├ľNER─░LER

­čŚ×´ŞĆ Merkel’in Ziyareti, ├ľn Anla┼čma, Bitcoin

Almanya'da Sosyal Demokratlar, Ye┼čiller ve Liberaller yeni h├╝k├╗meti kurmak i├žin koalisyon g├Âr├╝┼čmelerinde ├Ân anla┼čmaya var─▒rken Merkel'in yar─▒n T├╝rkiye'ye gelmesi bekleniyor.┬á

­čŚ×´ŞĆ Merkez Bankas─▒, Duvar, Oklu Sald─▒r─▒

14 Ekim'den herkese merhaba! Daily Press'te bug├╝n; g├Ârevden almalar, istifalar, Norve├ž'teki oklu sald─▒r─▒ ve daha fazlas─▒ var. Keyifli okumalar!

Avrupa Birli─či, Squid Game, ├çin ve LGBT

Bu hafta Avrupa Birli─či ├╝lkelerinde ya┼čananlar─▒, Squid Game'i, ├çin'in LGBT politikalar─▒n─▒ ve Afganistan'─▒ inceliyoruz.

­čŚ×´ŞĆ A├ž─▒klamalar, La Palma, Toronto’da Nakil

Bug├╝n b├╝ltenimizde bir├žok a├ž─▒klama yer al─▒yor; D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Mevl├╝t ├çavu┼čo─člu, ABD ve Rusya'n─▒n yap─▒lan mutabakatlara uymad─▒klar─▒n─▒ s├Âylerken T├ťGVA Genel Ba┼čkan─▒ Enes Emino─člu, Gazeteci Metin Cihan'─▒n yay─▒nlad─▒─č─▒ belgelerle ilgili a├ž─▒klamalarda bulundu. Kremlin S├Âzc├╝s├╝ Dmitriy Peskov ise do─čal gaz sevkiyat─▒ s├Âzle┼čmeleriyle ilgili konu┼čtu.┬á

­čŚ×´ŞĆ T├ťGVA, Fransa 2030, Vergi

├ťlke g├╝ndeminde bug├╝n Gazeteci Metin Cihan'─▒n T├ťGVA hakk─▒ndaki iddialar─▒ yer ald─▒. Fransa'da ise Cumhurba┼čkan─▒ Macron 30 milyar avroluk bir yat─▒r─▒m plan─▒ a├ž─▒klad─▒.┬á

­čŚ×´ŞĆ Alaattin ├çak─▒c─▒, Onur Gencer, Sami Casim

T├╝rkiye g├╝ndeminde bug├╝n Alaattin ├çak─▒c─▒'n─▒n ├žarpt─▒r─▒ld─▒─č─▒ hapis cezas─▒ ve Deniz Poyraz'─▒ ├Âld├╝ren Onur Gencer hakk─▒nda haz─▒rlanan iddianamenin kabul edili┼či vard─▒.

­čŚ×´ŞĆ Ankara Katliam─▒, F1 T├╝rkiye, Sebastian Kurz

10 Ekim Ankara Katliam─▒'n─▒n alt─▒nc─▒ y─▒l d├Ân├╝m├╝nde Ankara Gar─▒ ├Ân├╝nde yap─▒lmak istenen anmaya polis m├╝dahale etti. T├╝rkiye GP'sinin kazanan─▒ Valtteri Bottas oldu.

Vergilendirmede tarihi anla┼čma ­čĺŞ

Bu haftan─▒n ─░┼č D├╝nyas─▒ b├╝lteninde 136 ├╝lke taraf─▒ndan imzalanan vergi anla┼čmas─▒, Pandora Papers s─▒z─▒nt─▒lar─▒, Google'─▒n iklim krizi i├žeriklerine y├Ânelik karar─▒ ve daha pek ├žok geli┼čme var.

­čŚ×´ŞĆ Reuters, Kunduz, Gezi Park─▒ & ├çar┼č─▒ Grubu

Haftay─▒ sonland─▒r─▒rken Afganistan'─▒n Kunduz kentinde cuma namaz─▒ k─▒l─▒nd─▒─č─▒ s─▒rada bir camiye y├Ânelik intihar sald─▒r─▒s─▒ d├╝zenlendi. T├╝rkiye'de ise birle┼čtirilen Gezi Park─▒ ile ├çar┼č─▒ Grubu davalar─▒n─▒n ilk duru┼čmas─▒ bug├╝n g├Âr├╝ld├╝.

­čŚ×´ŞĆ ─░klim Anla┼čmas─▒, Pakistan’da Deprem, Nobel ├ľd├╝lleri

T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisi Genel Kurulu, 2015'te Paris'te imzalanan ─░klim Anla┼čmas─▒'n─▒n onaylanmas─▒n─▒ ├Âng├Âren kanun teklifini t├╝m partilerin oylar─▒ ile kabul etti.┬á

­čŚ×´ŞĆ Yurt Sorunu, Esad & Putin, Kore

Date

15 Eyl├╝l’den herkese merhaba! Eyl├╝l sizce de ├žok h─▒zl─▒ ge├žmedi mi? Zaman u├žup gidiyor ve bizler ekip├že ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒z─▒ s├╝rd├╝r├╝yoruz. Ge├žti─čimiz haftalarda Factory toplulu─čuna kat─▒ld─▒─č─▒m─▒z─▒ duyurmu┼čtuk. Bilgi ve medya ekosistemine partnerlerimizle birlikte ├ž├Âz├╝m ├╝retiyoruz. ├çok daha fazlas─▒ i├žin bizimle kal─▒n!

  • Novus’a destek ol! Bizleri okumaktan keyif al─▒yorsan─▒z novus.press/abonelik/ ba─člant─▒s─▒n─▒ sevdiklerinizle payla┼čabilirsiniz. ├ťcretsiz i├žerik ├╝retimine devam edebilmemiz i├žin abone say─▒m─▒z─▒n artmas─▒ bizler i├žin b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒yor. LinkedIn, Twitter, Instagram hesaplar─▒m─▒zdan da bizleri takip etmeyi unutmay─▒n.

T├ťRK─░YE’DEN GEL─░┼×MELER

Gelecek Partisi Genel Ba┼čkan─▒┬áAhmet Davuto─člu,┬áCumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan’dan ya da AK Parti’den kendisine davet gelmesi halinde g├Âr├╝┼čebilece─čini s├Âylerken, “Ama g├Âr├╝┼čmek ayr─▒ ┼čey, i┼č birli─či ve destek ayr─▒ ┼čey, ittifak ayr─▒ ┼čey. G├Âr├╝┼č├╝r├╝z herkesle, i┼č birli─či ise ilkesel bir konudur.” dedi.

Kaynak: Daktilo
Kaynak: Daktilo

27 Eyl├╝lÔÇÖde yeni e─čitim-├Â─čretim y─▒l─▒na ba┼člayacak olan ─░stanbul Ko├ž ├ťniversitesi, burslu ve burssuz bir├žok ├Â─črencinin yurda yerle┼čtirilmemesi nedeniyle g├╝ndemde.┬á

  • Detaylar: Okul y├Ânetimi yurt yerle┼čtirme sonu├žlar─▒n─▒ 13 Eyl├╝l’de a├ž─▒klam─▒┼čt─▒. Sonu├žlar a├ž─▒kland─▒─č─▒nda yeterli kontenjan olmamas─▒ gerek├žesiyle yurda yerle┼čemedi─čini ├Â─črenen bir├žok ├Â─črenci, ┼čikayetlerini #Ko├ž├ťni├ľ─črencileriniYurtsuzB─▒rak─▒yor ve #Ko├ž├ťnilininKalacakYeriYok g├╝ndemleri ile Twitter ve InstagramÔÇÖdan dile getiriyor. ├ľ─črencilerin ├Ân plana ├ž─▒kan ┼čikayetlerinden biri ise; yurt yerle┼čtirme sonu├žlar─▒n─▒n okulun a├ž─▒lma tarihine iki hafta kala a├ž─▒klanmas─▒. Okul y├Ânetimi, tan─▒t─▒m g├╝nlerinde ─░stanbul d─▒┼č─▒ndan gelecek t├╝m ├Â─črencilerin yurda yerle┼čece─čini taahh├╝t etmi┼čti.

ABD merkezli teknoloji devi AppleÔÇÖ─▒n d├╝n lansman─▒n─▒ yapt─▒─č─▒ iPhone 13 serisi telefonlar, T├╝rkiyeÔÇÖde 11 bin ila 23 bin lira aras─▒nda de─či┼čen fiyatlardan sat─▒lacak. D├╝nyada ise durum biraz daha farkl─▒.

  • Ayr─▒nt─▒lar: T├╝rkiyeÔÇÖde yeni bir iPhoneÔÇÖa sahip olmak isteyenler %10 TRT pay─▒, %50 ├ľTV, %18 KDV ve %1 de K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ pay─▒ ├Âdemek zorunda.
  • Kar┼č─▒la┼čt─▒rma: Cihaz─▒n 13 Pro Max modelinin 1TBÔÇÖli se├žene─činin T├╝rkiye sat─▒┼č fiyat─▒ 22.999 lira. ├ťr├╝n├╝n ABD’de sat─▒┼č fiyat─▒ ise 1599 dolar (~13.506 lira).┬á
Kaynak: Reuters
Kaynak: Reuters

 

D├ťNYADAN GEL─░┼×MELER

Birle┼čik Arap Emirlikleri (BAE), aralar─▒nda bir d├Ânem ikili ili┼čkilerin gerginle┼čti─či T├╝rkiye’nin de bulundu─ču 8 ├╝lkeyle ticaret alan─▒nda m├╝zakerelere ba┼člay─▒p, bunlar─▒ alt─▒ ila 12 ay i├žinde tamamlama niyetinde oldu─čunu a├ž─▒klad─▒.

  • ├ľnemi: BAE, bir d├Ânem gerginlik ya┼čad─▒─č─▒ T├╝rkiye ve Katar d─▒┼č─▒nda ─░ranÔÇÖla da ekonomik ve ticari ili┼čkileri geli┼čtirmek istiyor. BAE, petrol d─▒┼č─▒ yat─▒r─▒mlar─▒ art─▒rmak ve ├že┼čitlendirmek ad─▒na son d├Ânemde Suudi Arabistan ile ismi konulmam─▒┼č yo─čun bir rekabet ya┼č─▒yor.
  • Gerisi: T├╝rkiye de aras─▒n─▒n uzun s├╝redir k├Ât├╝ oldu─ču BAE ile ili┼čkilerini normalle┼čtirmek istiyor. TalibanÔÇÖ─▒n KabilÔÇÖe girdi─či hafta Ankara ile Abu Dabi aras─▒nda ├╝st d├╝zey bir tak─▒m telefon g├Âr├╝┼čmelerinin ger├žekle┼čti─či belirtiliyordu. Cumhurba┼čkan─▒ Recep Tayyip Erdo─čan ve Prens Muhammed bin ZayedÔÇÖin de telefonda birebir g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝ ve AfganistanÔÇÖda ya┼čananlara dair g├╝venlik endi┼česinin ├Ân plana┬á├ž─▒kt─▒─č─▒ belirtiliyordu. Dilerseniz Do─ča├ž ├ľzen’in kaleminden T├╝rk D─▒┼č Diplomasisine Dair Geli┼čmeler isimli yaz─▒m─▒z─▒ okuyabilirsiniz.

Kremlin S├Âzc├╝s├╝ Dimitri Peskov, Covid-19 nedeniyle izolasyona al─▒nan Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir PutinÔÇÖin sa─čl─▒k durumu hakk─▒nda “Kendini ├žok iyi hissediyor, tamam─▒yla sa─čl─▒kl─▒” yorumunu yapt─▒.

  • Gerisi: Suriye Devlet Ba┼čkan─▒ Be┼čar Esad, hafta ba┼č─▒nda Rusya’ya i├ž sava┼č─▒n ba┼č─▒ndan beri ├╝├ž├╝nc├╝ ziyaretini ger├žekle┼čtirdi. Rusya Devlet Ba┼čkan─▒ Vladimir Putin’le g├Âr├╝┼čen Esad, muhaliflerin elinde kalan son b├Âlgeleri g├╝ndeme getirdi. Putin, “Suriye’de en b├╝y├╝k sorun yabanc─▒ g├╝├žlerin varl─▒─č─▒” dedi. Putin’in isim vermeden “yabanc─▒ silahl─▒ g├╝├žler” diyerek T├╝rkiye ve ABD’yi ele┼čtirdi─či yorumlar─▒ Bat─▒l─▒ bas─▒nda geni┼č├že yer buldu.
Kaynak: Suriye Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒
Kaynak: Suriye Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒

Kore’de kar┼č─▒l─▒kl─▒ roketler ate┼člendi. Kuzey Kore, ├╝lkenin do─čusunda iki balistik f├╝ze denemesi ger├žekle┼čtirdi. G├╝ney Kore de denizalt─▒ndan f─▒rlat─▒lan balistik bir f├╝zeyi test etti─čini a├ž─▒klad─▒.

  • Neler neler? Japonya Ba┼čbakan─▒ Yo┼čihide Suga, Kuzey Kore’nin bir hafta i├žinde ikinci kez balistik f├╝ze denemesi yapmas─▒na “f├╝ze denemeleri b├Âlgede bar─▒┼ča tehdit olu┼čturuyor” s├Âzleriyle tepki g├Âsterdi.
Kaynak: Kim Hong-Ji / Reuters
Kaynak: Kim Hong-Ji / Reuters

Afganistan’da iktidar─▒ ele ge├žiren Taliban i├žinde i├ž ├žeki┼čme ve iktidar sava┼člar─▒ ya┼čand─▒─č─▒na dair haberlere bir yenisi daha eklendi. ─░ngiliz kamu yay─▒nc─▒l─▒k kurulu┼ču┬áBBC, Taliban’─▒n kurucular─▒ndan Ba┼čbakan Yard─▒mc─▒s─▒ Abdul Gani Birader ile bir kabine ├╝yesi aras─▒nda kavga ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ bildirdi.

  • Gerisi: Taliban’─▒n ABD ile Doha’da y├╝r├╝tt├╝─č├╝ g├Âr├╝┼čmelerde heyet ba┼čkanl─▒─č─▒ yapan ve Taliban’─▒n d─▒┼či┼čleri bakan─▒ konumundaki Birader’in pazar g├╝n├╝ Katar D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Muhammed bin Abdurrahman el Sani ile yap─▒lan g├Âr├╝┼čmede yer almamas─▒ dikkat ├žekmi┼čti. ├ľrg├╝t, Birader’in ├Âld├╝r├╝ld├╝─č├╝ iddialar─▒n─▒ da yalanlam─▒┼čt─▒.
  • Daha gerisi: Taliban’─▒n Doha fraksiyonu ile Hakkani grubu aras─▒nda kanl─▒ bir kavga oldu─čuna dair s├Âylentiler ├Ârg├╝t├╝n a─čustos ay─▒ ortas─▒nda iktidar─▒ ele ge├žirmesinin hemen ard─▒ndan g├╝ndeme gelmi┼čti.
Kaynak: Abd├╝lgani Birader / AFP
Kaynak: Abd├╝lgani Birader / AFP

Facebook, WhatsApp uygulamas─▒nda g├╝nl├╝k kullan─▒m─▒m─▒z─▒ etkileyecek iki yeni g├╝ncellemeye haz─▒rlan─▒yor. Bunlardan ilki, WhatsApp mesaj ve medyas─▒n─▒n bulutta tutulan yedeklerinin art─▒k ┼čifrelenecek┬áolmas─▒. H├ólihaz─▒rda iCloudÔÇÖa yedeklenen konu┼čma i├žerikleri ┼čifreli bir ┼čekilde tutulmuyor. Bu da iCloud hesab─▒n─▒za eri┼čimi olan herkesin (siz, ┼čifrenizi bilenler, Apple ve AppleÔÇÖdan hesab─▒n─▒z hakk─▒nda bilgi talep eden h├╝k├╝metler) WhatsApp yaz─▒┼čma ve medyan─▒za ula┼čabilmesi demek. Gelecek ┼čifreleme ├Âzelli─čiyle bu durum ortadan kalkacak ve WhatsApp yedekleri ancak yedekleme ├Âncesi belirledi─činiz ┼čifreyle a├ž─▒labilecek.

Kaynak: MacRumors
Kaynak: MacRumors
  • Odakl─▒ b├╝lten: Teknoloji hakk─▒nda odakl─▒ okuma yapmak isterseniz sizleri Novus Teknoloji b├╝ltenine bekleriz.

ENERJ─░

Kazand─▒─č─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken kaybediyor olabilir miyiz?┬á
Haydar Kepek├ži

Kaynak: Unsplash - Dmitry Demidko
Kaynak: Unsplash – Dmitry Demidko

Bitcoin, 2020ÔÇÖde en y├╝ksek piyasa de─čeri olan 63 bin dolara ula┼čarak t├╝m d├╝nyada ilgiyi ├╝zerine ├žekti. Bunun sonucunda da kripto paralar hayat─▒m─▒z─▒n her alan─▒na dahil oldu. Elon Musk taraf─▒ndan kripto paralarla ilgili at─▒lan bir tweet‘le bile hem ├╝lkemizde hem d├╝nya genelinde g├╝ndem bir anda de─či┼čebiliyor. Ge├žti─čimiz g├╝nlerde Latin Amerika ├╝lkelerinden El Salvador’un┬ákripto paralar─▒ resmi para birimi olarak kabul eden ilk ├╝lke olmas─▒yla bu ilginin artarak b├╝y├╝yece─čini g├Ârm├╝┼č olduk. Rusya ve Amerika’da yak─▒n zamanda ger├žekle┼čtirilen hacker sald─▒r─▒lar─▒nda korsanlar taraf─▒ndan fidye istenirken kripto paran─▒n tercih edilmesi, sanal paralar─▒n kullan─▒m alanlar─▒n─▒n sorgulanmas─▒na yol a├žt─▒. K─▒sacas─▒ kripto paralar─▒n finansal sekt├Ârde b├╝y├╝k bir devrim yaratt─▒─č─▒ s├Âylenebilir.

Peki nedir bu kripto paralar? Kriptoloji, ┼čifreleme bilimidir. Verilerin belirli bir sisteme g├Âre ┼čifrelenmesi, al─▒c─▒ya g├Ânderilmesi ve bu ┼čifrelemenin ├ž├Âz├╝lmesi ile verilerin tekrar ortaya ├ž─▒kma s├╝reci kriptolojinin konusudur. Kripto para, kriptoloji kullanan sanal bir para birimidir. Matematik temelli ┼čifreler kullan─▒larak bilgisayarlar taraf─▒ndan ├╝retilir. Herhangi bir h├╝k├╝metin y├Ânetiminde olmad─▒─č─▒ i├žin kolayca takip edilemez ve bilinen para birimlerine g├Âre daha g├╝venli olabilir. Kripto paralar─▒n ├╝retimi de bir ├že┼čit madencilik gerektirir: bilgisayarlar─▒n uzun s├╝re matematiksel problemler ├ž├Âzmesini gerektiren bir madencilik. Dolay─▒s─▒yla kripto para ├╝retmek i├žin gerekli olan ├╝├ž ┼čey g├╝├žl├╝ donan─▒ma sahip bilgisayarlar, internet ve elektriktir. Bunlara sahip olan herkes ├╝retici olabilir.

Kripto paralar─▒ ├╝retmek bu kadar kolayken yayg─▒nla┼čmas─▒ da gayet do─čal bir durum. Tam da bu noktada ak─▒llara gelen soru bu sistemlerin ├žal─▒┼č─▒rken ne kadar enerji kulland─▒─č─▒. Kripto paralara olan ilginin artmas─▒yla beraber, ┼čah─▒slar─▒n yan─▒ s─▒ra b├╝y├╝k ┼čirketler de piyasaya girdi. Sonu├ž olarak madencilik s─▒radan bilgisayarlar kullan─▒larak de─čil, b├╝y├╝k ├žapl─▒ i┼č istasyonlar─▒ kullan─▒larak yap─▒lmaya ba┼čland─▒. Bu durum da kullan─▒lan enerji miktar─▒n─▒n devasa d├╝zeylere ├ž─▒kmas─▒na sebebiyet verdi.┬á

─░ngiltere’de Cambridge ├ťniversitesi Alternatif Finans Merkezi (CCAF) taraf─▒ndan haz─▒rlanan bir rapora g├Âre, Bitcoin ├╝reticileri bir ├╝lke olsayd─▒, d├╝nyan─▒n en fazla elektrik t├╝keten 30’uncu ├╝lkesi olacakt─▒. Bu ├žal─▒┼čmada kripto para birimlerinin enerji t├╝ketimleri de ara┼čt─▒r─▒lm─▒┼č ve Bitcoin’in toplam enerji t├╝ketiminin, saatte ortalama 130 terawatt oldu─ču hesaplanm─▒┼čt─▒r. Elektrik t├╝ketiminin saat ba┼č─▒na 121 terawatt oldu─ču Arjantin ve 108.8 terawatt oldu─ču Hollanda’n─▒n, Bitcoin madencili─činden daha az enerji harcad─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Ayn─▒ raporda Bitcoin madencili─činin enerji kullan─▒m kaynaklar─▒ da ara┼čt─▒r─▒ld─▒ ve bunun yakla┼č─▒k ├╝├žte ikisinin fosil yak─▒tlardan elde edildi─či tespit edildi. Yani finansal bir devrim olarak tan─▒mlanan kripto paralar, ilgin├ž bir ┼čekilde iklimimize zarar veriyordu.┬á

Peki bu durumun ├ž├Âz├╝m├╝ ne olabilir? Kripto para madencili─čini hayat─▒n ola─čan ak─▒┼č─▒nda bir ger├žeklik olarak kabul edip bir tak─▒m ├Ânlemler almak gerekiyor. ─░lk se├ženek, madencilik i├žin kullan─▒lacak enerjiyi azaltan daha verimli bilgisayar sistemlerinin tasarlanmas─▒. Di─čer bir se├ženek ise madencilik faaliyetlerinde kullan─▒lacak enerjinin yenilenebilir enerji kaynaklar─▒ kullan─▒larak elde edilmesidir.

├ľNCEK─░ ─░├çER─░KApple’─▒n yeni oyuncaklar─▒
SONRAK─░ ─░├çER─░KAlmanya Se├žimlerine Do─čru