─▒ kendi yarar─▒na kulland─▒ ve QDOS yaz─▒l─▒m─▒n─▒ olduk├ža ucuza sat─▒n ald─▒. ├ťr├╝n├╝ MS-DOS olarak yeniden adland─▒ran Gates, i┼čletim sistemini IBMÔÇÖe satmak yerine 50 bin┬ádolar kar┼č─▒l─▒─č─▒nda lisans anla┼čmas─▒ yapt─▒. Bu karar esas─▒nda Bill GatesÔÇÖi d├╝nyan─▒n en zengin insan─▒ yapan karard─▒. Zira, bilgisayar art─▒k bir metayd─▒. De─čer ise yaz─▒l─▒m ve i┼čletim sistemindeydi. Gates ise art─▒k bir tekel sahibiydi. 13 Mart 1986ÔÇÖda Microsoft halka a├ž─▒ld─▒. ┼×irketin kurucusu ve CEOÔÇÖsu 36 ya┼č─▒ndaki Bill Gates y├Ânetim kurulundaki yerini ald─▒.┬áBa┼čar─▒larla dolu bir kariyeri geride b─▒rakan ikon insan, ┼čirketin halka arz─▒ndan 34 y─▒l sonra ge├žti─čimiz mart ay─▒nda (g├╝n├╝ g├╝n├╝ne) istifa ettiÔÇŽ┬á

Gates sürüm 2.0: 
Gates, 2008ÔÇÖte MicrosoftÔÇÖtaki aktif g├Ârevini b─▒rakt─▒ktan sonra temelde hayat─▒n─▒, servetini ve tesirini iki ┼čeye adad─▒. Bunlar s─▒ras─▒yla ki┼čisel geli┼čim ve Bill & Melinda Gates Vakf─▒ÔÇÖn─▒n ÔÇťbireylerin ya┼čam kalitesini iyile┼čtirmeÔÇŁ misyonunu ┼čeklinde ├Âzetlenebilir. Takvimler 2018ÔÇÖi g├Âsterdi─činde varl─▒klar─▒ 46,8 milyar dolar─▒ a┼čm─▒┼č Gates Vakf─▒na, ikilinin toplam ba─č─▒┼č─▒ 36 milyar dolar─▒ a┼čm─▒┼čt─▒. Vakf─▒n h├ólihaz─▒rda d├╝┼č├╝k gelirli topluluklar─▒n e─čitim ve sa─čl─▒k odakl─▒ problemleriyle m├╝cadele etmeye devam etti─čini belirtelim. GatesÔÇÖin ki┼čisel geli┼čimine gelince; kitap kurdu Bill GatesÔÇÖin blog notlar─▒nda 150ÔÇÖden fazla kitap ele┼čtirisi bulunuyorÔÇŽ┬á
 

Bill Gates hakk─▒nda detayl─▒ bilgi i├žin Davis Guggenheim imzal─▒ Inside the BillÔÇÖs Brain isimli Netflix belgeseline g├Âz atabilirsiniz. Fragman i├žin┬áburaya┬át─▒klayabilirsinizÔÇŽ┬á

YAPAY ZEKA, GER├çEK E┼×─░TS─░ZL─░K: KAYBOLAN MESLEKLER

─░┼č hayat─▒nda insan zekas─▒ yapay zeka taraf─▒ndan alt edilmek ├╝zere mi?

Geli┼čen teknoloji ve teknolojik bilginin g├╝ndelikle┼čmesi hayatlar─▒m─▒za pek ├žok kolayl─▒k sa─čl─▒yor. Evlerdeki ve ofislerdeki elektronik aletler i┼člerimizi kolayla┼čt─▒rmak ve bizleri bir an ├Ânce rahata kavu┼čturmak i├žin dizayn edildiler ve bu konuda da olduk├ža ba┼čar─▒l─▒lar. Sadece elektronik aletler de─čil, geli┼čen ileti┼čim ve haberle┼čme teknolojisi de en basitinden, insanlar─▒n birbiriyle olan ileti┼čimlerini h─▒zland─▒rarak say─▒s─▒z kolayl─▒─č─▒n (ve elbette zorlu─čun da) kap─▒s─▒n─▒ a├žt─▒. ─░leti┼čim teknolojisinin geli┼čmesi ├Âzellikle pandemi d├Âneminde ├žal─▒┼čma hayat─▒nda olumlu etkisini g├Âsterirken, geleneksel i┼č/├žal─▒┼čma anlay─▒┼č─▒n─▒n de─či┼čmesine ├Ânayak oldu.

Teknoloji geli┼čiminin h─▒z─▒ ve geli┼čtirilen yeni teknolojilerin i┼č hayat─▒na adapte edilmesi ├žok da uzak olmayan bir gelecekte ├žal─▒┼čma hayat─▒n─▒n d├Ân├╝┼čece─činin sinyallerini veriyordu. Yapay zekan─▒n geli┼čtirilmesi ve h─▒zla i┼č hayat─▒na adapte edilmeye ba┼članmas─▒, bulut bili┼čim sistemleri, siber g├╝venlik ├žal─▒┼čmalar─▒ gibi ├žal─▒┼čmalar ve i┼č hayat─▒n─▒n her ge├žen g├╝n daha da ├ževrim i├ži bir hal almas─▒ bu d├Ân├╝┼č├╝m├╝n ilk g├Âstergeleri. Peki, t├╝m bunlar i┼č hayat─▒nda insan zekas─▒n─▒n yapay zeka taraf─▒ndan alt edilmek ├╝zere oldu─čunu mu g├Âsteriyor?

COVID-19 ve De─či┼čen ─░┼č Ya┼čam─▒
Salg─▒n─▒n hayat─▒m─▒za girmesiyle birlikte, ├Âzellikle beyaz yakal─▒ pek ├žok ├žal─▒┼čan daha ├Ânce ├žok da yayg─▒n olmayan yeni bir ├žal─▒┼čma formuna ge├ži┼č yapt─▒. Evden ├ž─▒kmadan, farkl─▒ mekanlardan ├ževrim i├ži olan ├žal─▒┼čanlar fiziksel ofislerin de ├ževrim i├ži ofislere d├Ân├╝┼čmesini deneyimledi. Salg─▒n s├╝resince daha g├╝venli ve sa─čl─▒kl─▒ kalmak i├žin deneyimlenen bu s├╝re├ž elbette teknolojinin sundu─ču ├Ânemli bir imkan. Ama e┼čitsizlikleri de beraberinde getiriyor. D├╝nya Ekonomi ForumuÔÇÖnun ge├žti─čimiz aylarda yay─▒mlad─▒─č─▒ bir rapora g├Âre┬ásalg─▒nla birlikte de─či┼čen ├žal─▒┼čma hayat─▒ sekt├Ârler aras─▒ e┼čitsizlikleri g├Âz ├Ân├╝ne ├ž─▒kard─▒─č─▒ gibi bireyler aras─▒ndaki e─čitim seviyesi ve gelir farklar─▒n─▒n yaratt─▒─č─▒ toplumsal e┼čitsizlikleri de derinle┼čtirdi.

Uzmanlara g├Âre i┼č hayat─▒n─▒n ve eme─čin h─▒zla teknolojikle┼čmesi ve otosmasyonu bu t├╝r e┼čitsizlikleri zaten g├╝n y├╝z├╝ne ├ž─▒karacakt─▒. Salg─▒n da bu s├╝reci h─▒zland─▒rd─▒─č─▒ gibi ayn─▒ zamanda gelecekte yok olacak ve/veya yeni olu┼čacak mesleklere dair de ipu├žlar─▒ verdi.

Meslekler Yar─▒┼č─▒yor!
D├╝nya Ekonomi ForumuÔÇÖnun raporuna g├Âre 2025 y─▒l─▒na kadar pek ├žok meslek grubu ve ├žal─▒┼čma hayat─▒nda arzulanan kalifikasyonlar art─▒k ge├žerli olmayacak. Ayn─▒ rapor, birtak─▒m meslek gruplar─▒n─▒n ve kalifikasyonlar─▒n ├Ânemini yitirmeyece─čini g├Âsterirken yeni olu┼čabilecek sekt├Ârlere dair de tahminlerde bulunuyor.

Buna g├Âre, in┼čaat, insan kaynaklar─▒, muhasebe, finansal analiz, bankac─▒l─▒k gibi sekt├Âr ve i┼č kollar─▒nda yapay zekan─▒n adaptasyonuyla insan eme─čine olan ihtiya├ž olduk├ža azalacak. Robotik m├╝hendislik, risk y├Ânetimi, yaz─▒l─▒m geli┼čtirme, dijital pazarlama ve dijital strateji gibi alanlarda ise insan eme─čine olan ihtiya├ž ve talep artacak. Kamu y├Ânetimi, politika, sanat gibi alanlar ise insan g├╝c├╝ne ve zekas─▒na olan talebini gelecekte de koruyor. (T├╝m sekt├Ârlere┬álinkten┬áula┼čabilirsiniz)

Yapay Zeka, Ger├žek E┼čitsizlikler
Teknolojinin ve dolay─▒s─▒yla yapay zekan─▒n i┼č hayat─▒na bu denli adapte edilmesi hem siyasi hem de toplumsal pek ├žok e┼čitsizli─či beraberinde getirecek. Teknolojik g├╝ce dayal─▒ devletler daha ├žok zenginle┼čip daha ├žok geli┼čme imkan─▒ bulabilecekken, di─čer devletlerin b├Âyle bir ┼čans─▒ yok. Ayr─▒ca fiziksel eme─čin yapay zeka ve otomasyon sebepli i┼č hayat─▒ndan ├ž─▒kar─▒lmas─▒ da e─čitim seviyesi fark─▒ndan dolay─▒ toplumda artma ihtimali olan e┼čitsizliklerin daha da derinle┼čmesine ve toplumdaki bireyler aras─▒nda ekonomik e┼čitsizlikler aras─▒ndaki u├žurumun artmas─▒na sebebiyet verebilir.

A─× TARAFSIZLI─×I

Ata A. Uslu

A─č tarafs─▒zl─▒─č─▒ (ÔÇťnet neutralityÔÇŁ), ─░nternet Servis Sa─člay─▒c─▒lar─▒ (ÔÇť─░SSÔÇŁ, ├Âr. T├╝rk Telekom) ve h├╝k├╗metler taraf─▒ndan internet ├╝zerinde dola┼č─▒mda olan t├╝m verilere e┼čit muamele yap─▒lmas─▒ gerekti─čini belirtmek i├žin kullan─▒lan bir kavram. ─░nternet ortam─▒nda dola┼č─▒mda olan her veri, elektronik sinyaller ile ta┼č─▒nan k├╝├ž├╝k ÔÇťdijital paketÔÇŁlerden olu┼čuyor. Ziyaret etti─čimiz bir sitenin a├ž─▒lma s├╝resi, engellenmeden a├ž─▒labilmesi, veya bir dosyay─▒ indirme h─▒z─▒m─▒z, internet servis sa─člay─▒c─▒ ┼čirketin altyap─▒s─▒ndan ge├žerek bilgisayar─▒m─▒za veya telefonumuza ula┼čan paketlere ba─čl─▒. Arkada┼člar─▒m─▒z─▒n Instagram sunucular─▒nda tutulan foto─čraflar─▒n─▒ veya NetflixÔÇÖte izledi─čimiz diziyi elimizdeki cihazlara ula┼čt─▒ranlar i┼čte bu elektronik paketler.

Ula┼čmak istedi─čimiz i├žerikleri ilgili sunuculardan cihazlar─▒m─▒za ta┼č─▒yan altyap─▒y─▒ kontrol eden h├╝k├╗metler veya altyap─▒n─▒n sahibi olan ┼čirketler (─░SS) tabii ki bu paketler ├╝zerinde bir yetkiye, hakimiyete sahip. Yetkili taraflar─▒n ÔÇťsak─▒ncal─▒ÔÇŁ g├Âr├╝len paketleri istemci cihazlara ula┼čmadan yok etmeleri veya faydal─▒/k├órl─▒ g├Ârd├╝kleri paketleri di─čer paketlerden daha h─▒zl─▒ teslim etmeleri m├╝mk├╝n. A─č tarafs─▒zl─▒─č─▒ meselesi, ba┼čta Amerika Birle┼čik Devletleri olmak ├╝zere d├╝nya ├žap─▒nda bu ba─člamda ├žok tart─▒┼čmal─▒ bir konu. Kimileri interneti su ve elektrik gibi bir temel kamu hizmeti olarak g├Ârmek gerekti─čini ve internet altyap─▒s─▒n─▒ kullanan hi├žbir tarafa ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lmamas─▒ gerekti─čini savunurken, kimileri a─č tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒n serbest piyasa ekonomisine ayk─▒r─▒ ve ├žok masrafl─▒ oldu─čunu┬ásavunuyor. ├ľrne─čin 2015 y─▒l─▒nda Obama y├Ânetimi taraf─▒ndan getirilen a─č tarafs─▒zl─▒─č─▒┬ád├╝zenlemesi┬áile ─░SSÔÇÖlerin:

  • Yasal oldu─ču s├╝rece hi├žbir i├žeri─če y├Ânelik ayr─▒mc─▒l─▒k yapamayacaklar─▒na ve web sitesi veya uygulama┬áengeli┬ágetiremeyeceklerine

  • Yasal oldu─ču s├╝rece hi├žbir i├žeri─če y├Ânelik┬ába─člant─▒ yava┼člatma┬áyoluna gidemeyeceklerine

  • Daha fazla ├╝cret ├Âdemeye raz─▒ olanlar i├žin h─▒zl─▒ bir ÔÇťinternet otoban─▒ÔÇŁ, istemeyenlere y├Ânelik ise daha yava┼č bir ba─člant─▒ sunamayacaklar─▒na h├╝kmedilmi┼čti.

Ancak bu d├╝zenleme Facebook, Google gibi ┼čirketlerin (internet kullan─▒mlar─▒ i├žin daha fazla ├Âdeme yapmalar─▒ gerekebilece─činden) kar┼č─▒ ├ž─▒kmalar─▒na ra─čmen, Amerikan ─░SSÔÇÖlerinin talepleri do─črultusunda Trump y├Ânetimi taraf─▒ndan 2017 y─▒l─▒n─▒n sonunda┬ákald─▒r─▒ld─▒.

A─č tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒n aleyhine arg├╝manlar:

ÔÇť─░nternet altyap─▒s─▒n─▒ ├žok yo─čun kullanan ve me┼čgul eden Amazon ve Google gibi ┼čirketler ile b├╝y├╝k boyutlu g├Âr├╝nt├╝ transferleri yapan Netflix ve YouTube gibi hizmetlerin, internet altyap─▒s─▒n─▒ yo─čun kullanmayan di─čer ┼čirketlerle ayn─▒ ├╝cret ve ko┼čullara tabi olmalar─▒┬áadil de─čil. Bu ┼čirketler internet trafi─či kullan─▒mlar─▒ i├žin daha fazla ├╝cret ├Âdemeliler.ÔÇŁ

ÔÇťDaha fazla imtiyaza imk├ón veren altyap─▒lar i├žin daha fazla ├╝cret alabilece─čini bilen ─░SSÔÇÖler┬áyeni altyap─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n─▒┬áart─▒rabilir, internet┬áhizmet kalitesi┬áartabilir.ÔÇŁ

ÔÇť─░SSÔÇÖler,┬áaltyap─▒ bak─▒m ve onar─▒m masraflar─▒n─▒┬áb├╝y├╝k ┼čirketlerden kar┼č─▒layabilirler, kendi┬ám├╝┼čterilerine indirim┬áyapabilirler.ÔÇŁ

A─č tarafs─▒zl─▒─č─▒n─▒n lehine arg├╝manlar:

ÔÇť─░SSÔÇÖler kendi m├╝┼čterilerine indirim yapsalar dahi, daha fazla ├╝cret ├Âdemek durumunda kalan b├╝y├╝k ┼čirketler bu┬áfiyat art─▒┼č─▒n─▒ kendi m├╝┼čterilerine yans─▒tacaklard─▒r. Bu y├╝zden hane halk─▒, ├Âdedi─či toplam ├╝crette bir azalma meydana gelmemesine ra─čmen bir├žok i├žeri─če eri┼čim yava┼čl─▒─č─▒ veya engeliyle kar┼č─▒la┼čabilir.ÔÇŁ

ÔÇť─░nternet altyap─▒s─▒n─▒n h─▒zl─▒ ve ├Âncelikli kullan─▒m─▒ b├╝y├╝k ┼čirketler ve devlet kurulu┼člar─▒na ayr─▒l─▒rsa hane halk─▒ ve k├╝├ž├╝k i┼čletmeler┬á├žok yava┼č ba─člant─▒lara┬ámahk├╗m olabilir. Gerekli ├╝creti ├Âdeyemeyen veya ─░SSÔÇÖlerle politik/ticari gerek├želerle anla┼čmaya varamayan i┼čletmeler, t├╝keticiye ula┼č─▒mda veya kendi i├ž ileti┼čimlerinde end├╝stri devleriyle┬árekabet edemeyerek batabilir.ÔÇŁ

ÔÇť─░SSÔÇÖler, y├Ânetimlerince naho┼č veya zararl─▒ g├Âr├╝len i├žeriklere eri┼čimi, i├žerikler yasal olsa dahi┬ákeyfi olarak sans├╝rleyebilir┬áveya yava┼člatabilir.ÔÇŁ

ÔÇť─░nternet, g├╝n├╝m├╝z giri┼čimlerinin ├Âzellikle de kurulu┼č ve b├╝y├╝me safhalar─▒ i├žin elzem ve g├Ârece c├╝zi ├╝cretleri olan bir platform. Giri┼čimciler, b├╝y├╝k rakipleri taraf─▒ndan ├Âdenen ├╝cretlerle rekabet edemeyeceklerini d├╝┼č├╝nerek giri┼čim kurmaktan ├žekinebilirler. Bu da┬áinovasyona ve teknolojik geli┼čmelere zarar┬áverebilir.ÔÇŁ

─░NTERNET KARBON AYAK ─░Z─░

Bug├╝n ÔÇť├ÂylesineÔÇŁ ka├ž Google aramas─▒ yapt─▒n─▒z? Ya da s─▒rf ileti┼čim se├ženeklerinizi de─či┼čtirmeye ├╝┼čendi─činiz i├žin asla a├žmayaca─č─▒n─▒z ka├ž e-posta ald─▒n─▒z?

Ba┼čtan uyaral─▒m:
E─čer bu sorular─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken akl─▒n─▒za bolca ├Ârnek geliyorsa okuyacaklar─▒n─▒z biraz can─▒n─▒z─▒ s─▒kabilir. CO2GLE projesi kapsam─▒nda yap─▒lan hesaplamalara g├Âre bir Google aramas─▒ yakla┼č─▒k 10 gram CO2 (karbondioksit) sal─▒n─▒m─▒na┬ásebep oluyor. Saniyede yakla┼č─▒k┬á88 bin┬áGoogle aramas─▒ yap─▒ld─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde yaln─▒zca bu arama faaliyetleri sebebiyle saniyede 880 kg CO2 atmosfere sal─▒n─▒yor. Yani siz bu yaz─▒y─▒ okumaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒zdan beri bir ┼čehirleraras─▒ otob├╝s a─č─▒rl─▒─č─▒nda CO2 ├žoktan atmosfere sal─▒nd─▒ bileÔÇŽ

GoogleÔÇÖ─▒n, 2009ÔÇÖda bir araman─▒n 0,2 gram sera gaz─▒ sal─▒n─▒m─▒na yol a├žt─▒─č─▒ ve bunun ortalama bir araban─▒n 1 kilometrede sebep olaca─č─▒ sal─▒n─▒m─▒n binde birine denk oldu─čunu┬áa├ž─▒klad─▒─č─▒n─▒┬áda ekleyerek Google ├╝zerindeki tart─▒┼čmalar─▒ burada bir kenara b─▒rakabiliriz. Zira internet kullan─▒m─▒m─▒z GoogleÔÇÖla s─▒n─▒rl─▒ de─čil. ─░nternet kullan─▒m─▒ndan sal─▒nan sera gaz─▒n─▒n neredeyse k├╝resel havac─▒l─▒k sekt├Âr├╝n├╝n sal─▒n─▒ma denk ┼čekilde toplam sal─▒n─▒m─▒n %3.7ÔÇÖsini olu┼čturdu─ču tahmin ediliyor. U├žak yerine trenle seyahat ├ža─čr─▒lar─▒n─▒n ne kadar yo─čun oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rsek internete ba─čl─▒ karbon ayak izimizi k├╝├ž├╝ltmenin de ne kadar ├Ânemli oldu─ču anlayabiliriz.

Peki ne yapabiliriz?
Cevap ├žok basit ve bir o kadar da zor: Al─▒┼čkanl─▒klar─▒m─▒z─▒ de─či┼čtirmek. ─░nternet ├╝zerindeki her t─▒k, her be─čeni, her g├Ânderi, k─▒sacas─▒ bir noktadan di─čerine veri aktar─▒m─▒n─▒ gerektiren her hareketimiz karbon ayak izimize b├╝y├╝t├╝yor. ├ľrne─čin ortalama i├žerikte bir e-posta 4 gram CO2 sal─▒n─▒m─▒na sebep oluyor. Foto─čraf ya da video gibi g├Ârsel i├žeriklere sahip bir sitede ge├žirdi─čimiz her saniye ise 0,2 gram CO2 sal─▒n─▒m─▒┬áyarat─▒yoruz. ÔÇťE internete mi girmeyelim o zaman?ÔÇŁ dedi─činizi duyar gibiyiz. Maalesef bu da bir ├ž├Âz├╝m de─čil. Zira ├Ârne─čin e-posta olarak 4 gram CO2 kar┼č─▒l─▒─č─▒nda g├Ânderdi─čimiz bir metni normal posta yoluyla g├Ândermeye kalkt─▒─č─▒m─▒zda yakla┼č─▒k 30 gram sal─▒n─▒m─▒ g├Âze almam─▒z┬ágerekiyor.

─░nternetten karbon ayak izimizi azaltmak i├žin baz─▒ k├╝├ž├╝k ama etkili ├Âneriler:

  • E-posta al─▒┼čkanl─▒klar─▒m─▒z─▒ de─či┼čtirerek ald─▒─č─▒m─▒z ve g├Ânderdi─čimiz ileti say─▒s─▒n─▒ azaltabiliriz. ├ľrne─čin art─▒k a├ž─▒p i├žine bile bakmad─▒─č─▒m─▒z e-postalar g├Ânderen abonelikleri sonland─▒rarak ya da aktar─▒lan veri boyutunda ciddi art─▒┼člara sebep olan g├Ârsel format─▒ndaki e-posta imzalar─▒m─▒z─▒ yaz─▒ format─▒na ├ževirerek ki┼čisel bazda ciddi bir tasarruf sa─člayabiliriz. Bunun yan─▒nda ÔÇťt├╝m├╝n├╝ yan─▒tlaÔÇŁ ├Âzelli─čini kullan─▒rken de iki kez d├╝┼č├╝nmekte fayda var.

  • ─░nternet aramalar─▒m─▒z─▒ azaltmak da ba┼čka bir etkili y├Ântem. Bunun i├žin gereksiz aramalardan ka├ž─▒nabilir ya da internet ├╝zerinden s├╝rekli kulland─▒─č─▒m─▒z bilgi ve belgeleri cihazlar─▒m─▒za kaydederek bu verinin her seferinde tekrar tekrar ta┼č─▒nmas─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žebiliriz.┬á ├ľrne─čin s─▒k s─▒k ihtiya├ž duydu─čumuz isimleri, adresleri, telefon numaralar─▒n─▒ veya metinleri, internet kullanmadan ula┼čabilece─čimiz y├Ântemlerle saklayabiliriz.

  • Her ┼čeyde oldu─ču gibi elektronik cihazlar─▒m─▒zda da cihazlar─▒n kullan─▒m ├Âmr├╝n├╝ uzatmak en ├Ânemli ad─▒mlardan birisi. Edinburgh ├ťniversitesiÔÇÖnde yap─▒lan bir┬á├žal─▒┼čmaya g├Âre bir bilgisayar ve ekran─▒n─▒n 4 y─▒l yerine 6 y─▒l boyunca kullan─▒lmas─▒yla yakla┼č─▒k 190 kg CO2 sal─▒n─▒m─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žebiliriz. Cihaz ├Âm├╝rlerinin uzat─▒lmas─▒yla ilgili ÔÇťTamir Hakk─▒ÔÇŁ ├╝zerine yazd─▒─č─▒m─▒z┬áyaz─▒m─▒z─▒┬áokuyabilirsiniz.

├ľneriler elbette art─▒r─▒labilir. Bize kal─▒rsa burada kilit nokta tek bir aktivitenin sebep oldu─ču sal─▒n─▒m─▒ ya da ki┼čisel karbon ayak izimizi k├╝├ž├╝msemeden iklim de─či┼čikli─čiyle m├╝cadele i├žin elimizden geleni yapmak. Zira milyonlarca insan─▒n sunaca─č─▒ bu k├╝├ž├╝k katk─▒lar bile bir kartopu gibi b├╝y├╝yerek anlaml─▒ bir de─či┼čiklik yaratacakt─▒r.